• Leidsevaart 146
  • 023 - 532 30 77
  • info@rkbavo.nl
In Preken

9 oktober: Na Kyrie altijd Gloria?

[print]

28e Zondag door het Jaar.

Schriftlezingen:

  • II Koningen 5,14-17

  • 2 Timoteus 2,8-13

  • Lucas 17,11-19

Ja, ik herinner me nog ons bezoek aan een melaatsenkolonie in Zaire.
De kerk was eenvoudig, geen mooie banken zoals hier maar lange planken,
20 centimeter boven de grond waar de melaatsen iedere zondag,
ver afgezonderd van de bewoonde wereld hun eucharistie vierden.

Diep onder de indruk vroeg ik aan een van de zusters daar
of ik wat foto’s mocht maken om het thuisfront wat te laten zien.

‘U bent toch priesters’ zei ze,
‘gaat u liever wat rond om de mensen handen te geven
en te zegenen’.
Dat deden we, met het schaamrood nog achter de kaken.

Jesus’ ontmoeting met de 10 melaatsen is een ontmoeting
met een mensengemeenschap die ten dode opgeschreven is.
Het zijn er 10, het getal dat volgens het jodendom nodig is
om een kerkdienst te kunnen beginnen. Dan kan er namens het volk,
ja zelfs namens de mensheid gebeden worden.

10 Melaatsen zijn er die roepen om hulp:
KYRIE-ELEISON roepen ze
om het even in het Grieks te zeggen
(hoewel sommigen dat ook latijn noemen).
In alle missen zingen wij dat…
“Help ons. De koorschoolkinderen leerde ik ooit
dat als ze in Griekenland in een kuil vallen
en KYRIE ELEISON moeten roepen.
Dan worden ze onmiddellijk uit kuil gehaald
en kunnen ze het Gloria aanheffen
dat de Grieken helaas niet verstaan.

KYRIE EILEISON, Help, Ebarme dich…
riepen de melaatsen uit het evangelie van vandaag.
Ze zijn verstoten door de buurt, geminacht door de gezonden,
gevreesd door de gezonden. Is er dan niemand die redt?
Ja er is er een en dat is de man van Nazareth: Jesus Messias.
En de solidariteit van Jesus met deze gemeenschap is hen tot zegen.
Ze zijn niet langer verstoten, ze worden getroost en aangesproken.
Hun isolement wordt opgeheven.

De bevrijding uit het isolement is het begin van de verlossing en die komt:
alle 10 worden ze genezen.
Alle 10 worden ze geholpen en ze kunnen samen
na hun KYRIE-geroep het GLORIA aanheffen, de lofzang tot God.
Maar ze doen het niet.

Dat er na het KYRIE-roepen een GLORIA moet volgen
weet slechts één van de tien, en dat is nog wel een vreemdeling, een Samaritaan.

Negen van de tien komen daar niet aan toe.
Ze gaan weer over tot de orde van alledag
en schieten weer wortel. Ze zijn God weer snel vergeten. Vreselijk is dat.
In de Bijbel staat dat er veel mag.
Je mag God aanklagen. Je mag met Hem vechten, kwaad zijn woedend zijn,
huilen en schelden… het mag allemaal. Het hele boek Job staat er vol mee.

Eén ding mag nooit: HEM VERGETEN;
doen alsof er niets aan de hand is,
gewoon maar doorleven wat er ook gebeurt.

Als je niet kunt huilen, als je niet kwaad kunt zijn
wordt het leven werkelijk plat en troosteloos.

Er is een mooi russisch verhaal over een man
die bij een Pope (een russische geestelijke) komt en die zegt:
‘als ik ellende zie moet ik steeds maar weer huilen,
als ik over verdriet hoor spreken komen de tranen steeds,
is daar nu niets aan te doen.’

De Pope kijkt hem peinzend aan en zegt:
‘ik weet het, jij hebt de gave der tranen.’

Tranen worden door God gezien.
Er staat geschreven in de psalmen
dat Hij die tranen zelfs –als waren het edelstenen-
bewaard in een bokaal.

Die God zal Zijn mensen niet loslaten.
Aan die God bevelen wij onze smart en onze teleurstelling aan.

De heidense Naäman uit de eerste lezing van vandaag
en de ene vreemdeling die terug komt
leren ons dat het de moeite waard is
ons aan Hem vast te klampen.

Daarom is het een grote en belangrijke taak
hem te blijven aanroepen: erbarme dich, Kyrie-eleison!
Maar als kerkmensen hebben wij ook de taak
om hem vol vertrouwen ook het Gloria toe te zingen.

Goed dat hier iemand aanwezig is die dat al 53 jaar doet:
de kerk moet het hebben van zulke trouwe mensen
die het kerkgebeuren gaande houden.
Het mag geen clan worden van zelfgenoegzamen
want er moet altijd openheid zijn voor de nieuwkomers.
Gezegend is de kerk als er trouwe volharders zijn
die de kerk tot een open gemeenschap maken.
Theo en Rina doen dat samen. Ooit viel Rina
bij een Ceciliafeestje in de oude Bavoschool
achterover in de armen van Theo
toen ze met haar naaldhakjes in een van de lange gordijnen was blijven haken.
Kort daarna trouwden ze, afgelopen donderdag was dat 50 jaar geleden
en ze trokken samen op. Er waren momenten van Gloria in Excelsis
maar ook van Kyrie Eleison. Dat was vooral toen hun jongste dochter Sandra;
een actief lid van onze jongerenclub op 21 jarige leeftijd in 1996 aan een
gemene hersentumor overleed.
Maar ze is nog in de buurt. Haar aandenken is ons tot zegen.
Trouwens, het leven is geen donkere tunnel
al koste dat Renate en Kevin en haar lieve ouders
en vrienden grote moeite om dat te beseffen.

Een mensenleven is geen doodlopende weg
(het leven is immers geen donkere tunnel)
want er is er een die ons aanmoedigt om verder te gaan.
Veel mensen vergeten hem in het gewone leven van alle dag
maar al te gemakkelijk. Maar mensen die dieper willen gaan
kunnen hem ontmoeten als degene die ons overeind wil helpen.
Om na het Kyrie weer voorzichtig en zachtjes misschien
gloria te zingen.
Samen zijn wij kerk,
het is toch zo ontzettend waardevol en nuttig hier samen te zijn
Zijn Naam hoog te houden vooral in de wereld van vandaag,
de God die heeft gezegd: IK ZAL ER ZIJN.

De God die met ons meegaat alle dagen,
vooral als wij ook andere mensen gezelschap willen houden
gastvrij zijn en vriendelijk,
niemand verloren laten rondlopen
niemand loslaten.

We zijn dankbaar dat in onze kerk
jong en oud op ons koor niet nalaten de smeekliederen te zingen
en de lofzang aan te heffen ook van de nieuwere generatie.

Tenslotte:
tot ons allen, jong en oud zegt Paulus:
God is getrouw, als hij hem vergeten, hij vergeet ons niet’
En eindigend met de tekst van zondag Gaudete:
‘Houd vol in alle verdrukking,
wees moedig en blij
ga met al je noden naar God toe,
bid zonder ophouden (erbarme Dich, Kyrieleison)
maar vergeet ook nooit Hem te danken
die heeft gezegd dat Hij ons allen
-het werk van Zijn handen-
nooit aan ons lot zal overlaten.

Hein Jan van Ogtrop, pastoor