• Leidsevaart 146
  • 023 - 532 30 77
  • info@rkbavo.nl
In Preken

19 april: Machteloosheid alom

[print]

3e Paaszondag

Schriftlezingen:

  • Handelingen 3,1-19; Op de been

  • Lucas 24, 35-48; Hij at met hen

Machteloosheid alom!
Onderhandelingen in het torentjes, komt er een krisis?
Het is moeilijk een land te goed regeren
en je verantwoordelijkheid voor recht, menselijkheid en ekonomie te dragen.
En in grotere context: Heeft de vrede op aarde nog kansen?
In een radioprogramma onlangs kon je meteen reageren.
80 % van de reacties waren: ‘neen, het wordt toch niets’.
Het zijn deze gevoelens waar het eerste verhaal van vandaag
dat wij in de uitgebreidere versie hoorden lezen, tegenin gaat.

Het verhaal begint met de nood te vertellen van iemand die verlamd is.
Hij moet bedelen om in leven te blijven. Hij ligt op het tempelplein.
Twee van Jesus’ volgelingen lopen langs: het zijn Petrus en Johannes.
Gewoontegetrouw roept de man om een aalmoes, om geld.
De meesten geven hem wat. Augustinus zegt:
ze kunnen hem alleen maar geld geven
om eten te kopen en maken hem alleen maar dikker
en zwaarder. Ze kunnen hem niet echt helpen
en alles blijft toch zoals het was.

Tot opeens die twee volgelingen van Jesus langs komen die anders reageren.
de bedelende lamme krijgt een bijzonder antwoord:
Geld kunnen wij niet geven maar: in de naam van Jesus sta op!
Niet pappen en nathouden, niet: ‘man blijf kalm, het wordt toch niets
maar ‘sta op.’ Ze geven hem het kostbaarste wat je geven kunt:
bemoediging, kracht, geloof, hoop.
En het werkt! De lamme staat op en loopt.

Uit kracht van het Paasgebeuren met Jesus van Nazareth
wordt een mens weer op de been gezet.
De man kan weer verder gaan;
zijn leven heeft weer zin: hij kan nu pas echt leven.

En de leerlingen gaan ook verder leven en preken.
Ze zetten hun bemoedigingsproject voort:.
ze gaan nog meer mensen oprichten en perspectief bieden.
Dat doen zij, die arme apostelen, vanuit het aloude verhaal
dat vaak vergeten wordt maar niet vergeten mag worden
het verhaal van de God van Abraham, Isaak en Jakob.
Dat is de naam die de God van Israël al eeuwen draagt:
en daarin klinkt dan mee dat deze God niet zomaar een God is
die geëerbiedigd moet worden maar verder alles bij het oude laat.
Neen, deze God is de bevrijder,
een helper, een Herder, een trouwe supporter van de mensen.

De apostelen laten het duidelijk horen aan de verbaasde omstanders
die de lamme weer zien lopen:
‘Dezelfde God die Israël bevrijdde uit Egypte,
dezelfde God die Jesus uit het graf verloste
die God hebben jullie net aan het werk gezien.
Hij is dus niet alleen de God van vroeger
maar ook van vandaag!

Ook hier dus in deze kerk. Jesus had het ooit gezegd:
als er twee of drie in Mijn Naam bijeen zijn
dan ben ik in hun midden.

Jesus is actief aanwezig, ook in deze dagen.

II. Lucas schreef ook een prachtig verhaal over twee.
Twee morrende mannen die teleurgesteld van Jeruzalem wegliepen:
we noemen ze de Emmausgangers.

De twee mopperaars kregen plotseling
een medewandelaar naast zich die hen opkikkerde,
die met ze ging eten
en in wie ze, toen hij het brood brak, plotseling Jesus zelf herkenden.

In het evangelie vandaag komen ze de andere leerlingen
die nog een beetje zitten te suffen daarover vertellen.

En terwijl zij nog aan het spreken zijn komt Jesus binnen.
Ontsteld denken ze een geest te zien. Maar de Heer is geen spook
maar openbaart zich -net zoals aan de twee wandelaars op weg naar Emmaus
als een echte levende aanwezige die ons oppept.

Op Goede Vrijdag merkten wij
dat Hij DE solidaire mens naast de mensen was,
een Helper die met ons meelijden wilde.

Met Pasen vierden wij dat Hij de ‘vorst van het leven’ is,
ons Licht, onze toekomst.

In het joods achttiengebed
(een soort breviergebed voor leken) staat:
U bent een vriend want u bent een helper,
U bent groot in het bevrijden: u steunt de vallenden.
U sterkt en geneest de zieken, U bevrijdt de gevangenen,
U bent trouw aan wie slapen in het stof.
U richt ons op, U zet ons weer op de been:
U doet ons uit de dood opstaan.
U bent een trouw Helper, Uw Naam zij geprezen al onze dagen.

Om dat te horen moeten wij samenkomen
in dit gebouw bijvoorbeeld, of in een of ander huis
zoals de eerste christenen dat deden…
om het verhaal te vertellen en het brood te breken
om te vieren dat God de vriend is die ons omhoog haalt.

Het verhaal van de apostelen en de lamme leerde is
uit de handelingen van vandaag leerde ons
dat Jesus niet de enige is die in staat is mensen op te richten
en te vernieuwen maar dat ook wij
geroepen elkaar overeind te helpen
en dat ook kunnen.

AUGUSTINUS HIEROVER:
Uit preek 99 over de Handelingen:

Welke de gave van de apostel is geweest, de apostel Petrus die arm was aan geld en rijk aan geloof, dat vertelt ons de Schrift: “Zilver en goud heb ik niet…”. Wat heeft hij dan wel? “Maar wat ik heb dat geef ik je: In de naam van Jesus de Christus kom overeind en loop!”. De waarde van de dingen meet je aan hun gevolgen. Zij die aan de arme goud gaven, voerden hem dik en verzwaarden zijn lichaam, dat zijn voeten al niet konden dragen; zij probeerden hem te troosten om zijn gebrek, zij konden hem niet genezen. Terwijl die andere, die geen geld heeft, hem de gezondheid teruggeeft. Hij is rijk aan Godsgoederen, die bezitloze. “Zilver en goud heb ik niet”, zegt hij; maar hij schudt over hem alle goddelijke rijkdommen waarover hij beschikt. “Wat ik heb, dat geef ik je. In naam van Jesus Christus, kom overeind en loop!” Hij maakt zijn beurs niet los, hij opent zijn ziel. Wat geeft hij? “In naam van Jesus Christus, kom overeind en loop!” Een kwaal die gelijkelijk op slaaf en koning kan drukken, gehoorzaamt aan deze haveloze apostel. En er is nog meer: de natuur zelf gehoorzaamt aan Petrus’ bevel. Het gaat immers om een man die “vanaf de moederschoot verlamd was”. Van dit aangeboren en dus ongeneeslijke kwaad wordt de man genezen door het machtige woord van… een arme; wat niet zou gebeuren als die arme niet boordevol zat met de gaven van God, zelf schepper van de natuur.

Tot zover de grote Kerkvader.
God sterke ons bij die belangrijke taak
in onze eigen levensdagen.

Hein Jan van Ogtrop, pastoor