• Leidsevaart 146
  • 023 - 532 30 77
  • info@rkbavo.nl
In Preken

Paaswake: Heb moed!

[print]

Paaswake 2015

Pasen vieren in 2015 is een hele moeilijke opgave.
Pasen is immers het feest van de hoop;
van de overwinning op het geweld
en van de doorbraak van de liefde.

Ziet u er veel van? Ik niet.
Ik zie dode studenten in Kenia,
ik zie fanatiekelingen van IS met lijken slepen
en roepen GOD IS GROOT.

Ik heb zoiets eerder gezien… neen niet in mijn levenstijd.
Het doet mij denken aan de oude dagen van het christendom
toen in de tijden van de kruistochten
vrome christenridders
onschuldige moslims afslachten en door het bloed waadden
en riepen: Dieu le vult… GOD WIL DIT.

En ik denk aan de officieren van de SS in Auschwitz
die op de koppels van hun riemen hadden staan:
Gott mit uns.

Het is allemaal heel primitief.
Mensen die andere mensen kapot maken
en denken dat God dat fijn vindt.
Pasen is het feest van de bevrijding uit die ellende.

De Bijbel spreekt over een wurgland, Mitsraiem
het land Egypte waar de joden in slavernij werden gemarteld.
Dat wurgland, dat bijbelse Egypte staat model voor alle wurglanden
van alle tijden. Voor alle uitbuiting en dwaas geweld
waarmee mensen elkaar kwellen.
Helaas is dat Egypte dichtbij tot ons aller grote droefenis.

Maar Pasen is het feest van de bevrijding uit dat wurgland.
Het verhaal begint bij Mozes
die moest meemaken hoe één van de opzichters
in dienst van de Farao,
die zichzelf als God beschouwde,
een joodse slaaf bruut neerslaat.
Hij komt voor de weerloze op en moet vluchten
naar de woestijn. Daar vindt hij rust, trouwt, krijgt een kind
en past op de schapen van de kudde van schoonpapa.
Maar het is geen echte rust. Dit kan niet zo blijven
en Mozes krijgt dan ook op een schijnbare rustig middaguur,
terwijl de zon brandend aan de hemel staat
een visioen van een braambos dat in brand staat
maar niet verteert.

Het beeld van de nietige braamstruik die niet verbrandt
wordt door de joodse lezers vaak gezien
als het beeld van het lijden van de nietigen, de kleinen.
Ze lijken verbrand en vernietigd te worden
maar ze komen er toch doorheen.

Net zoals de braamstruik
de vurige dodelijke vlammen moet trotseren en ook trotseert
zo is het slavenvolk van God met Pasen
door alle beproevingen heen gekomen
want God was solidair met de kleinen
en niet met de namaak-God farao.
Dat wordt bij het joodse Pasen gevierd.

Onze Pasens vallen dit jaar bijna samen.
Gisteren hebben onze Joodse vrienden het oude gedesemde brood verbrand
en nu vanavond komen ze samen om de seidermaaltijd te vieren.

Jesus deed dat ook met zijn vrienden.
We vierden dat op witte donderdag
toen we samen kwamen in de Groenmarktkerk
om het ongehoord vreemde verhaal te horen
van Jesus die de voeten van zijn vrienden waste.

Hij kroop voor zijn leerlingen op de grond
en Jesus, hun meester en heer
neemt een dienstwerk op zich
dat je aan geen enkele slaaf mocht opdragen:
hij waste de voeten van zijn vrienden.
Dat zou de namaak God farao nooit gedaan hebben.

De leerlingen zijn met stomheid geslagen.
Petrus trok zijn voeten terug.
Hij wilde niet door deze Jézus gediend zijn.
Hij ergerde zich aan deze solidariteit met de minsten.

Maar Jezus’ daad is niet zomaar een actie
om onze bewondering of verbazing te wekken
Jesus zegt:
‘Ik gaf jullie een voorbeeld ter navolging,
wil je het Koninkrijk van God waarmaken, dan zul je zó moeten handelen.’

Pasen 2015.
We vieren het in een wereld van mensen die elkaar niet zo willen dienen.
Mensen staan als kemphanen tegenover elkaar.
Wie durft de minste te zijn en zich af te vragen
wat de echte oplossing zou zijn van onze problemen?
Wij dienen het wel te weten, Jesus leerde het ons toch:
Jesus onderging de konsekwenties van zijn leer:
met een treurig resultaat:
hij werd als minste der mensen opgepakt en als vuilnis verwijderd.
Daar hing hij dan aan het kruis.

Is dat nu een goed voorbeeld?
Marcus vertelt dat hij wanhopig roept: God waarom hebt u mij verlaten.
Een trieste uitroep die Johannes naar wie wij gisteren luisterden juist wegliet.
De leerlingen waren allemaal weggelopen,
gelukkig had hij een vriend, Jozef van Arimatea die een graf bezat
waarin hij kon worden neergelegd.
De definitieve mislukking van zijn zending
lijkt daar als Maria Magdalena en Maria de moeder van Joses
kijken hoe hij daar wordt neergelegd.
En wat is dat een grote steen die voor de deur wordt gerold!

De machteloosheid en de wanhoop zijn thema’s
die in het Marcusevangelie, het oudste van de 4 evangelies,
nog breed wordt uitgemeten.
Het is echt: ‘wir setzen uns mit tränen nieder’.

Maar er komt een vervolg.
De mannen zijn nog steeds nergens.
Dezelfde vrouwen die zagen hoe hij in het graf was neergelegd
komen weer terug … om zijn lichaam te balsemen.
Ze hebben geen idee hoe ze die grote steen weg zouden moeten rollen
maar ze komen toch: wat een moed!
Wij zijn hier allen na de Goede vrijdag toch naar de kerk gekomen.
Maar toch vragen ik mij af:
wie zal in 2015 de steen van de wanhoop wegwentelen
als wij bedenken wat er in onze dagen aan rampzaligs gebeurt?

In het Evangelieverhaal komt dan de grote ommekeer:
de steen is weggerold.

De wanhoop en de somberheid die ons machteloos zouden kunnen maken
hebben geen bestaansrecht meer.

Er klinkt een stem die zegt:
‘Je zoekt Jesus die gekruisigd is
Hij is hier niet meer
en ga aan zijn leerlingen zeggen:
Hij gaat voor u uit naar Galilea
daar zul je hem weer zien!!!’

De vrouwen kunnen het moeilijk geloven
en Marcus vertelt dat ze in paniek wegholden… meer niet.

Wat moeten we nu met zo’n raar einde van het verhaal?
Marcus heeft daarmee een bedoeling.
Jesus’ Verrijzenis is geen show.
Het gaat erom Hem te gaan zoeken
en zelf te ontdekken
hoe wij hem daarna weer zullen ontmoeten.

Het is aan ons om te zien of wij,
als wij elkaar gaan sterken en bewaren
zullen ontdekken dat hij niet verdwenen is in het niets van de dood
dat Hij met ons meewandelt
en onze voorganger en inspirator is
als wij durven werken aan Zijn Koninkrijk.

Neen, God zal niet zomaar plotseling IS van de aardbodem doen verdwijnen
hij zal niet degene zijn die al onze oorlogen en oorlogjes oplost
dat zullen wij echt zelf moeten doen
maar Hij is wel onze echte voorganger en helper.
Hij is degene die ons ondersteunt, onze supporter met een hoofletter
die ons voorgaat naar een nieuwe wereld.

God heeft ons, in Jesus laten zien, hoe Hij ons nabij is.
God heeft – in Jezus – gekozen voor de treurenden,
voor de bedroefden en de zieken, voor de verschoppelingen,
wat dat Hem ook kosten gaat.

God kwam tot ons in de gestalte van zijn eigen zoon
die voor zijn vrienden knielde…
opdat ook wij dienen, knielen,
troosten, sterken en elkaar bewaren.

Is het mogelijk om ook in deze moeilijke dagen,
in deze tijd waarin we de laagheid en gemeenheid
van de mens zien groeien
ook tegelijkertijd de sporen van God te zien,
de langzaam groeiende openbaring van zijn schoonheid?

Omwille van God, die steeds in onze geschiedenis doordrong
mogen wij het toch gaan geloven
dat onze dode beenderen weer levend kunnen worden;
en dat er hoop is in deze gebroken wereld.

Pasen is voor mij niet opgewekt Alleluia roepen
maar geloven ondanks alles
dat de liefde het zal winnen van de haat,
dat de mens in staat is tot het goede,
dat hij de gave heeft om lief te hebben,
en dat Hij – wat hij ook mag doen –
God nooit uit zijn ziel kan wegrukken.

En ook in onze dagen
heeft het oude visioen van het brandende braambos
dat niet door het vuur verteerd wordt iets te zeggen.
God zelf is een laaiend vuur van verontwaardiging.
Alle onrecht, alle slavernij, iedere marteling
is een slag in het gezicht van God.
De mens die zich ergert aan het onrecht
en die opkomt voor het recht is iemand
die mag weten dat God aan zijn kant staat.
Hij is niet alleen.
Het teken van ‘Mijn aanwezigheid,’ zegt God, ‘is dit:
als jij je opdracht serieus neemt, zal het lukken!’

Hein Jan van Ogtrop, pastoor