• Leidsevaart 146
  • 023 - 532 30 77
  • info@rkbavo.nl
In Preken

Goede Vrijdag: Het Pasen des Heren

[print]

Goede Vrijdag

Schriftlezingen:

  • Exodus 12,1-28

  • Psalm 51

  • Hosea 6,1-16

  • Johannes 18.1-19,42

Een troostdienst is het vanavond voor ons allemaal.
Mensen die de dood toch wel eng vinden,
ons zorgen maken over wat er gaat gebeuren:
Noord Korea, Syrië, ziekte en pijn van velen’
misschien wel van ons zelf.

Deze vrijdag was niet altijd zo’n troostrijke dag.
Deze vrijdag was eeuwenlang in vele landen
van Oost- en West-Europa de dag waarop bendes woestelingen
de joodse wijken van de stad binnendrongen
om op strafexpeditie te gaan.

De joden vertegenwoordigen dan alles wat kwaad is,
slecht en ongelovig, de kinderen van de duivel (Joh. 8,44).
Hoe weinig dit dogmatisch bepaalde ongeloof van doen heeft
met de werkelijke situatie volgt bijvoorbeeld uit de tekst:
‘uit de oversten geloofden er velen in Hem’ Joh. 12,42).

De pogroms eisten ieder jaar veel slachtoffers.
Pas in 1976 werd in de rooms katholieke goede vrijdag-liturgie
niet meer gebeden voor de bekering
van de trouweloze (lat. perfidis) joden.
We bidden nu dat God
‘de joden in trouw voor zijn verbond wil bewaren’.

Zo is de Goede vrijdag weer zoals hij hoort te zijn
een dag van denken aan alle zinloos lijden dat mensen elkaar aandeden en aandoen. Een oproep tot bekering dus ook.

Ter overweging: even een ‘terugblik op Johannes’verhaal
dat we zojuist zo prachtige verklankt door Jan Valkestijn
…. hoorden.

Ik begin bij het stervensmoment van Jesus:
‘Toen Jesus de zure wijn genomen had riep Hij:
het is volbracht,
en met gebogen hoofd gaf Hij de Geest.’

Met deze korte woorden vat Johannes het lijden van Christus samen.

Afgaande op de andere evangelisten kunnen wij aan Johannes
vragen: waarom zo kort van stof?

Waarom vermeld je niet
dat alles duister werd op Golgotha,
dat de aarde beefde,
dat Jesus het uitschreeuwde van de pijn ?

Niets van dat alles:
het is – als het ware – de voorstelling van een verstilde icoon
die Johannes ons schildert:
geen pijn, geen geluid:
een waardige gekruisigde.

Jesus gaat rustig –tot verbazing van zijn leerlingen
en Pilatus- zijn eigen weg
en als hij zijn lijden ingaat vertelt Johannes
dat hij onze voorganger is naar een nieuwe fase van onze geschiedenis.

1 Johannes laat zijn verhaal daarom rijmen
op het uittochtsverhaal uit Egypte
dat wij gisterenavond begonnen en in de paasnacht uit zullen lezen:
‘ze braken Hem de benen niet.’
Dat hadden ze ook niet mogen doen met het paaslam dat ze aten,
daar in Egypte toen de bevrijding van God volk begonnen was.

2 Zijn kleed was uit één stuk,
ontdekten de brute Romeinse soldaten.
Die wisten natuurlijk niet
dat dat alleen maar het geval hoort te zijn
bij het gewaad van de hogepriester.
Hij is een goed hogepriester die het heil brengt aan zijn volk.

3 Hij was naakt aan het kruis maar Hij schaamde zich niet.
Hij is de nieuwe Adam,
de mens in zijn oorspronkelijke en toekomstige zuiverheid.

4 En als Hij daar hangt wordt Zijn zijde geopend…
zoals die van Adam in het paradijs.

Uit Adams zijde werd de vrouw genomen.. zijn bruid.
Jesus is de bruidegom van Zijn volk.
Naar Jesus’ zijde wordt de nieuwe bruid geleid :
het volk van de Messias.

De aarde wordt
als wij, mensen van Zijn volk, Hem trouw zijn
een liefdesparadijs.

5 Het slot van Johannes zijn lijdensverhaal
brengt in ons duidelijker nog de herinnering terug
aan het paradijs…
er wordt gesproken over een prachtige tuin
waarin Hij wordt neergelegd.

In diezelfde paradijselijke tuin zal een vrouw,
Maria Magdalena, Hem ontmoeten
denkende dat Hij de tuinman is,
wat Hij ook is…
Hij, de nieuwe Adam, Heer van de tuin,
Koning van de nieuwe aarde.

Johannes beschrijft ons Jesus die Zijn lijden volbracht
als de Heer van ons allen,
onze Voorganger dwars door de dood heen.

Gewond, zeker, Thomas mag zijn wonden voelen
maar Zijn dood was geen einde.
Er eindigt niets op goede vrijdag:
er is een nieuw begin rond deze rechtvaardige.
Daarom heet deze vrijdag goed:
er komt perspectief in ons bestaan!
En heel in de verte roept een jodenman:
‘Dood waar is je overwinning, dood waar is je prikkel?

Jesus gaf de Geest,
Hij gaf die Geest aan de Vader
maar via Hem gaf Hij die door aan ons.

Opdat wij ontvankelijk zijn voor die goede Geest
gaan wij de plechtige voorbeden zeggen
denkend aan alle onschuldigen die
vermoord zijn en worden ook in onze dagen;
en biddend om krachten die het kwade zullen tegenhouden:
om de overwinning van het goede.

Hein Jan van Ogtrop, pastoor