• Leidsevaart 146
  • 023 - 532 30 77
  • info@rkbavo.nl

All posts by contentmanager

Het ontstaan van de Parochie Sint Bavo

Vanaf 1895 verrees aan de Leidsevaart een kathedrale kerk van ongekende allure die haar voltooiing bereikte in 1930. De bouw van deze immense kerk was het toonbeeld van katholieke emancipatie in met name Noord-Holland, en door de grootte en architectonische schoonheid mede bepalend voor de skyline van Haarlem. Met de bouw van deze kerk werd tevens in Nederland een uniek statement gemaakt. De kerk is als kathedraal gebouwd, maar de toenmalige bisschop had goed door dat een parochie er aan verbonden heel belangrijk zou zijn voor haar voortbestaan. Zeker vanaf de jaren zestig werd deze dubbelfunctie, dus bisdomkerk en parochiekerk,  steeds belangrijker en tot op de dag van vandaag is dit zeer vruchtbaar gebleken.

Anno 2014

De kathedraal en de daaraan verbonden parochie hebben bewezen dat zij een vitale eenheid uitstralen, gedragen door vele vrijwilligers die dit mogelijk maken. Het monumentale kerkgebouw, haar kunstbezit, de orgels, het toekomstig museum de liturgische ondersteuning van het Muziekinstituut en begrippen als dienen, vieren en verkondigen, staan allemaal in dienst van de geloofsgemeenschap die wekelijks samenkomt in de kerk. Een gemeenschap die zich niet louter beperkt tot gelovigen binnen het territorium van de parochie, maar gastvrij een thuis wil bieden voor allen die zich er mee verbonden voelen.

 

Welkom in de Bavo!

Welkom in de Kathedrale Basiliek Sint Bavo en welkom in de Parochie Sint Bavo. Misschien is dit je eerste bezoek aan de Bavo? Misschien heb je de Bavo al heel vaak bezocht maar heb je nog niet eerder bedacht je aan te melden bij de parochie? Misschien ben je in Haarlem komen wonen en opzoek naar een parochie. Wat je hier ook brengt, je bent welkom in de parochie en willen graag met je kennismaken.

100x100-bavologoJe aanmelden bij de parochie heeft vele voordelen. Met je aanmelding draag je bij aan een vitale parochiegemeenschap en dat is velen veel waard. Verder ontvang je vijf keer per jaar het BavoJournaal. Hierin vind je het overzicht van de vieringen en allerlei nieuws en achtergronden. Met een bijdrage aan de Actie Kerkbalans steun je de parochie ook financieel en stel je de toekomst van de parochie veilig. Kortom: je bent van harte welkom! Meld je aan via email of het parochiesecretariaat. Voor een kennismaking kan je ook per email of het parochiesecretariaat contact leggen met de plebaan.

Parochie Sint Bavo

Leidsevaart 146
2014 HE Haarlem
Tel. 023-532 30 77
www.rkbavo.nl
info@rkbavo.nl

Orgels in de Kathedrale Basiliek Sint Bavo

De Kathedrale Basiliek St. Bavo is bedeeld met vier orgels.

Het Willibrordusorgel (geplaatst onder het grote westelijke roosvenster dat de kroning van de Maagd Maria verbeeldt) is sinds 1971 het  hoofdorgel en staat centraal tijdens de orgelconcerten.

Het Bavo-orgel (vanwege de situering in het noordelijke transept ook wel Transeptorgel genoemd) is het oorspronkelijke hoofdorgel van de kathedraal en speelt nog altijd een belangrijke rol tijdens de liturgie.

Het kabinetorgel bevindt zich op het priesterkoor en wordt gebruikt tijdens de meer bescheiden liturgische vieringen en als continuo-orgel voor de koren van de kathedraal.

Het secretaireorgel staat in de sacramentskapel en wordt af en toe gebruikt bij de vieringen die daar plaatsvinden.

Stichting Willibrordusorgel

U wordt van harte uitgenodigd zich hierbij aan te sluiten door u op te geven bij:

Stichting Willibrordusorgel
Antwoordnummer 1862
2000 WC  Haarlem

of door storting/overschrijving van minimaal € 15,- per jaar op bankrekening. nr. 37.33.100 t.n.v. penningmeester Stichting Willibrordusorgel.

Enkele jaren terug is een aanvang gemaakt met de gefaseerde restauratie die steeds zoveel mogelijk in de wintermaanden plaatsvond en in mei 2005 zal zijn voltooid. Gedurende de laatste fase worden de sub- en superoctaafkoppels weer aangebracht, worden de ruim 5000 pijpen gereinigd en wordt de intonatie geëgaliseerd. De enorme kosten die met deze uitgebreide restauratie zijn gemoeid, worden slechts gedeeltelijk gesubsidieerd. Een ander deel zal door geldwerving moeten worden gefinancierd. Tot op heden kon het instrument worden gered en onderhouden dankzij de inzet van enkele vrijwilligers en de vele trouwe donateurs van de Stichting Willibrordusorgel.

De concertserie in de Kathedrale Basiliek Sint Bavo is mede mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van onder meer Het Haarlemsche Muziekfonds en Adema’s Kerkorgelbouw van 1855 B.V., Hillegom .

Email: willibrordusorgel@rkbavo.nl

Willibrordusorgel

In de winter van 1920 op 1921 werd door Joseph Adema een orgel ontworpen voor de Rooms Katholieke kerk St.-Willibrordus buiten de Veste in Amsterdam. Dit ontwerp van 55 stemmen werd echter afgedaan als te ouderwets en vervangen door een nieuw ontwerp met 64 registers. Dit orgel werd in 1923 opgeleverd door Adema. Van een groot aantal stemmen was het pijpwerk nog niet geplaatst, evenals het front.

In 1924 werden enkele tongwerken uit het atelier van Masure (Parijs) Willibrordusorgelin het orgel geplaatst. Twee jaar later werd het orgelfront afgebouwd. Daarnaast werd een Diapason 8’ geplaatst op de plaats  van de Ripiëno.

In 1944 werd door Hubert Schreurs het dubbelkoor van de Prestant 16’ verwijderd, evenals de Diapason 8’. De Unda Maris 8’ werd vervangen door een Terts 1 3/5’ vanaf c klein.

Het orgel werd eindelijk in 1949 afgebouwd volgens het bestek. Hierbij werden de laatste tongwerken van Masure (Parijs) geplaatst.

Het lag in de bedoeling vanaf de vierklaviers speeltafel tevens het koororgel te bespelen.

Bij sluiting van de kerk in 1970 kon het Adema-orgel ternauwernood worden gered van de sloop. Het orgel werd in 1971 door Adema’s Kerkorgelbouw overgeplaatst naar de R.K. St.-Bavo kathedraal te Haarlem.

In 1978 werd het orgel uitgebreid met een Kroonpositief met 11 stemmen in twee kasten.

In 1990 plaatste Adema Kerkorgelbouw (A. Schreurs) een Unda Maris 8’ op het Reciet. Een jaar later werd door de Stichting Willibrordusorgel pijpwerk besteld variërend in lengte van 4,90 tot 9,20 meter. Dit werd gebruikt voor het realiseren van het groot octaaf van de Contrafagot 32’ voet. Het overige pijpwerk werd gebruikt uit een Vermeulen-orgel dat buiten gebruik was gesteld. In mei 1991 werd het register opgeleverd.

In 1995 werden de registratiemogelijkheden uitgebreid door het plaatsten van een aantal Setzercombinaties, de indeling van de speeltafel werd vernieuwd en de dispositie is op enige punten gewijzigd. Op het Groot Orgel werd een Violon 32’ discant toegevoegd. De Scherp op het Kroonpositief moest plaats maken voor een Salicionaal 8’ en een Fluit Harmoniek 8’ vanaf c.

In 1998 is op hetzelfde werk een Klaroen 4’ geplaatst en kreeg het Pedaal een zacht 16-voets tongwerk: een Fagot 16’.

Toekomstige werkzaamheden (2012-..)

Enige tijd terug is een aanvang gemaakt met de gefaseerde restauratie die, over Willibrordusorgelenige jaren verspreid, in de wintermaanden zal worden uitgevoerd. De afgelopen periode zijn de windvoorziening, het Pedaal, het Groot Orgel en het Positief Expressief gerestaureerd.  De rest van de orgelrestauratie zal plaatsvinden na de restauratie van het kerkgebouw. De grote herstelwerkzaamheden geschieden buiten het concertseizoen, zodat het orgel voor de concerten gebruikt kan blijven worden. De enorme kosten, die met deze uitgebreide restauratie zijn gemoeid, worden slechts ten dele gesubsidieerd. Een ander deel zal door geldwerving moeten worden gefinancierd.

Bavo-orgel

DSC_0863Het eerste orgel van de Kathedrale Basiliek Sint Bavo werd in 1907 geplaatst toen de tweede bouwfase voltooid was. Het werd gebouwd in een transept boven de Heilige Familie- of Kerstkapel. De architect van de kerk – Joseph Cuypers – ontwierp het front en de opdracht werd verleend aan de firma P.J. Adema & Zoon.

Het door Cuypers ontworpen front was nog gedeeltelijk traditioneel, wat uit de aanwezigheid van nog vrij uitgesproken pijpentorens blijkt: een driedelige middentoren en ongedeelde zijtorens met tussenvelden. Het benedendeel kenmerkt zich door een recht labiumverloop, terwijl de pijplengten vanuit de lage middentoren oplopen. De scheiding tussen beneden- en bovendeel werd bewerkstelligd door brede banden die de bovenlijnen van het pijpwerk in het benedendeel en de voeten van het pijpwerk in het bovengedeelte volgen. Voor het overige werd het verband in het geheel gebracht door brede horizontale lijstwerken waarvoor een geschilderde decoratie was ontworpen. Het front werd in hoofdzaak volgens dit ontwerp uitgevoerd.  Pas in 1924 werd het orgel voltooid.

In 1952 voerde de firma J. Vermeulen uit Alkmaar een ingrijpendeDSC_0868 restauratie uit, waarbij het Adema-orgel werd uitgebreid.

Enige jaren later, in 1961, vergrootte Vermeulen het orgel opnieuw: van een tweeklaviers orgel met vrij pedaal creëerde hij een drieklaviers instrument met 34 stemmen, verdeeld over hoofdwerk, zwelwerk, positief en pedaal. Nieuw was ook het zijpositief dat hoofdzakelijk een neo-barok karakter heeft. Daarnaast werden nieuwe keggelladen vervaardigd en het orgel opnieuw geïntoneerd.

In 1996 werden door Flentrop Orgelbouw de tongwerken opnieuw geïntoneerd.

 

 

 

 

 

Secretaireorgel

Het vierde orgel is een secretaireorgel uit het midden van de 19de eeuw dat is vervaardigd door Hermanus Knipscheer (II, 1802-1874). Het heeft een mahonie gefineerde kas in Willem II stijl. Dit kleine pareltje verkeert helaas in slechte toestand en dient te worden gerestaureerd.

Dispositie

Manuaal

Prestant   D     8′

Holpijp  B/D     8′

Fluit    B/D     4′

Octaaf   B/D     2′

Octaaf   B       1′

Manuaal : C – f”’

Tractuur: mechanische sleeplade

Kabinetorgel

Als derde orgel beschikt de Kathedraal over een kabinetorgel uit ca. 1800. Het is een klein mechanisch orgel. De oorspronkelijke orgelkas is verloren gegaan. Het instrument werd door de orgelmakers Vermeulen aangekocht uit een opgeheven Broederhuis in Roosendaal.

Valkestijn-orgel

In 1968 kwam het in bezit van Jan Valkestijn, die van 1963 tot 1989 directeur was van het Muziekinstituut van de kathedraal. Hij liet het door de firma Vermeulen restaureren. De nieuwe kas werd vervaardigd door een broeder uit de abdij van Egmond. Aanvankelijk was het in de koorschool opgesteld, maar in 1979 werd het in de kathedraal geplaatst waar het ook wel bekend staat als “Valkestijn-orgel”, naar zijn vorige eigenaar.

Ton van Eck – titulair organist

Ton van Eck – titulair organist (1999-heden)

Na het behalen van het diploma Gymnasium B in 1966 aan het Aloysiuscollege in Den Haag, studeerde Ton van Eck orgel bij Bernard Bartelink onder wiens leiding hij aan het Sweelinck Conservatorium te Amsterdam het diploma Uitvoerend Musicus met aantekening voor improvisatie behaalde. Tevens studeerde hij van 1972 t/m 1975 bij Marie-Claire Alain te Parijs.

In 1969 werd hij organist van de St. Jacobuskerk in Den Haag en sinds 1 december 1999 is hij titulair-organist van de Kathedrale Basiliek Sint Bavo aan de Leidsevaart in Haarlem.

Hij was prijswinnaar/finalist op internationale improvisatieconcoursen te Chartres, Haarlem en Rennes en behoorde driemaal tot de prijswinnaars op het César Franckconcours te Haarlem (1976 en 1979: 3e prijs, 1982: 1e prijs).

Sedert 1967 concerteert hij regelmatig en verzorgt hij radio-opnamen in Nederland en vrijwel alle Europese landen en Zuid-Amerika. Ook wordt Van Eck internationaal regelmatig uitgenodigd als jurylid, voor het geven van cursussen en lezingen en als gastdocent aan conservatoria en universiteiten.

Hij componeerde een Concerto voor orgel en strijkorkest (1977) en enige andere werken voor koor en orgel. Zijn koorwerk De Profundis werd bekroond bij de Alphons Diepenbrock Compositiewedstrijd 1995.

Vanaf 1979 is hij werkzaam als adviseur bij de Katholieke Klokken- en Orgelraad, waar hij inmiddels de bouw en restauratie van vele (historische) orgels heeft begeleid.

Zijn talrijke publicaties bevatten vele orgelmonografieën en artikelen in internationale vaktijdschriften over orgelbouw, orgelhistorie, uitvoeringspraktijk en orgelcomponisten.

Albert-Jan Roelofs – co-titulair organist

Albert-Jan Roelofs – co-titulair organist (2000-heden)

Albert-Jan Roelofs studeerde orgel en klavecimbel aan de conservatoria van Maastricht en Amsterdam. Hij behaalde solodiploma’s voor beide hoofdvakken na studies bij o.a. Piet Kee, Jean Wolfs, Rémy Syrier en Anneke Uyttenbosch. Tevens volgde hij masterclasses bij Gustav Leonhardt, Ton Koopman en Harald Vogel.

Naast veel concerten in Nederland (waarbij hem eervolle uitnodigingen voor concerten op de wereldberoemde orgels te Haarlem en Amsterdam ten deel vielen) gaf hij recitals in Duitsland, België, Frankrijk, Italië, Oostenrijk, Zwitserland, Denemarken, China, Nieuw-Zeeland en USA. Bijzonder succesvol waren zijn concerten met complete uitvoeringen van J.S. Bachs Die Kunst der Fuge (recent ook op CD verschenen), het Klavecimbelconcert van Manuel da Falla (met ensemble Contraint) en het Concert Champêtre van Françis Poulenc (met Het Gelders Orkest).

Hij is een graag geziene gast op internationale festivals voor Oude Muziek (Utrecht, Berlijn, Irsee) en jury-lid van concoursen (Premio Bonporti, Rovereto, Italië).

Op het Label Contrapunctus Musicus verscheen de CD: Jan Kalsbeek fecit; harpsichords after J. Ruckers, L. Denis, G.B. Giusti and M. Mietke played by Albert-Jan Roelofs.

Door zijn rijke ervaring in en diepgaande kennis van historische uitvoeringspraktijk – hij studeerde muziekwetenschap aan de Rijksuniversiteit Utrecht – staat Albert-Jan Roelofs inmiddels bekend als specialist in de interpretatie van muziek uit de 17e en 18e eeuw. Samen met Elizabeth Wallfisch legt hij zich toe op vertolking van klaviermuziek met begeleiding van (solo)-instrumenten. De CD La Superbe; French harpsichord music from the 18th century (2004), waarop als voorbeeld van dit genre muziek van Jacques Duphly te beluisteren is, ontving lovende recensies.

Albert-Jan Roelofs is tevens mede-oprichter en vaste continuospeler van het barokorkest de Wallfisch Band dat onder leiding staat van Elizabeth Wallfisch.