• Leidsevaart 146
  • 023 - 532 30 77
  • info@rkbavo.nl
In Preken

24 september: Zon op de hellingen… op naar het feest?

[print]

25e Zondag door het Jaar

Schriftlezingen:

  • Jesaja 55,6-9

  • Filippenzen 1,20c-24.27a

  • Matteüs 20,1-16a

De zomer is voorbij:
in Zuid Frankrijk ook en daarom wordt het daar nu al
tijd voor de oogst.
De oogst van de vruchten van de druiventuinen op de glooiende hellingen
van zuid en midden Frankrijk die zich koesterden in de zon
waardoor de wijndruiven, nu het herfst wordt, heerlijk gerijpt zijn.

‘Wijngaard’ heet zo’n tuin… dat klinkt plechtig.
Dat klopt want bij een wijngaard hoort vaak een chateau
met een baas die ieder jaar weer trots is op zijn opbrengst.

In de Bijbel is God de baas van het land
en de wijngaard is het beeld van een land waar het goed is,
waar vrede opbloeit en liefde.

De wijngaard is bij uitstek het beeld
van het land van de belofte, het land Israël zelf.
Maar vanaf de zonnige heuvels van Israël zelf
kijken we uit over heel de wereld …
en zo wordt de wijngaard het beeld van heel de aarde
als draagvlak van een nieuwe toekomst, een mogelijke tuin van vrede.

Wie een wijngaard ziet denkt aan de heerlijke wijn die geschonken gaat worden,
aan het feest dat volgt als de opbrengst binnen is
en aan de blijdschap en de vreugde van de feestvierende drinkers.

Daarover spreekt het evangelie van deze zondag
dat ons iedere keer opnieuw voor raadselen stelt.
Iedereen wordt uitgenodigd voor het werk in de wijngaard
om zijn bijdrage te leveren aan de groei van de vruchten
en uiteindelijk aan het grote feest dat na de oogst gevierd kan worden.
Ieders bijdrage is welkom.
Het doet er niet toe hoe laat je ‘bij de club’ komt. Als je maar mee wilt doen.

Je hebt de mensen die van het begin af aan al mogen meedoen aan het werk…
een zegen dat ze de kracht hebben om dat te kunnen doen.

En je hebt er die pas op het laatste moment kunnen antwoorden.
Ze zijn allen waardevol en waar het om het belonen gaat
houdt God geen rekening met onze kleinburgerlijke
fatsoens- en rechtvaardigheidsnormen: iedereen krijgt hetzelfde volle loon.

Een merkwaardige gang van zaken…
maar daarom zo’n goed getuigenis over de eigenzinnige manier waarop God met mensen omgaat.

Ons aardse rechtsgevoel wordt onder kritiek gesteld
het rechtsgevoel van een wereld waar loon naar prestatie geldt
waar succes boven mislukking staat en sterk over zwak regeert?

Wij zouden van de historie van God met de mensen een fraaie klok kunnen maken. Op ieder uur van de dag, op ieder moment van de geschiedenis waren er nieuw mensen die aan het werk togen.
Je zou Abraham een werker van het eerste uur kunnen noemen,
dan op het 3e uur Mozes die het volk uit Egypte met Gods hulp bevrijdde en de opdrachten van de Heer van de wijngaard in de tien geboden zorgvuldiger formuleerde,
op het 6e uur komen David de koning op het 9e de profeten.
Jesus en Zijn volgelingen zijn dan plotseling de werkers van het laatste uur. De eerste christenen lazen de parabel ook zo en pasten hem toe op de relatie christenen/joden.
De christenen waren (toen nog) zo bescheiden zichzelf tot de laatkomers te rekenen. En ze waren dankbaar dat God hen ook opnam in dat grote genadeverbond dat ooit begonnen was bij Abraham, bij uitstek een werker van het eerste uur. Helaas zijn ze dat later anders gaan invullen. Ze gingen zichzelf toen dankzij hun vroomheid en hun ijver als de oude getrouwen bij uitstek beschouwen en keken hautain neer op alle anderen om hen heen.
Het kan geen kwaad de parabel daarom eens weer op de oud christelijke wijze te lezen.
— Je zou de wijzerplaat van de klok ook op andere manieren kunnen invullen denkend aan EEN hele menselijke levensloop. Sommige mensen zijn van kindsaf aan al bij het geloof betrokken en gaan direct aan de slag.
Anderen worden later gewekt en treden als volwassenen tot de kerk toe.
En dan gaat het niet aan om de laatkomers af te schilderen als de mensen die de hele dag nog niets nuttigs hebben gedaan. Ze zijn gewoon nog niet eerder gevraagd, nog niet uitgedaagd om te kiezen terzake van ja en neen en hun bijdrage te leveren als nieuwe bekeerde mensen.

Er is in onze wereld een oneindige reeks motieven
om als ‘eersten’ op ‘laatsten’ neer te kijken:
ze hebben minder geld, minder spieren, hun huidskleur is anders,
hun leeftijd doet zich gelden,
we discrimineren graag op geslacht, op kinderen hebben of niet, op woonplaats,
soms zelfs op kant van de straat, op afkomst, vroomheid, enzovoort enzovoort.

Maar in deze wijngaard waar een feest wordt voorbereid
mag dat allemaal niet gelden.
Voor God zijn alle mensen even waardevol en even uniek.
Ieder mens is voor Hem een unieke eenling.
Ieder mens met zijn eigen dromen en mogelijkheden.
Ieder mens met zijn eigen geheim. Ieder mens levert een eigen bijdrage,
hoe groot of hoe klein ook, dat doet niet ter zake.
God ziet hem of haar staan en waardeert hem of haar overvloedig…
met een in onze ogen hinderlijke extra aandacht voor de kleinen en de laatsten.

Vandaag begint de vredesweek van 2017
We hebben de vorige weken nagedacht over onze intermenselijke verhoudingen,
over het recht op vergeving krijgen en nieuwe kansen.
We hebben gehoord dat het goed is als twee of drie samen zijn en ja, dat de Heer dan bij ons wil wonen.En vandaag hoorden we dan de wonderlijke parabel
waarin ieders levensopdracht ter sprake komt en het loon.

Er is reden tot dankbaarheid,
Hij is goed voor ons hoewel wij het eigenlijk niet verdienen,
Hij is royaal en kijkt niemand bijzonder naar de ogen.
Het loon dat wij krijgen is ieder van ons van harte gegund
maar ….. het is genade.

‘Mijn gedachten zijn niet Uw gedachten’
hoorden we de profeet vandaag zeggen.
Wij horen daarin:
‘mens wees bescheiden, je kunt God toch nooit begrijpen.’
Gelukkig is de boodschap heel wat plezieriger:
het is een soort feestannonce.
De profeet kondigt aan dat God een einde zal maken
aan de akelige ballingschap van Zijn volk in Babel.
En dat terwijl niemand meer op redding rekende.
De profeet wil vandaag over de hoofden
van de kinderen Israëls van toen heen tot ons zeggen:
‘blijf altijd hopen, blijf altijd uitzien naar het onverwachte.’
Dezer dagen opeens een mooi voorbeeld.
Terwijl Noord Korea’s leider en de overspannen TV-dame
ons ophitsen en de Amerikaanse president kwaaier en kwaaier wordt
heeft ze premier van Zuid Korea –het parlement moet het nog goedkeuren-
opeens bedacht om de voedselhulp aan Noord Korea te hervatten!
(die hulp was enkele jaren geleden gestopt uit protest tegen de raketproeven
in het noorden). In plaats van op te hitsen tot haat
een gebaar van hulp: want honger is er in Noord Korea!

Ik vind dat mooi, iemand die durft geloven dat de liefde
het toch kan winnen van de haat
en de vrede het zal winnen van de oorlog
en dat er een goede toekomst is voor ons en onze kinderen
zoals dat zo prachtig verwoord is in een ander evangelie,
dat van de bruiloft van Kana: de beste wijn is voor het laatst bewaard.

Het Nederlandse klimaat leent zich niet zo goed voor de wijnbouw
-in Zuid Limburg lukt het een beetje-
andere projecten zijn er wel.
We hebben een Vredespaleis, Internationale gerechtshoven
maar nog belangrijker zijn de gewone huizen waarin wij wonen.
Wij die weten mogen dat we door God geliefd zijn als wij,
ieder op haar of zijn eigen wijze
onze eigen verantwoordelijkheid durven dragen
en ons inzetten voor onze naasten.

Het loon is – als gezegd- voortreffelijk, en het feest zal geweldig zijn..
de wijn van Zijn liefde zal overvloedig geschonken worden.

Hij zal je nooit teleurstellen:
‘in Te Domine speravi
non confundar in aeternum.’

Hein Jan van Ogtrop, pastoor