• Leidsevaart 146
  • 023 - 532 30 77
  • info@rkbavo.nl
In Preken

5 maart: Op naar het paradijs!

[print]

1e Zondag van de vasten

Schriftlezingen:

  • Genesis 2,7-9; 3,1-7

  • Romeinen 5,12-19

  • Mattheüs 4,1-11

Hoe komt het toch dat deze wereld
na al die duizenden en duizenden jaren dat ze bestaat,
nog steeds niet is zoals zij zijn moet?

Dat is een vraag waar mensen zich eeuw in, eeuw uit
mee hebben bezig gehouden
want echt tevreden zijn de mensen nooit geweest.
Er was altijd oorlog, onrecht, ziekte, pijn.
Sommigen zeiden: ‘het zijn de kwade machten
die ons tegenwerken’ maar die opmerking lijkt een beetje goedkoop.

Er ZIJN dingen waar wij niets aan kunnen doen.
Een storm, een aardbeving, een ongeneeslijke ziekte…
de dingen buiten je zou je kunnen zeggen,
maar tegelijkertijd heeft iedereen ook de idee
dat het ondanks alle dingen waar wij niets tegen kunnen doen
beter kan, veel beter zelfs en dat de schuld
van meer dan 90 % van alle ellende op deze aarde BIJ ONS ZELF ligt.

De aarde KAN EEN PARADIJS ZIJN,
of minstens bijna een paradijs
als wij daar samen aan werken.
En ieder mens kan daaraan zijn of haar eigen bijdrage leveren. Maar hoe?
Daarvoor moeten wij in dit leven vele -en hopelijk dan goede- keuzes maken.

Het verhaal van de Adam (=mens) dat u vandaag als eerste lezing hoorde lezen behandelt de genoemde problemen.
Een opmerking vooraf:
het gaat niet over een mannetje (Adam) en een vrouwtje (Eva)
van heel vroeger maar over mensen van nu.
De Adam en de Eva (hun namen betekende letterlijk:
de mens en de levengevende) die door God in de wereld zijn gezet
om wat er aan paradijselijks is te bewaren zijn wijzelf.

Wil het ooit wat worden op deze wereld-
dan is een goede samenwerking met de Schepper,
met God, aan te bevelen,
die je graag wil adviseren en helpen.
God is geen concurrent maar een bemoediger van ons.
Hij zet ons in de aarde-tuin
om de aarde te bewaren en er zo van te genieten.
Zo is het en niet anders.

De slang in het verhaal -de duivel- ziet het verkeerd.
Hij ziet God en mens als concurrenten:
“ik heb het wel gehoord: ‘je mag van GEEN VAN DE BOMEN eten.’
Sommige mensen denken dat nog steeds:
‘van God mag je niets, Hij houdt je klein.’
En ze zeggen dat ook van ons, kerkmensen:
‘jullie mogen zeker niets van God.’
Dat is nog steeds hetzelfde gesis van die oude slang
die had gezegd: ‘jullie mogen zeker niets,
van geen van de bomen mag je eten.’ Dat was niet juist.

God had gezegd: ‘VAN ALLE bomen in de hof mag je eten,
behalve van één.’
God gunt de mens zijn eigen plezier
maar alles loopt wel veel beter
als je een klein beetje ruimte voor God laat:
die ene boom, daar moet je -voor je eigen bestwil-, afblijven:
de boom van kennis van goed en kwaad.

Maar de mens is een eigenzinnig wezen.
Dat het voor zijn eigen bestwil is
– ruimte te maken in zijn bestaan voor God en zijn adviezen –
is de mens moeilijk diets te maken:
de mens grijpt en graait:
hij wil geen hulp, heeft geen behoefte aan een supporter:
hij wil -net als een eigenwijze puber-
alles lekker zelf doen.
Dat kan.. maar dan zal hij daar ook
de (vaak smartelijke) gevolgen van dragen.
Hij zal als hij dat wil zijn eigen verantwoordelijkheid dragen
maar dan ook helemaal!
Dat wil het verhaal van Adam en Eva zeggen.

Het gaat nog helemaal niet over zonde
-die treedt pas aan het licht als Kain en Abel aan het vechten slaan-
maar over het drama van de mens die alles alleen wil doen,
is overgeleverd -zoals de Franse existentialisten dat zeggen- aan zichzelf.

II. Een man zwerft door de woestijn. Jesus van Nazareth.
Hij kent de oude problemen,
hij kent het verhaal van de Adam, de mens
die zo weerloos is en alleen
met zijn zware verantwoordelijkheid.

Maar, als goede jood kent Hij ook de andere troostende verhalen.
Over een wereld die beter kan worden,
over een nieuwe toekomst waarin recht gedaan zal worden aan allen,
over een wereld waarin niemand verloren loopt.

Voor Hij als volwassen mens
Zijn eigen verantwoordelijkheid zal gaan nemen
trekt Hij zich -ter bezinning- terug in de woestijn.
Natuurlijk in de woestijn.
Niet omdat het daar zo lekker rustig is maar omdat
daar ooit de woorden van God hebben geklonken op de berg Sinaï.
Ooit hadden zijn medejoden daar, op die wondermooie plek
waar God weer iets van zich had doen horen,
enthousiast geantwoord:
‘alle woorden zullen wij doen,
wij hebben ze goed gehoord !’

Dat enthousiasme van het begin was er nog wel
maar het was zo moeilijk vol te houden.
het is voor ieder mens opnieuw een worsteling.
En daarvan vertelt het evangelie over Jesus.

Het is de worsteling van de mens die van nature egoïstisch is
en die door God wordt uitgenodigd
om vanuit ZIJN opdrachten te leven.
Steeds weer probeert die tegenkracht in onszelf
– in het evangelie heel plastisch voorgesteld door die Satan-
ons van onze goede levensoriëntatie af te brengen.

Die worsteling maakt Jesus,
de nieuwe Adam kun je hem noemen, in volle hevigheid door.

En we zien Jesus Messias Zijn keuzes maken.

1. Neen, Hij kiest niet voor brood alleen eten; hij zal het gaan delen.

2. Hij kiest niet voor valse schijnheiligheid (werp je van de tempel af..)
maar voor echte godsdienstigheid.

3. Hij knielt niet voor de Satan
maar kiest voor trouw aan de 10 geboden van God gegeven op de berg Sinaï.
HIJ WINT !

Wordt dit ons verteld om ons te laten zien
hoe goed Jesus was en hoe stuntelig wij ?
Neen, dan verstaan wij het verhaal niet goed.

Het wordt ons verteld om ons te laten voelen
dat Jesus trouw was tot het uiterste.. dat wel.
Maar dan trouw in Zijn solidariteit met ons mensen
die allemaal ons best doen
op weg te gaan naar het goede, op weg met God.

Het verhaal van Jesus’ standvastigheid in de beproevingen
wordt ons verteld tot troost en bemoediging
aan het begin van de veertigdagentijd.
Houd vol… je kunt het!

Waarom zijn we in de loop der geschiedenis nog zo weinig opgeschoten?
Omdat iedere mens op zijn eigen wijze in zijn eigen tijd opnieuw
moet kiezen en zijn strijd moet strijden.
Mensen zeggen wel eens: ‘wat hebben jullie in de Bavo een mooi koor’.
Vandaag hoort heel Nederland het weer via de TV.
Sommige mensen denken dat dat vanzelf ontstaat en vergeten
dat het koor alleen maar goed kan zijn
als er in iedere tijd opnieuw, weer mensen zijn die er aan werken,
repeteren, volhouden tegen alles in.

Wil Gods Koninkrijk werkelijkheid worden
moeten er in iedere generatie opnieuw mensen zijn
die zich ervoor inzetten.
Die de tegenkrachten willen weerstaan en willen volhouden.

De tegenspeler, de tegenkracht de dwarsligger,
kan alleen maar overwonnen worden door ons zelf
die kunnen kiezen voor God.
We staan er ieder persoonlijk alleen voor,
we staan naakt voor Hem……….net zoals Adam dat voelde.

Eenzaam maar niet alleen
want Hij wil – in deze genadevolle 40 dagen
nog duidelijker dan anders- onze Supporter zijn,
Hij kan en wil ons sterken met de kracht van Zijn Geest.
Hij klopt aan onze deur
maar de klink zit aan de binnenkant
wij zullen moeten opendoen.. vandaag.

En als wij de weg kwijt dreigen te raken
is Jesus onze voorganger op de (terug)weg naar het Paradijs.
Met Pasen zien wij Hem als tuinman,
als Heer van het Paradijs als in de graftuin de tombe openstaat.
En voor ons is het paradijs bereikbaar
als wij trouw aan onze opdracht onze weg durven gaan..
ook wij zullen leven dankzij Hem
en uiteindelijk zullen dan de engelen
ja dezelfde die Hem na zijn beproevingen dienden,
ons naar het paradijs geleiden’ .
zoals wij zingen bij een uitvaartdienst
(maar dat geldt ook nu al)
als wij vol van Hem willen zijn
en werkelijk leven.
Dat ons dat gegund mag worden vandaag al!

Hein Jan van Ogtrop, pastoor