• Leidsevaart 146
  • 023 - 532 30 77
  • info@rkbavo.nl
In Preken

Zondag na de ramp in New York en Washington DC.

Exodus 32,7-14, Lucas 15,1-10

Veel mensen zijn de afgelopen week van streek geweest..
zelf werd ik in de nacht van dinsdag op woensdag wakker:
‘er is iets akeligs maar ik heb het zeker gedroomd.’


Helaas, ik had het niet gedroomd:
het was werkelijkheid: er was echt een ramp gebeurd:
drie vliegtuigen boorden zich als bommen
in kantoren waar honderden mensen werkten..
de ergste rampenfilm kan zo iets niet verzinnen.

‘De eindtijd is daar’ zei iemand..
zou dat waar zijn?
Zou God nu echt genoeg van de mensen hebben
en er voor goed van af willen?

Het Bijbelboek Exodus vertelt ons zo’n verhaal.
De mensen hebben het echt verbruid.
God heeft er genoeg van en Mozes hoort Hem brommen:
‘ik houd er mee op, ik maak er een eind aan
aan dat geklungel daar beneden.’

Maar Mozes gaat een gesprek aan namens ons.
‘Zeker God, U hebt gelijk:
het is inderdaad vreselijk wat de mensen er van bakken
maar… ‘ en dan verzint Mozes een list.
Hij kan de fouten van de mensen niet ontkennen
maar hij kan wel…. op Gods eergevoel gaan werken.
En hij vervolgt:
‘als U die mensen nu doodt hebt U gelijk
en als U dat wilt dan kan ik er niets tegen inbrengen
maar…. (en nu komt het) WAT ZULLEN DE ANDEREN ER VAN ZEGGEN?
Ze zullen U uitlachen omdat U met mensen bent begonnen
en er nu opeens mee ophoudt.
Hebt U daarom Uw volk uit Egypte gehaald
en Uw kleine mensen, ons kleine mensen
van wie U toch wel een beetje houdt
voor niets aan de macht van de Farao doen ontkomen??
Zouden dan toch de mensen die geloofd hebben
in de macht van Farao, in de macht van de wapens gewonnen hebben? "
En God bezwijkt.
Hij spaart Zijn mensen.
Hij gaat maar weer verder
met die klungelende mensen die er maar steeds niet in slagen
van deze wereld een goede wereld te maken.

We zijn nu al een hele tijd bezig als mensheid
en Goddelijke openbaringen hebben we genoeg.
We kennen de tien geboden:
‘je zult niet moorden’
en wij, christenen, Joden en anderen, schieten tekort.
Wij christenen -om met onszelf te beginnen-
we hebben Jesus’ woorden en vooral zijn voorbeeld
maar verdraagzaamheid is nog steeds ver te zoeken
tussen christenen onderling
en rechtvaardigheid is er nog lang niet:
christenen buiten net zo goed arme mensen uit
en worden rijker en rijker terwijl het recht nog ver te zoeken is.

De profeet Mohammed leerde zijn mensen respect voor
de andere godsdiensten,
(vooral voor de joden en de christenen, de godsdiensten van het boek),
hij leerde ze tolerantie, in Spanje leefden christenen, joden en moslims dat voor;
hij leerde hun de Heilige Oorlog
maar daar bedoelde hij het gevecht mee met je eigen slechtheid,
je egoïsme, je liefdeloosheid.
Mohammed zei: ‘wie één mens vermoordt
het is alsof hij heel de mensheid vermoordt.’
Zijn volgelingen zijn aan al deze grote idealen niet toegekomen
net zoals de christenen en de joden niet aan hun idealen toekwamen.

God heeft het volste recht
om genoeg van ons te hebben
en dan nog niet eens zo erg van degenen die Hem niet kennen
maar erger is dat degenen die Hem kennen
er zo’n rommel van maken
en soms zelfs in Zijn naam onrecht in stand houden
in vroeger dagen de slavernij goedkeurden
en nu in New York en Washington aan het moorden sloegen.
God heeft het volste recht het experiment MENSHEID te beëindigen
vandaar dan ook dat onze kardinaal zei:
misschien is dit het einde der tijden.
Ik kan dat wel begrijpen maar
ik kan het er niet mee eens zijn.
Zeker niet als dat zou betekenen
dat wij zelf niets meer kunnen doen
en het maar moeten opgeven
en wachten op wat God gaat doen.

Neen, God wacht nog steeds op ons.
‘Wees waakzaam’ wordt tot ons gezegd
en ‘niemand weet wanneer het einde komt,.
zelfs de Mensenzoon weet het niet.
‘Weest waakzaam’ en ‘ zoekt God Koninkrijk
en zijn gerechtigheid..
dan zal de rest ook goed komen.’

Het evangelie vertelt
een heel ander verhaal dan het verhaal van deze week.
In onze wereld telt een mensenleven nauwelijks,
dat geldt in Afrika waar mensen bij bosjes van de armoede sterven
dat geldt als mensen elkaar met geweld bestrijden
dat geldt als fanatici mensen opofferen aan hun eigen gelijk.

Neen, God is anders.
Voor Hem is ieder leven kostbaar
voor Hem telt ieder individu.

Hij is als de goede herder
die op zoek gaat naar het ene schaap dat verdwaald is,
een supergoede herder die een zekere voorkeur heeft
voor het weerloze schaap da de weg kwijt is.

Hij wordt in het evangelie ook vergeleken
met een vrouw op zoek naar een zoek geraakte munt.
Om God, de schepper van hemel en aarde
te vergelijken met een paniekerig oud vrouwtje
dat alles ondersteboven haalt om haar verloren muntje terug te vinden
is wel heel schokkend voor de vrome hoorder
die God alleen maar kent als een almachtige sterke heerser.

De God van Israël onderscheidt zich
van alle andere goden omdat Hij anders is, hulpelozen
steeds op zoek is naar mensen zo vreemd en wispelturig als ze zijn.
Daarom was Hij ook zo slecht afgebeeld
door de mensen die van Hem een beeld maakten
als een sterke stier, als een supersterke, potente machthebber.

Alleen de mensen die weerloos kunnen zijn
zullen de God van Israël in Zijn liefde kunnen ontmoeten,
alleen mensen die zelf weten wat zoeken is
zullen deze God kunnen vinden,
alleen de mensen die weten wat angstige bezorgdheid is
om iemand of iets dat ze kwijt zijn
zullen deze God als hun God kunnen erkennen.

De zekeren hebben geen meester nodig en
-lijkt Jesus te willen zeggen- zullen hem ook niet vinden.
De mensen die zichzelf perfect achten evenmin.
Maar juist de mens die tot de ontdekking komt
dat hij het niet zonder de ander
al of niet met een hoofdletter, kan,
dat hij niet zonder genade kan leven…
die vindt in God en in Zijn Helper Jesus de Messias
troost en steun.

Zoekt en gij zult vinden !!!!
Dat geldt allereerst voor God op zoek naar de mens.
Hij gaat naar de mens op weg en Hij ZAL hem vinden.
Hij zoekt en Hij zal vinden.
Hij brengt terug en viert feest met vrienden en vriendinnen
om het verlorene dat teruggevonden is.

Pas als er over duidelijk verteld is
hoe ernstig zoekend die zoekende God wel is
( de twee gelijkenissen die wij vandaag hoorden vertelden dat)
kunnen we ons verder verdiepen in het lot van de mens
die door God wordt opgezocht,
en dat gebeurt dan het verhaal waarmee deze serie bekroond wordt:
in de gelijkenis van de verloren zoon.

Die is vandaag weggelaten
omdat we dat al in de vastentijd op zondag Laetare hoorden.
Maar we mogen het niet onvermeld laten want in die gelijkenis
schildert Jesus het portret van alle verloren en dwalende mensen van alle eeuwen.

Een gevoel van onzekerheid dwingt de jongen in het verhaal ertoe
eerst hardnekkig en tegen beter weten in
het geluk te zoeken waar het niet is..
zomaar ver weg, ergens ver van je eigen familie,
je eigen werk en je eigen huis.
Hij volhardt in deze levensrichting tot
het bittere einde en pas
als het echt helemaal niet meer gaat
komt de weg vrij voor de ommekeer.

En dan gaat de zoon
-het berouw zit misschien nog meer in zijn buik dan in zijn hart-
op hangende pootjes terug naar zijn vader.
Onderweg oefent hij zich nauwkeurig de zinnetjes in
die hij tegenover zijn vader zal zeggen:
‘Ik heb gezondigd tegen de hemel en tegen u,
ik ben niet meer waardig uw zoon te heten
maak mij maar tot een van uw allerminste slaven.’

Deze dwaler is weerloos, totaal mislukt en reddeloos verloren
maar juist dan is er redding nabij:
de Vader trekt er al op uit
om deze mens in ontreddering,
die van zijn troon van zelfverzekerdheid afgekomen is,
tegemoet te treden en te omhelzen.

De Vader komt zelfs, zo oud als Hij is,
zijn zoon tegemoet geREND- zo staat er letterlijk in de tekst.

En hij laat de zoon zijn confiteor niet eens afmaken
en valt hem om de hals.
Een ring, schoenen, feest, dat is het enige waar Hij aan denkt.

Een feest heeft God voor ons in petto
naar een feest zijn wij op weg.
Het feest dat God bereidt
voor een mensheid die spijt heeft
een mensheid die zich bekeren wil.

Er is nog hoop…
wil de Bijbel ons leren:

God kijkt nog naar ons uit
zoal de Vader uit de gelijkenis van de Verloren Zoon
MENS JE KUNT TERUG
JE KUNT JE BEKEREN
HET KAN ANDERS.

Zijn er tekenen?
Gelukkig wel.
In de week van de rampen in Amerika
beloofden jonge mensen elkaar trouw tot de dood.
In de week waarin duizenden werden gedood
vochten doktoren in het Amsterdamse AMC
voor het leven van ons parochiaantje Johan
in de week waarin fanatisme het leek te winnen
beloofden ouders bij de doop van hun kind
dat zij toch willen geloven dat de liefde het zal winnen van de haat
en de vrede het zal winnen van de oorlog
en in New York wordt, met gevaar voor eigen leven,
gezocht naar overlevenden,
met de moed der wanhoop, dat wel;
en doden worden, als kostbare schatten, geborgen.

Er is hoop. Maar er moet wel heel wat worden gedaan.
Er moet worden gewerkt aan een nieuwe mentaliteit onder de mensen
en er moet worden gebeden om gezond verstand
bij de mensen die verantwoordelijkheid dragen
om wijsheid bij alle religieuze leiders,
Moslims (jammer dat ze geen wijze Paus hebben
om een beslissend woord te spreken)
bij Joden en Christenen,
bij Hindoes en Boeddhisten en Humanisten

we zijn toch samen verantwoordelijk voor deze aarde:
zou het toch nog goed komen?

De wrede les van deze week moge ons definitief wakker schudden
dan kan God Geest werken
en kan Hij het aanschijn der aarde veranderen. AMEN.