• Leidsevaart 146
  • 023 - 532 30 77
  • info@rkbavo.nl
In Preken

26 maart: Licht op onze weg

[print]

Zondag Laetare

Schriftlezingen:

  • 1 Samuël 16,1-13

  • Efesiërs 5,8-14

  • Johannes 9,1-41

Vandaag is het zondag Laetare, een zondag van vreugde.
Dat kunnen we altijd goed gebruiken
want altijd zijn er sombere dagen.
Klein Pasen heet deze zondag ook wel:
we leven naar het grote Pasen toe:
het feest van het nieuwe begin
dat mensen met God altijd kunnen maken.
Het feest waarop nieuwe gelovigen worden gedoopt.
Die werden voorbereid door de Oud Testamentische lezingen
en de lange evangelie-lessen,
die ook voor ons een boodschap hebben.
Het Oude Testament gaf ons de lessen
over het Paradijs, over Abraham, Mozes
en vandaag over David.
In de evangelielezingen steeds ontmoetingen:
met de Satan, met Mozes en Elia
met de Samaritaanse vrouw bij de put
De vorige week kregen we in de lezingen les over het water,
het verhaal over de vrouw bij de put klonk
wier leven door de ontmoeting met Jesus
die haar het levende water kon geven veranderde.
Vandaag gaat het over de ontmoeting met een blindgeborene
en zo over het licht
dat ons helderheid kan geven
en ons troosten kan in onze troosteloosheid.

Op vakantie liep ik een keer in de Ardennen
ons hotelletje in de zuidelijke bossen uit.
Het was donker… helemaal zwart.
ik verliet het hotel en liep een donkere weg op
het werd steeds donkerder.
Dapper liep ik door, het beangstigende donker in
maar keerde toch gauw terug
naar het licht van het hotel…
Soms draaide ik me even om:
inktzwart was het achter mij.
Ik liep steeds vlugger..
gelukkig zag niemand mij..
angstig weglopend van het donker.
……..
Bij de ingang van de tempel zit een man
die vanaf zijn geboorte blind is…
alles is zwart, altijd.
Jesus stopt bij hem:
Hij ziet hem en er gaat iets gebeuren.

Johannes wil ons, door deze ontmoeting te vertellen,
iets duidelijk maken over ons eigen leven.
Hij wil ons vertellen dat niemand kan leven zonder het licht.
Zonder het ware licht wel te verstaan, het licht van God en van zijn zoon.

Vlak bij de plek waar Jesus met de blindgeborene staat
had ooit de profeet Jesaja gestaan.
Hij had gesproken tot het volk van God maar had weinig gehoor gevonden.
Toen had hij in zijn woede gezegd:
‘je kunt hun oren net zo goed dichtstoppen, ze luisteren niet,
je kunt hun ogen net zo goed dichtsmeren.. ze zien toch niet.’
Het is die tekst die in het genezingsverhaal van vandaag
in herinnering wordt geroepen
als Jesus met deze blindgeborene aan de gang gaat.

De omstanders hebben een eenvoudige oplossing
voor het mysterie van zijn blindheid:
‘zijn ouders of hijzelf hebben zeker flink gezondigd.’
Maar Jesus ontkent dat.
Jesus vertelt dat deze blindheid alleen maar dient
‘opdat de werken Gods aan het licht zullen komen!’

Hij zal deze blindgeborene
-die nog nooit een sprankje licht gezien heeft-
als een soort levend lesmateriaal gaan gebruiken
om de omstanders te verkondigen
dat God het ware licht is
en hoe pijnlijk de blindheid is, de verblinding eigenlijk,
van al degenen die dat niet willen zien.

De profeet Samuël kijkt naar de zonen van Isai (Jesse).
Hij ziet de oudste: krachtig en groot:
‘dit is een geschikte koning voor Israël.
Maar gelukkig kijkt hij verder
Tot hij uiteindelijk de kleine David ziet
en hem tot koning zalft van Gods eigen volk.

Terug naar het verhaal van vandaag.
Jesus ontmoet de blinde… Hij zal hem gaan genezen.
Daartoe gaat hij de ogen van de blind eerst dichtsmeren:
We weten nu waarom
we hoorden dat door Jesaja noemen.
Daarna zegt Jesus: ‘ga je wassen in de vijver Siloam,
(de vijver waarin de heilige vaten van de tempel gewassen worden) en…
de blinde komt terug en ziet.
..Jesus zelf is nu even uit het zicht.

De ex-blinde wordt van alle kanten aangevallen…
hij was ooit blind en hoorde eigenlijk blind te blijven.
Hardnekkig blijft iedereen hem ‘de blinde noemen’.

Maar de man ziet… en hoe!
Hij getuigt dapper tegen alle roddel in:
‘het is nog nooit vertoond dat een blindgeborene
genezen wordt,
de man die dat teweeg gebracht heeft
moet toch wel een bijzonder mens zijn!! ‘
Hij preekt prachtig over Jesus als degene
die mensen altijd nieuwe kansen geeft,
mensen vernieuwt en verandert.
En nu wordt langzamerhand duidelijk
wie de echte blinden zijn, dat zijn:
de mensen die dit teken niet willen zien.

Terecht had de profeet Jesaja eens geschreven:
‘terwijl ze horen, horen ze niet
en terwijl ze kunnen zien zijn ze als blinden…

Als Jesus aan het einde van het verhaal
de ex-blinde weer ontmoet sluit Jesus bij de woorden van de profeet aan:
‘ik ben tot een oordeel in de wereld gekomen
-en dan komt een hele eigenaardige zin-
opdat de niet-zienden zouden zien
en de zienden blind worden.’

Het is duidelijk dat Jesus niet alleen spreekt
over het zien met je gewone ogen
maar het verder kijken dan je met die gewone ogen doet…
het zien naar wat het ware licht dat God je openbaren wil.

Als Jesus zegt dat hij tot een oordeel is gekomen
opdat de niet-zienden zouden zien
en de zienden blind zouden blijken te zijn
roept dat een diepe verontwaardiging op bij de omstanders:
‘Zijn wij soms blind?’ vragen zij …

Wat hebben ze hem goed begrepen.
Je zou verwachten dat Jesus zegt:
‘ja, jullie hoeven niet meer mee te doen.
jullie zijn hopeloze gevallen.’
Maar dat is niet in Jesus’ stijl:
Hij schrijft hen en niemand af en zegt:
‘als jullie werkelijk blind waren
zou je geen schuld hebben
maar nu je voorgeeft te zien, nu wel!’
Zelfs de meest verstokte ongelovigen wil Hij nog een kans geven…
misschien zullen ze de les nog zien en zich bekeren.
Het licht van God wil ieder mens tegemoet treden
en ook ons leven verlichten.
God geeft ons allen nieuwe kansen,
en voor zover er dingen in ons leven mislukt zijn
is Hij, in deze weken bijzonder,
een God van vergeving en mildheid.

Wij worden uitgenodigd naar Hem op te zien.

De vorige week spraken wij over het levende water
waarmee wij besprenkeld zullen worden en vernieuwd,
nu denken wij eraan dat in de Paasnacht
in ons midden het licht zal worden ontstoken
en het Exsultet worden aangeheven:
opdat wij ziende zullen zien
en horende zullen gaan doen
waartoe Hij ons uitdaagt
onze Koning en Herder Jesus.
Echt zien in de bijbelse zin van het woord is niet altijd prettig,
het betekent: weten, betrokken zijn,
de knop niet omdraaien,
je blik niet afwenden.
Alles aanzien, terwijl je het soms niet kunt aanzien.
Een zien dat aanzet tot daden.

Met een verhaal uit de Joodse traditie wil ik eindigen.
Er was eens een oude rabbi die de vraag stelde
wanneer de nacht eindigde en de dag begint.
Zijn leerlingen dachten er diep over na,
maar geen van hen kon hem het juiste antwoord geven.

Toen zei de rabbi:
‘Wanneer je een mens in het gezicht kunt kijken
en je ziet je broeder of zuster, dan is het dag.
Kun je dat niet dan is het nog nacht om je heen.’

De blindgeborene staat oog in oog met de Davidszoon.
Hij zal nog heel wat te zien krijgen als Hij met Hem meetrekt
wij ook, die worden uitgenodigd
om naar Hem op te zien in de komende lijdensweken.

In de Paasnacht zal in ons midden het licht worden ontstoken
dat wij –als het goed is- verder zullen dragen
doende wat er gedaan moet worden
in het voetspoor van Koning en Herder Jesus.

‘Leef als kinderen van het licht’ zegt Paulus vandaag,
en in de prefatie vandaag klinkt het:
‘Door het mysterie van zijn menswording heeft Jesus het volk
dat in duisternis dwaalde, het licht van het geloof geschonken.
Daar zijn wij dankbaar voor, gaan we dapper verder,
gaan we verder met God, de toekomst tegemoet!

Hein Jan van Ogtrop, pastoor