• Leidsevaart 146
  • 023 - 532 30 77
  • info@rkbavo.nl
De Nieuwe Bavo Bloeit

All posts by Maarten Kools

De Nieuwe Bavo Bloeit

Haarlem, 26 maart 2015 – Van 24 tot en met 27 april ondergaat de Nieuwe Bavo aan de Leidsevaart in Haarlem een bijzondere metamorfose. Tijdens het evenement ‘De Nieuwe Bavo Bloeit – voorjaarsbloemen en bloemmozaïeken’ wordt de kathedraal volop in de bloemen gezet, zijn er speciale concerten, is er een fotoexpositie van Niels Polak en kunt u een bezoek brengen aan het recent geopende KathedraalMuseum vol kunstschatten. Ontdek en beleef de Nieuwe Bavo!

De vele bloemmotieven die architect Jos Cuypers (1861-1949) tijdens de bouw verwerkte in de kathedraal, zijn het uitgangspunt geweest voor dit grootse indoor bloemenspektakel tijdens het Haarlemse bloemencorso. Diverse MBO-scholen in de regio zullen in de unieke omgeving van de kerk hun kunsten vertonen onder toeziend oog van Charles van der Voort – de Leidse bloemist die tijdens Pasen traditiegetrouw het Sint-Pietersplein in Rome verandert in een bloemenzee.
Nog een jaar en het middenschip van de Nieuwe Bavo zal volledig gerestaureerd zijn. De Nieuwe BavoDe bijzondere architectuur en kunstschatten van de op een na grootste kathedraal van Nederland, zijn echter nu al in volle glorie te aanschouwen.

Rijksmonument

Bij de bouw van 1895 tot 1930 wilde architect Jos Cuypers wedijveren met kerken als de Sagrada Familia in Barcelona en de Sacré-Coeur in Parijs. De zoon van Pierre Cuypers (1827-1921), die het Rijksmuseum en het Centraal Station in Amsterdam ontwierp, hield van vernieuwing op basis van de traditie. Hij integreerde de nieuwste bouwstijlen in zijn ontwerpen. Dat is duidelijk zichtbaar bij de Nieuwe Bavo, die zich kenmerkt door een wonderlijke mengeling van bouwstijlen: neogotisch, neoromaans, art deco, Jugendstil. Ook zijn er Moorse invloeden in het interieur te ontdekken en is zelfs de stijl van Berlage aanwezig in dit pronkstuk van architect Jos Cuypers.

Openstelling van het KathedraalMuseum

Tijdens het omvangrijke restauratieproces van de Haarlemse kathedraal is het gelukt om de al aanwezige ruimten onder het hoogkoor uit te diepen en zo plaats te maken voor het nieuwe KathedraalMuseum in de catacomben van de kerk.
Naast het tonen van gouden en zilveren relikwieën uit het verleden, schenkt het museum aandacht aan de restauratie van de kathedraal, de architect Jos Cuypers en aan de positie van de Haarlemse Sint Bavo te midden van haar tijdgenoten.
De kathedraal, op zichzelf al een museum, staat in de top-5 van kerken die werden gebouwd in de periode van 1850 tot 1950: de Sagrada Familia in Barcelona, de Sacré-Coeur in Parijs, de Westminster Cathedral in Londen en de Basiliek van Koekelberg in Brussel. Tevens wordt in het museum stilgestaan bij wat een kathedraal precies is en maken bezoekers kennis met de wonderschone bijdragen aan de kerk van vele beroemde kunstenaars, waaronder de tegeltableaus van Jan Toorop.

Meer info?

Bekijk het volledige programma, de openingstijden en de entreekosten via www.denieuwebavobloeit.nl en www.rkbavo.nl en like onze Facebook-pagina: https://www.facebook.com/denieuwebavobloeit.
Bezoekers maken kans op leuke prijzen met het uploaden van foto’s van de Nieuwe Bavo en het gebruik van de hashtag: #denieuwebavobloeit.


Noot voor de redactie:
Voor interviews, persvragen en hi-res fotomateriaal over de kathedraal en het evenement De Nieuwe Bavo Bloeit neemt u contact op met:
René van Stekelenborg, Manchego Media
info@manchegomedia.nl
+31 (0)6 45606644

Contact:
Kathedrale Basiliek Sint Bavo
Leidsevaart 146, ingang via de plebanie aan het Emmaplein
2014 HE Haarlem
restauratie@rkbavo.nl t.a.v. koster Stephan van Rijt

Goede Week en Pasen in de Kathedraal 2015

Photo credit: György Soponyai / Foter / CC BY-NC

Photo credit: György Soponyai / Foter / CC BY-NC

Palmzondag

Op Palmzondag 29 maart is om 10.00 uur de Pontificale Hoogmis, waarin de Bisschop zal voorgaan. De Bavocantorij zal de gezangen verzorgen.

Boeteviering

Op dinsdag 31 maart is er om 19.30 uur een boeteviering en aansluitend gelegenheid voor het persoonlijk ontvangen van het sacrament van boete en verzoening.

Chrismamis

Op woensdag 1 april is om 19.30 uur de Oliewijding (Chrismamis) De Bisschop zal in concelebratie met de priesters van het bisdom en het militair ordinariaat hier in voor gaan.

De gezangen worden verzorgd door het Kathedraal Koor.

Witte Donderdag

Op Witte donderdag 2 april is om 19.30 uur de plechtige avondmis, waarin het Mannenkoor de gezangen zal verzorgen. (Let op: deze viering vindt plaats in de Antoniuskerk aan de Nieuwe Groenmarkt, te Haarlem)

Goede Vrijdag

Op Goede vrijdag 3 april is om 15.00 uur de Kruisweg en zijn om 19.30 uur de Goede Vrijdag Plechtigheden, waaronder de kruisverering. De Bisschop zal hierin voorgaan.

De Bavocantorij zal de gezangen verzorgen, waaronder de bekende Johannespassie van Jan Valkestijn.

Aansluitend worden vanaf 21.00 uur de Lamentaties van Goede Vrijdag gezongen door de Bavocantorij. Naast gregoriaans klinken er werken van Thomas Tallis.

Paaswake

De Paaswake op zaterdag 4 april begint om 21.30 uur. In deze viering zal een volwassene worden gedoopt en gevormd. Het Kathedrale Koor zal de gezangen verzorgen

Hoogfeest van Pasen

Op Eerste Paasdag 5 april is om 10.00 uur de Pontificale Hoogmis van Pasen, waarin de Bisschop zal voorgaan. Het Kathedrale Koor zingt o.a. de vaste misdelen uit de Missa Quatro Voce van Monteverdi en het beroemde motet ‘Ye choirs of new Jerusalem’ van Stanford.

Ook Händels Halleluia zal feestelijk klinken.

Op Tweede Paasdag 6 april is de viering om 10.00 uur met samenzang.

22 maart: Nu is het uur gekomen

[print]

Passiezondag

Schriftlezingen:

  • Jeremia 31, 31-34; Nieuw verbond

  • Johannes 12,20-33; Mijn uur

Vandaag gaat de passietijd in, de tijd waarin wij Jesus’ lijden overwegen.
En bezingen: een passieconcert vanmiddag, de nodige Passionen volgen,
de paarse doeken hangen om de beelden.
Is dat niet een hele vreemde zaak, een komedie bijna.

Een kritische jongere -gelukkig zijn die er nog- zei:
wat een onzin, treuren om een mens,
één mens, die stierf bijna tweeduizend jaar geleden.

Er zijn toch zoveel duizenden mensen later omgekomen…
100-en, duizenden in Afrika en Azië de Balkan..
Irak en zoveel miljoenen in de eeuwen daarvoor.

Een woord van Abel Herzberg over de moord op
de zesmiljoen joden in de 2e wereldoorlog kan ons helpen.
Hij zegt: ‘zo’n getal zegt niets, het gaat ons bevattingsvermogen te boven.
Je moet niet praten over de moord op zesmiljoen
maar zeggen: zes-miljoen keer is toen, zonder één enkele reden
iedere keer maar weer, één mens gedood.

De passiemuziek die deze dagen zal klinken is mooi,
maar het lijden waarover zij ons willen spreken niet..
Als wij de dood van Jesus, de ene rechtvaardige gedenken
willen wij ons door aan deze mens te denken
verenigen met allen die rouwen om de dood van hun dierbaren
en willen wij alle zinloos geweld van alle eeuwen aanklagen.

Johannes vertelde ons in zijn evangelie
in de vorige hoofdstukken
over Jesus’ trouw aan de Tora tot het uiterste.
Hij genas en bemoedigde.
Hij sprak over licht maar ook over verblinding…
over levenden die zijn als doden en over doden die slapen.
Hij noemde zichzelf een herder, een goede herder zelfs
-in tegenstelling tot anderen-
die mensen in Zijn goede spoor zou meetrekken
en die navolging verdiende.

Hij stelde in Jeruzalems tempel
-in het voetspoor van Jeremia- orde op zaken.
Zo werd Hij voor velen een trooster, een supporter
maar tegelijkertijd door Zijn duidelijke taal,
– midden op het tempelplein had Hij Zijn stem verheven:
krachtig, duidelijk, beangstigend duidelijk –
en door Zijn keuzes een groot gevaar
vooral voor de machthebbers,
voor de Romeinen en de joden die met hen collaboreerden.

Mensen die eerst wel iets in Hem zagen keren zich
van deze radicale leider af.
Maar onverwacht komen daar nieuwe geïnteresseerden
aan de deur.
Je leest er gauw over heen:
Enkele Grieken klampten Filippus aan en wilden Jesus spreken.
Dat deze Grieken Jesus willen zien
is een geweldige doorbraak: iets ongehoords
en in de ogen van de leerlingen misschien ook iets ongewensts.
De leerlingen schrikken er dan ook van.
Filippus weet er niet goed raad mee
en, zoals gewoonlijk, gaat hij naar Andreas om hem raad te vragen.
Samen brengen zij de moed op naar Jesus te gaan.

Als Jesus het verzoek van de Grieken om Hem te spreken hoort
en merkt hoe gespannen Andreas en Filippus zijn die hem dit melden
reageert Hij met het raadselachtige woord:
MIJN UUR IS GEKOMEN..
Neen dat betekent niet op de eerste plaats
dat hij meteen dood zal gaan -al zit dat eraan te komen-
neen het eigenlijk belangrijke is voor hem:
het grote uur is daar, het uur dat Hem deugd zal doen:
eindelijk is het zover. Er zijn nieuwe mensen
die het oude geloof omhelzen willen en mee willen doen.

Maar wel voegt Hij de enthousiasme aspirantvolgelingen
wel harde, realistische opmerkingen toe.
Hij heeft het over de pijn en moeite die
degenen die gelooft in Gods nieuwe toekomst zal ervaren.
Bij iedere doorbraak van iets nieuws
moet iets ouds en hardnekkigs worden doorbroken.
Het zaad dat tot nu toe bewaard werd,
voorzichtig binnen de veilige omheining van Israël
moet openbreken en het risico van een nieuwe confrontatie aandurven
om een nieuwe toekomst teweeg te brengen.

Jesus zegt dan: ‘mijn uur is gekomen
en ‘als de graankorrel niet in de aarde sterft
zal ze niet leven

en ‘de mensenzoon moet dit alles lijden
om zo zijn heerlijkheid binnen te gaan.

Dit is geen uitspraak van een glanzende held
of iemand die het noodlot nu eenmaal moet ondergaan.
Hij is ontroerd, er is twijfel:
moet ik vragen dat dit aan mij voorbijgaat
dus niet: Hij gaat verder op zijn gevaarlijke weg.
Niet omdat Hij graag de martelaar wil spelen.
Hij is geen masochist en Hij zal angstig zweten
in de hof van olijven en het uitgillen aan het kruis…
Het lijden zal Hij tegemoet treden om een andere reden:
omdat Hij trouw wil zijn aan de Tora, aan de Wet,
aan het grote Woord van Zijn Vader,
in solidariteit met allen die lijden moeten voor het recht.
Dit is het nieuwe verbond waar de profeten van droomden.

Er vormde zich rond Jesus een nieuw volk:
rond zijn leerlingen, rond de Grieken die mee willen doen.
Later sluiten daar de slaven van Rome bij aan,
nog later de kleinen van Europa:
mensen op zoek naar geluk en toekomst
naar een zin in hun bestaan.
De mensen uit Europa, Noord en Zuid Amerika kwamen erbij,
de dansers uit Afrika,
kleine proletariërs uit de lagere kasten in India…
en de eerlijkheid gebiedt om te zeggen
dat het in onze dagen de mensen zijn uit de armere landen
die de boodschap –en ze laten de oudere christenen beschaamd achter-
het beste verstaan.
De Paus heeft ze bemoedigd op zijn reis.
Maar dat komt niet in de krant.
Wel dat ene zinnetje in de gang van het vliegtuig
hem door een handige journalist ontlokt.

‘Mijn uur is gekomen’ zegt Jesus als de Grieken ook mee willen doen:
een geweldige nieuwe kans die hier geboden wordt.

In het voetspoor van die éne man, Jesus Messias
trekken de mensen die hem durven volgen, wij en vele anderen, verder.
Die nieuwe mensen, wij, willen niet dichtgroeien in hun eigen zekerheden,
ze geloven niet meer in ideologieën en waandenkbeelden
als de exclusiviteit van het eigen ras,
de puurheid van de eigen natie.

Ooit ging het volk van God op weg uit Egypte
Hun aanvoerder was Mozes die de slaven eerst vergeten was

Uit het vuur riep Hem een stem die riep IK ZAL ER ZIJN.
Hij bracht die boodschap over aan zijn mensen
en omdat ze innerlijk wisten dat ze mee moesten
gingen ze op weg de onzekerheid van de toekomst in.
En in hun voetspoor volgden anderen de eeuwen door.
Niet altijd enthousiast..
soms slofte het gezelschap van Gods gelovigen moeizaam voort,
soms strompelden ze en vielen ze… maar ze gingen door.

Verbaasd nagestaard door velen die blijven kiezen voor wat bekend is:
die blijven zweren bij macht, aanzien of geweld.

Waarom zijn gelovigen zo hardnekkig?

Omdat Hij, voorganger Jesus, zijn weg is gegaan ten einde toe.
In solidariteit met iedere mens die ooit nog het donker in moet
is Hij ons voorgegaan: ten einde toe.

De veertigdagentijd is de tijd
waarin ook WIJ herinnerd worden aan onze roeping tot trouw.

De lijdenstijd die nu aanbreekt
is de tijd waarin wij het schandaal overwegen
van de dood van deze rechtvaardige
en de dood van alle andere rechtvaardigen
die niet capituleren voor de machten
maar die kiezen voor God en Zijn Koninkrijk.

Jesus’ trouw was ijzersterk, zijn handelen consequent,
Hij ging de nacht in van het lijden
-wij volgen Hem nu vanaf deze passiezondag
op weg naar het einde.

Maar daar is Hij gevonden
door de Vader, de God voor wie ieder mens telt.
En tot de mensen die nog in zijn voetspoor durven gaan
zegt Hij: houd vol, ga verder:
durf te kiezen voor deze koning.

Hij zal je gelukkig maken en wakker
en… ‘wat je voor de minste der mijnen hebt gedaan
dat heb je voor mij gedaan.
Innig verbonden trekken we zo samen
dwars door de dood heen.

Hein Jan van Ogtrop, pastoor

15 maart: Het licht heeft zich in Jesus geopenbaard

[print]

Zondag Laetare

Schriftlezingen:

  • 2 Kronieken 36; terug uit de ballingschap

  • Johannes 3,14-21; het oordeel is het licht

Het was me wel wat geweest die ballingschap in Babel.
De koning van Babel was Jeruzalem zo’n kleine 600 jr. voor Christus- binnengevallen
-dat hoorde u ook in de terugblik waarmee de eerste lezing begon-
De koning doodde de jongemannen, zelfs in de tempel- het leek de I.S. wel-
hij had met niemand mededogen, of ze nu jong of oud waren, man of vrouw.

Hij haalde alle voorwerpen, tot de kleinste toe, uit de tempel weg,
hij legde beslag op alle tempelschatten;
hij voerde alle bezittingen van de joden mee naar Babel,
stak de tempel in brand.
De arme joden joeg hij de wildernis in en de rijken en bestudeerden
nam hij mee naar Babel voor de Arbeitseinsatz.

Daar zaten ze… aan de rivieren van Babylon,
en huilden. Het boek van de psalmen vertelt ons
dat de bewakers daar hen een vroegen een liedje voor hen te zingen
maar -vertelt het boek van de psalmen ons verder-
ze konden het niet in die situatie:
Jeruzalem hoe kan ik jou vergeten en doen alsof er niets aan de hand is
zeggen ze. Een tekst die ook in de pop-muziek terecht gekomen is:
At the rivers of Babylon,
there we sat and wept as we remembered Sion.

Maar…
ER KWAM EEN EINDE AAN DE BALLINGSCHAP..
en die aankondiging, op de laatste bladzijde van
de joodse Bijbel hoorden wij vandaag.

Enthousiast mag iedereen aansluiten:
Laten allen die tot het volk van de Heer horen,
onder de hoede van de Heer, terugkeren naar Jeruzalem…

Als God ons thuisbrengt dat zal een droom zijn‘…
hadden ze jaar in jaar uit gedroomd..
en nu was het zover: er was een nieuw begin:

Jeruzalems tempel zal herbouwd worden
en de muren weer opgericht onder Ezra en Nehemia
als die namen u iets zeggen.

Soms worden dromen werkelijkheid.
Nu mag je zeggen:
Toen God ons thuisbracht uit onze ballingschap
was het alsof wij droomden.

Gods troost gaat soms je droom te boven,
soms is de werkelijkheid die je mee mag maken
mooier dan je ooit had kunnen denken.

Maar vaak valt alles ook weer tegen.
En dat was in Jeruzalem ook later weer gebeurd.
Inderdaad: de joden waren teruggekomen naar Jeruzalem:
de tempel was er weer en functioneerde
maar.. was dat nou alles:
de mensen bleven even schijnheilig en even slecht
dus blijft het verlangen:
wanneer breekt er eindelijk een volmaakte wereld door ?

II. De vorige week hebben wij in het evangelie gehoord
hoe Jesus op de na de ballingschap
weer herbouwde tempel van Jeruzalem afdaverde
en deze tempel had gereinigd
omdat hij niet tegen de schijnheiligheid kon
van het tempelbedrijf zelf waarbij
de hogepriesters aandelen hadden in de geldwisselwinkeltjes
en ook verdienden aan de provisie
die hun neven die de schapen fokten
die verkocht werden voor de offerdienst binnenhaalden enz.

Na Jesus’ conflict met de tempelbeheerders
(de Sadduceeën waren dat vooral)
komt onmiddellijk iemand uit de kring van de Farizeeën
op Jesus af: Nikodemus.
Wil hij Jesus bij hun partij laten komen en
doet hij daarom zo geheimzinnig door in de nacht te komen?
We zullen het nooit weten.

Het gaat trouwens over het gesprek zelf.
Het is een goed gesprek.
Men verstaat elkaar al met een half woord.

Het onderwerp dat in deze discussie centraal staat is:
hoe zal de toekomst van God er uitzien?
Nikodemus ziet wat Jesus doet en vraagt zich af:
zal nu alles anders worden.

Zullen we nu eindelijk echt thuiskomen??
Zal Jesus zijn krachtige strijd tegen schijnheiligheid
en corruptie voortzetten,
zal hij misschien ook de Romeinen die het land bezet hielden
gaan aanvallen? Moesten ze zich voorbereiden op
een revolutie. Hoe bloedig of juist niet bloedig.

Jesus verrast hem door geen pasklare oplossing te bieden.
Hij legt de nadruk op de mens zelf,
en ene mens, ieder individu dat zelf de toekomst in handen heeft.
Hij antwoordt heel mysterieus:
ALS IEMAND NIET OPNIEUW GEBOREN WORDT
KAN HIJ HET RIJK VAN GOD NIET ZIEN.

Als wij horen spreken over wedergeboorte
denken we misschien aan hele moeilijke dingen.
Nikodemus kan het ook niet volgen:
moet ik als oude man de moederschoot weer in‘.

Jesus denkt als een goede jood echter aan het gewone leven,
aan een nieuw begin dat ieder mens persoonlijk kan maken,
aan hele nuchtere dingen.
Niet dat je opeens een heilige wordt
maar dat je in je leven nieuwe actiepunten
nu eens duidelijk op de eerste plaats zet.

Het zal mij niet meer gaan om geld of gewin
maar om de mensen voor wie ik leven mag,
het zal mij vanaf heden gaan
om de dingen die echt belangrijk zijn of niet.

Opnieuw geboren worden zal een zaak moeten zijn
van je hele persoonlijkheid,
van water en geest… een nieuwe geboorte van jou zelf.

Jesus verwijst naar de doop die alle mensen van goed wil zal verzamelen
-het water- en ook naar de Geest, die als het goed is mensen zal gaan bezielen.

Wat Jesus zelf allemaal zal ‘voorleven’
aan vernieuwing, aan inzet
zal in deze wereld voor velen van belang zijn.
Vandaag horen we Jesus ook spreken
over de consequenties van zijn echte manier van handelen.

‘De mensenzoon zal omhoog geheven worden
als de slang in de woestijn.’
Ooit hadden zieke joden in de woestijn
die door slangen waren gebeten op kunnen zien
naar dat beeld van die koperen slang en waren ze gered geweest…
nu worden wij allen als lezers van het evangelie
middels dat beeld herinnerd aan het feit
dat het opzien naar Jesus ons leven kan veranderen.

De Romeinen en de machthebbers van Jesus dagen
hebben hem de ruimte om te leven niet gegund:
hij moest worden weggevaagd van deze wereld.
Hij bracht teveel onrust omdat Hij geleerd had
da egoïsme niet de weg is naar het echte geluk.

Hij maakte de rijken nerveus omdat hij zei
dat ze moesten breken en delen:
verkoop alles maar wat je bezit en geef het weg.
Daarom werd bij de oproerkraaiers en de misdadigers gerekend;
omhoog geheven aan een paal
net als die koperen slang in de woestijn.
Maar daarmee is hij niet uitgeschakeld
want iedereen kon hem toen op Golgotha zien:
de echte Vriend van de mensen,
de ware getuige van goddelijke solidariteit,
van waarachtige trouw en liefde:
een nieuw begin voor alle mensen.

Het oordeel van God kwam in de wereld,
het licht heeft zich in Jesus geopenbaard.

Zo komen de nieuwe hemel en de nieuwe aarde in zicht.
Wij kunnen daar onze eigen bijdrage aan leveren.

Als God ons thuisbrengt uit onze ballingschap
wordt waar als wij elkaar thuis brengen
en deze wereld tot een goede wereld maken voor elkaar.
Zondag Laetare… verheug je.
Die vreugde zal echt en overvloedig zijn
als wij elkaar de vreugde en de liefde gunnen
die ieder mens zo bitter had nodig heeft.

De liefde kan het winnen van de haat
de vrede kan het winnen van de oorlog
als wij God zelf alles in allen zijn
als wij hem willen toelaten
hier en nu, in onze wereld en vooral in ons eigen leven…

We moeten keuzes maken.
Willen we echt elkaar gelukkig maken.
of conflicten over niets blijven koesteren
en ruzie maken over dingen die het ruzie maken niet waard zijn.

God bemint ons, Zijn licht wil voor ons stralen
als wij maar radicaal willen uitbannen wat dat licht verduistert
en alleen maar willen leven met en voor anderen
onder de stralende zon
van Zijn liefde, barmhartigheid en trouw.

Hein Jan van Ogtrop, pastoor

Passie Evensong

Passie EvensongOp zondag 22 maart aanstaande vindt in de Kathedraal van Haarlem aan de Leidsevaart een bijzondere Evensong plaats in het teken van de Passietijd. Deze concertante viering in de Anglicaanse traditie is een combinatie van de katholieke vespers en completen en wordt dagelijks in de grote kerken van Engeland gezongen. De gezongen muziek speelt in de Evensong een hoofdrol.

De Bavocantorij van het Kathedrale Koor kent deze traditie als de beste en mag ieder jaar rond de herfstvakantie graag in beroemde kathedralen en andere kerken in Engeland deze viering verzorgen. Zo zong de Bavocantorij onlangs in York Minster, Ampleforth Abbey, St Martin in the fields (Londen), Ely Cathedral en St. John’s College Cambridge.

Op 22 maart verzorgen zij de Evensong in de eigen kathedraal, met monumentale werken, zoals het “Miserere” van Allegri, “Totus Tuus” van Gorecki en de “Canticles” van Howells. De Evensong begint om 16:00 uur en de toegang is gratis. Na afloop vindt een deurcollecte plaats.

8 maart: Ik ben jullie bevrijder

[print]

3e Zondag van de Veertigdagentijd

Schriftlezingen:

  • Exodus 20,1-17; De tien geboden

  • Johannes 2,13-25; Tempelreiniging

Ergens tussen de Eufraat en de Tigris
waar de wereld mooi is en vruchtbaar
in een gebied dat nu deel uitmaakt van het grote land Irak
een land dat we niet paradijselijk meer kunnen noemen
lag –volgens de Bijbel- het aardse Paradijs.
Ergens in Irak, hopelijk is er geen bom op gevallen,
staat in een park een boom
met daarop een bordje:
dit is de boom van kennis van goed en kwaad.
Kennis van goed en kwaad, die hebben we nog niet echt.

We hebben hulp nodig van God
om het goede te ontdekken
en het van het kwaad te onderscheiden.

Wel hebben we hulp gekregen
toen in de Sinaï
toen het volk van God de tien geboden kreeg.

Het was een uniek gebeuren…
de gave aan de mensheid van de tien geboden.
Zo beginnen ze:
IK BEN DE HEER JULLIE GOD
DIE JULLIE UIT EGYPTE HEB BEVRIJD!!
Dat woord is, volgens de Joodse telling, het eerste gebod.
Het kerngebod, waar alles aan vastzit,
het woord dat we goed in onze oren moet knopen is:
Dit woord werd in de oude katholieke en protestantse lijsten
niet meegeteld, het was geen echt gebod.
Terwijl het om de kern gaat… het woord dat je laat zien
in welk licht alle woorden die komen moeten worden gelezen:
als een programma van verlossing en vrijheid!
Wanneer zullen wij trouw zijn aan dit gebod?

God heeft ons bevrijd, God is de sterke Minnaar.
Er is sprake van een ‘Entführung aus dem Serail‘,
een ontvoering door God van zijn geliefde
die Hij uit het slavenhuis heeft geschaakt.
En op de vijftigste dag na die ontvoering, na de uittocht
legt Hij zijn beschermende handen
met de tien vingers van de tien geboden, op Zijn volk.
Al die geboden hebben met die unieke geschiedenis
van bevrijding en troost te maken…
Binnen die geschiedenis van bevrijding en vernieuwing
past ook een nieuw gedrag van degenen die bevrijd zijn.
Niet alleen omdat God dat wil
maar vooral omdat dat
bij die nieuwe fase van de geschiedenis
die we samen met Hem kunnen binnengaan, past.
Als God bevrijder is
zul je zelf ook werken aan bevrijding.

1. Je zult je eerst goed moeten realiseren
wie die God is. En dus alle valse goden wegdoen.
Geen op maat gesneden godsbeelden graag,
geen zichtbare Goden van geld en macht dienen.

2. De naam van God zul je niet misbruiken,
door hem op je soldatenriem te zetten bijv.
zoals de S.S-ers dat deden in de oorlog
of op de gulden, zoals wij dat nog steeds doen.

3. Bij het op weg gaan met die bevrijdende God
hoort ook het doen van de Sabbath:
het hakken van bijten in de ijzige saaiheid van dag na dag.
De Sabbath om je te bezinnen op de dingen die wezenlijk zijn;
om je niet af te jakkeren maar om te genieten
en tot jezelf te komen…
en naar de kerk gaan hoort daar toch bij.

4. De traditie die je vader en je moeder je doorgeven
helpt je bij jouw gewetensvorming.

5. Het niet moorden is dan het volgende gebod
dat als een gong door onze wereld galmt
maar niemand die zich er iets van aantrekt:
wij gaan onzorgvuldig met het leven om.

Als wij de tien geboden ernstig nemen
gaat het niet om vage algemene fatsoensregels,
maar om woorden/uitdagingen, die mensen hoogst persoonlijk
tot keuzes willen brengen en in beweging proberen te krijgen
zodat er een nieuwe mensheid ontstaat,
opdat er gebouwd zal worden aan het leven
en opdat er (het 6e gebod) trouw en liefde op aarde gevonden zal worden,
en er niet gestolen zal worden (het 7e gebod) maar gedeeld.

7-9. We zullen eerlijk getuigen, goede woorden spreken over elkaar
en niet begeren wat van een ander is.

Ieder mens wordt persoonlijk aangesproken.
De tien geboden zijn daarom ook allemaal in het enkelvoud gesteld,
om je te leren‘ zeggen de joodse leraren uit Jesus’ tijd
dat -ook al wijkt de hele wereld van de Tora af-
jij de wereld niet mag volgen.
Want de Tora is aan jou gegeven, en alleen aan jou!

De tien woorden nodigen uit tot creativiteit
en vragen om mensen met veel fantasie die ze durven doen.
Als wij die mensen zijn is God dik tevreden.
Ja alles is Hem gelegen aan Zijn Wet.

Ik‘ zegt God ‘heb liever dat ze Mij verlaten,
als ze mijn Wet maar bewaren.
En mijn Wet bewaren ze door de woorden te doen.

En komt God dan zelf niet tekort?

God zelf is er niet zo ongerust over.
Want God besluit dan -aldus rabbi Chija-
Al ze Mij verlaten maar mijn Wet onderhouden,
dan zal de gist erin hen wel benieuwd maken
naar Degene die dit allemaal verzonnen heeft
en hen nader tot Mij brengen.

God wil een goede Partner zijn,
een trouwe Vriend voor de Zijnen.
Nog steeds is het wachten op een echte goede reactie
van Zijn mensen, de partners in Zijn verbond.
Samen kunnen wij het goede programma verwezenlijken:
de opbouw van een nieuwe hemel en een nieuwe aarde.

Als wij meedoen staat er een koepel van genade
over ons uitgebouwd: tot in het duizendste geslacht..zegt de Schrift.

De tien geboden werden ooit bewaard
in de tempel van Jeruzalem.
Vele Jeruzalemmers waren maar wat trots op al dat fraais.
Ze gingen prat op de tempel
zo zaten ze toch goed?

Maar tegen die denkwijze
hadden de oude profeten al geprotesteerd:
zo mag je niet praten..
zeg niet ‘de tempel, de tempel, de tempel des Heren is hier maar
-en dan komt het doel waarvoor de tien geboden gegeven zijn:
VOER ZE UIT;
LAAT ZE IN JE EIGEN LEVEN WERKELIJKHEID WORDEN.

In het evangelie van vandaag komt Jesus op Jeruzalem af.
Hij wil dat Jeruzalem glorieert.
Hij heeft het beste voor met de heilige stad
maar wat was er in Gods stad terecht gekomen
van de vervulling van de tien geboden
die altijd met zoveel zorg
in de tempel werden bewaard?

Het verhaal van vandaag is een hard verhaal:
Hij gaat op de tempel af en Hij zuivert de tempel.
Neen niet omdat Jesus niet tegen lawaai of rommel kan:
niet in de zin van: iedereen moet stil zitten en braaf zijn.
Kinderen mag je in de kerk best horen
en een hond in de kerk mag ook best.

Een wereldwinkel met producten die
ten bate van de armsten worden
mag volgens mij ook.
Maar wat dan niet? Wat wekt de toorn van Jesus op?
Het tempelbedrijf zelf.
De hogepriesters hadden aandelen in de geldwisselwinkeltjes
de schapen die de mensen voor hun offers moesten kopen
werden door de neef van de hogepriester gefokt.
Tegen dat gedoe, en tegen alle vrome commercie
van alle eeuwen keert Jesus’ actie zich.
Gij zult niet… schijnheilig zijn.
Dit conflict zal Hem veel kosten.
……….de geselslagen in de tempel
krijgen een echo in de geselslagen op Zijn eigen rug.

Jesus staat voor trouw aan de Wet,
echte trouw aan de tien geboden.
Die zijn er niet allereerst om in een kist te worden gestopt,
die in een tempel van hout en steen bewaard moet worden.

Het gaat Hem niet om het huis van hout en steen
maar om een huis van vlees:
een tempel van vlees…
een mens die ze uitvoert.

Jesus zelf zal zo’n tempel van vlees zijn,
een mens, dè mens
die de woorden van God doet.
Ze zullen deze tempel van vlees, deze mens vermoorden
maar -u kent het vervolg-
BINNEN DRIE DAGEN ZAL HIJ WEER OPSTAAN.

Het gaat deze zondag bijna halfvasten zo ook al
om het geheim van de opstanding van Jesus,
de trouwe doener van de tien geboden.
En het gaat ook over ons.
Wij kunnen als het goed is
ook tempels zijn van de heilige Geest.

Het is helemaal niet zo erg
dat de oorspronkelijke stenen platen
waarop de tien geboden stonden zijn zoekgeraakt.
Mulish schreef een boek, dat ook verfilmd is:
‘de ontdekking van de hemel’
waarin hij ervan uitgaat dat de stenen platen
ergens in Rome verborgen zijn
en door God worden teruggeëist omdat de mensen
ze niet waard zijn. Maar dat is fantasie.

De platen met de tien geboden zijn al heel lang weg
en ook de tempel van Jeruzalem is er niet meer.
Sommigen willen hem gaan herbouwen
maar echt vrome joden zeggen: ‘neen, dat nooit.
God heeft immers echt behoefte aan mensen die de woorden doen…
die zelf de woorden de geschiedenis in dragen.

Ieder die Zijn Zoon,
als trouwe uitvoerder van de Wet
volgen wil is welkom:
Hij zal een weg gaan van dienstbaarheid en trouw:
een weg die veel vraagt
maar die een mens gelukkig kan maken
want daartoe zijn wij immers op aarde?

De wereld schreeuwt om zulke mensen
die de enige echt God gaan dienen
die alle afgoden overbodig maakt.

En als mensen samen die ene God willen dienen,
samen bouwen aan werkelijke vrijheid en toekomst
komt er nieuwe hoop. En dan blijkt het paradijs
dat verloren lijkt plotseling weer in zicht te komen:
een nieuwe wereld waarin God alles zal zijn in allen.

Hein Jan van Ogtrop, pastoor

Uitnodiging meditaties in de Vastentijd 2015

Photo credit: Ryk Neethling / Foter / CC BY

Photo credit: Ryk Neethling / Foter / CC BY

5 dinsdagavonden om 19.30 uur in de Plebanie.

We nodigen u uit samen te komen zingen, bidden en mediteren over de psalm die velen dierbaar is: Psalm 23 ‘Mijn herder is de Heer, nooit zal het mij aan iets ontbreken.’ Is dat geen goedkope troost of juist echte bemoediging? Jesus heeft die psalm vaak gebeden. De band met Zijn Vader gaf Hem geen garantie voor een gemakkelijk leven. Hij moest lijden en sterven. En hoe is het dan te verklaren dat Hijzelf ook de goede Herder wordt genoemd? De vragen komen aan de orde maar belangrijker is dat wij de psalm biddend zullen overwegen en zo naar Pasen toeleven. De diensten worden gehouden in de Bisschoppelijke Sacristie. Het ‘Tussenkoor’ verleent medewerking.  De meditaties worden verzorgd door diaken Eric Fennis en pastoor Hein Jan van Ogtrop. De laatste dienst in de serie zal de Boeteviering zijn in de Goede Week. Ingang: deur Plebanie aan de tuinkant. Aanmelding niet nodig, u bent welkom! Hierbij de lijst:

1e Avond: Dinsdag 3 maart 19.30 Overweging H.J. van Ogtrop
‘De Heer is mijn herder, niets kom ik tekort; Hij laat mij weiden op groene velden. Hij brengt mij aan water waar ik kan rusten.’

2e Avond: Dinsdag 10 maart 19.30 Overweging E.H.A. Fennis
‘Hij geeft mij weer frisse moed. Mijn schreden leidt Hij langs rechte paden omwille van zijn Naam.

3e Avond: Dinsdag 17 maart 19.30 Overweging H.J. van Ogtrop
‘Al voert mijn weg door donkere dalen, ik vrees geen onheil waar Gij mij leidt. Uw stok en uw herdersstaf geven mij moed en vertrouwen.’

4e Avond: dinsdag 24 maart 19.30 Overweging E.H.A. Fennis
‘Gij nodigt mij aan uw tafel tot ergernis van mijn bestrijders. Met olie zalft Gij mijn hoofd, mijn beker vloeit over.’

5e Avond: dinsdag na Palmzondag 31 maart 19.30 Boeteviering.
‘Voorspoed en zegen verlaten mij nooit, elke dag van mijn leven. Het huis van de Heer zal mijn woning zijn voor alle komende tijden.’

Welkom bij deze passende voorbereiding op Pasen, Het pastorale team:

Hein Jan van Ogtrop, pastoor.
Eric Fennis, diaken.

Nieuwe Bavo zoekt mensen voor toenemende toeristenstroom

ToenemendeToeristenstroomVanwege de toenemende stroom toeristen gaat de Nieuwe Bavo aan de Leidsevaart de openingstijden verruimen. Ook wordt binnenkort het nieuwe KathedraalMuseum in de Crypte geopend. De groep gastvrouwen en gastheren heeft daarom dringend behoefte aan versterking.

Steeds meer toeristen vinden hun weg naar de Nieuwe Bavo. Niet verwonderlijk, de restauratie van dit bijzondere gebouw is al een eind gevorderd en het resultaat is prachtig. Een extra attractie wordt het KathedraalMuseum, dat 25 maart wordt geopend. Hier zullen de kunstwerken van o.a. Brom en het zilverwerk van Lodewijk Napoleon weer te bewonderen zijn. Ook zal met ingang van het komende toeristenseizoen, dat dinsdag 31 maart a.s. van start gaat, worden gezorgd voor een rustpunt in de vorm van een koffiehoek.

Vindt u het leuk om als gastvrouw/gastheer mensen te ontvangen en een kopje koffie te schenken? En/of heeft u affiniteit met kunst en heeft u er plezier in mensen te vertellen over de architectuur van de kathedraal en wat er aan kunstwerken te zien is? U bent van harte uitgenodigd contact op te nemen met Stephan van Rijt van de Nieuwe Bavo, tel. 023 – 532 30 77, e-mail info@rkbavo.nl. Hij geeft u graag alle informatie.

1 maart: Hij trekt ons er door heen

[print]

2e Zondag van de Veertigdagentijd

Schriftlezingen:

  • Genesis 22, 1-18; De binding van Isaak

  • Marcus 9, 2-10; Jesus met Elia en Mozes

Abraham hoort een stem:
neem Isaak, je zoon, je eerstgeborene
en ga naar het land Moria om hem daar,
op de berg die Ik je aanwijs,
te ….
‘ hoort Abraham het goed:
om hem als een brandoffer op te dragen.

Wat een gruwelijk verhaal.
Wat voor stem zou dat zijn???
Zou dat de stem van God kunnen zijn?
Zou Hij van mensen vragen dat ze hun kinderen offeren?

We hoeven niet zo ontsteld te doen:
mensen hebben daar niet de minste moeite mee.
Ze sturen al eeuwen lang
hun kinderen de oorlog in.
Als de grote machthebbers oorlog willen voeren
moeten de kinderen de slagvelden op
ze krijgen uniformen aan, dan lijkt het nog wat,
maar het zijn kinderen.

Bekend is het verhaal van de dolgedraaide Hitler
die toen zijn duizendjarig rijk na 4 jaar op instorten stond
jongens van 15 jaar de oorlog instuurde,
En ik herinner mij nog een bezoek, zo’n 25 jaren terug,
aan de oorlogskerkhoven in Normandië:
onafzienbare rijen kruisen met namen van jongens,
19, 20, 21 jaren jong. De hoog bejaarde ouders
trof ik even verderop biddend aan in de dorpskerk.

Abraham gaat en zijn zoon draagt het hout op zijn schouders,
een scène die afgebeeld is in veel kerken meestal naast
een kruiswegstatie omdat hij dan plotseling lijkt
op die andere zoon, die het hout op zijn schouders droeg
op weg naar Golgotha.
Abraham ging
– met God dacht hij-.
Maar nog steeds blijft de vraag staan:
zou God dat werkelijk willen
de dood van Abrahams kind?

Abraham heeft zijn zoon vastgebonden op het hout,
hij staat met het mes in zijn hand
maar dan klinkt plotseling een ander geluid,
er staat nu duidelijker bij van wie die stem is:
van de Heer, de Enige, JHWH
-de naam die we niet mogen uitspreken-
en die zegt: STOP.
al tislach jadcha‘, vergrijp je niet aan het kind.

De echte God wiens naam is: IK BEN BIJ JE
wil de dood van dit mensenkind niet.
Een ram neemt de plaats van Isaak in
en Isaak mag leven…
hij wordt als het ware
van achter de dood teruggehaald:

net zoals die ene die wij
in deze veertigdagentijd aan het volgen zijn:
Jesus, de zoon van de belofte.

Ontsteld hadden zijn leerlingen hem horen zeggen:
de mensenzoon zal
in de handen van de heidenen worden overgeleverd,
hij zal aan het hout gespijkerd worden en gedood.

Petrus roept uit: ‘maar dat mag nooit gebeuren’
en ook de anderen zeggen dat.
Vroeg Israëls Heilige werkelijk van Jesus deze weg te gaan??
Wil God zijn eigen zoon laten doden.
Is God zo hard: is God geen liefde meer?

Ja: Hij is liefde…
maar niet op de sentimentele manier:
Hij is liefde, trouw, warmte,
troost, hoop DOOR ALLES HEEN!

Kort na Jesus lijdensaankondiging horen we vertellen
over zijn tocht met zijn vrienden de berg Tabor op.

En daar horen zij een bijzonder gesprek.
Ze maken een ontmoeting, een gesprek mee met twee mensen.

Elia wordt als eerste genoemd,
hij was de profeet
die geen gemakkelijke weg was gegaan;
hij had zwaar onder zijn roeping geleden
hij had er de brui aan willen geven:
stuur maar een ander maar niet mij.
Maar God was met hem meegegaan
en toen hij stierf was hij
met een vurige wagen door God naar de hemel gebracht…
niemand had hem ooit nog gezien.
Daarom de oude joodse droom
dat hij zou terugkomen aan het einde der tijden.
Vandaar ook de blijde verbazing
bij de leerlingen als zij Elia zien
die daar met Jesus staat te praten:
dit is kennelijk dat nieuwe begin!

En Mozes staat er ook nog bij.
Ook zijn levensweg was een weg van zorg en pijn:
ik houd het niet meer vol‘.
Maar God was met hem
en hij mocht zijn volk voorgaan,
dwars door zee en woestijn heen
de vrijheid tegemoet!

De ontmoeting met deze twee, Mozes en Elia,
is wezenlijk voor Jesus’ toekomst
hij leert van hen, hij spreekt met hen
maar hij neemt wel een bijzondere positie in!!

Hij is degene die namens de mensheid
een hele bijzondere verantwoordelijkheid zal oppakken.
Wat Hij zal doen zal voor heel de wereld belangrijk zijn
en daarom staat Jesus in het volle licht, het goddelijke licht
Hij, de vriend, beter nog: de geliefde zoon van God
staat daar te glanzen in de hemelse gloria.

Petrus en Johannes
dezelfde leerlingen die later met Jesus meegaan
in de hof van olijven en Jesus daar zullen zien huilen van angst
mogen Hem hier zien in volle heerlijkheid.

Maar die duurt maar even.
Er hangt nu ook, net als in de dagen van Abraham
dreiging in de lucht:
er hangt net als in de dagen van Elia
vijandelijkheid in de lucht
er zal, net als in de dagen van Mozes
nog een zware strijd gestreden moeten worden.

In al de oude verhalen
is er ook een goede afloop:
– Abrahams God is een God van levenden en niet van doden,
– Elia’s God is een God die partij kiest voor Zijn trouwe
volgelingen en die de afgoden beschaamt doet staan:
– Mozes’ God is een God die redt uit slavernij:

Als de ‘spot’ uit is
zien de leerlingen niemand meer
dan Jesus alleen.
Het is kaal en ellendig
ze staan er weer alleen voor, alles is weer gewoon…
maar Jesus legt zijn hand op hun schouders: ‘vrees niet.’
Boven op die berg hebben zij even aan het geheim geproefd
even is hun een tip van de sluier opgelicht:
deze mens, die gemarteld zal worden,
is door God geliefd: zal door de Vader
worden opgewekt uit de doden.
Het zal nog een moeizame weg zijn
die Jesus als voorganger te gaan heeft:
de weg de hof van olijven in en verder
de leerlingen werd het soms te veel.
Het is nog een moeizame weg die wij mensen
zullen moeten volgen:
niemand van ons kent het geluk dat ons wacht
maar niemand van ons weet ook welke zware dingen
er nog van jou gevraagd zullen worden.

Niemand kent het verdriet en de pijn
die je mogelijk nog moet meemaken
maar -en dat staat zo mooi in de huwelijksliturgie
waarop sommigen zich hier al weer op
aan het voorbereiden zijn-
ons leven zal menselijker,
onze volhardingskracht sterker
en onze liefde milder zijn
als wij willen gaan in het voetspoor van Jesus Messias.

Wij zijn samen op weg,
mensen die het gemakkelijk hebben,
mensen die het moeilijk hebben.
Soms worden ons momenten van troost
als daar op de berg Tabor gegund:
en er zijn meer hoogtepunten, gelukkig…
maar ze kunnen alleen maar hoogtepunten zijn
omdat we weten dat in het gewone leven van alle dag
er een vriend is die met ons meegaat, die ons niet loslaat:
die heeft gezegd: IK ZAL ER ZIJN alle dagen.

Het was boven op de berg een feest:
Petrus, Johannes en Jakobus zijn van de partij,
Elia, Mozes… Jesus zelf..
en wij vanmorgen in het stralende licht van Gods aanwezigheid.
Luister naar Hem -zegt de Enige- tot ons
ik ben met Hem en met jullie alle dagen.

De meest troostrijke boodschap van ons geloof is:

God is een God van levenden en niet van doden:
Hij is de God die niet ver wil zijn
maar die met mensen meetrekt
overal dwars doorheen.

In het gewone leven, ook als het grauw lijkt en saai,
is Hij bij ons aanwezig.
Wij zijn nooit alleen
Hij trekt met ons mee,
vandaag en alle dagen.

Hein Jan van Ogtrop, pastoor

22 februari: In de woestijn

[print]

1e Zondag van de Veertigdagentijd

Schriftlezingen:

  • Genesis 9, 8-15; Het nieuwe verbond

  • Marcus 1,12-15; Bij de wilde dieren

Over momenten van crisis gaan de lezingen vandaag.
Momenten van proberen te overleven,
teruggeworpen zijn op jezelf.
Zo’n crisis kan op je af komen als een dreiging,
waar je je misschien lang tegen zult verzetten,
tot het niet meer gaat.
Totdat je onderuit gaat en je wel moet erkennen:
het gaat niet meer in mijn werk, ik heb er geen plezier meer in,
ik hou dit niet vol.
Of. het gaat niet meer in mijn relatie,
er is niets meer dat ons nog bindt,
we zitten elkaar in de weg.
Of misschien wordt je getroffen
door een ongeluk of een ernstige ziekte,
die zomaar een streep zet door het leven dat je tot dan toe geleid hebt.
Ineens zit je thuis, met een gehavend of onwillig lichaam.
Of ben je uit je thuis weg, omdat je relatie in een crisis is beland.
Of zit je ineens op de bank, terwijl de dokter het oordeel heeft geveld:
Overspannen, of burned out. Daar zit je dan.
Nooit gedacht dat het jou zou kunnen overkomen.
Plotseling is allerlei franje verdwenen,
allerlei gewone dingen die zó je leven vulden dat je ook niet zoveel
na hoefde te denken over waar je mee bezig was.
Ineens ben je teruggeworpen op jezelf,
en rest alleen de vraag: wat nu?

De Bijbel vergelijkt ons leven met
een tocht door de woestijn.
Niet altijd gemakkelijk dus.
In die woestijn kunnen allerlei duivels je lastig vallen.
Spoken er vragen door je hoofd als:
Waarom kon ik mijn werk niet aan?
Waarom ben ik niet sterker geweest?
Waarom liep onze relatie op de klippen?
Wat heb ik toch fout gedaan?
Waarom moet mij deze ziekte overkomen?

Soms maken schaamte en twijfel aan jezelf het je moeilijk.
Je had ie leven toch zo mooi op orde? Waarom ging het dan mis?
Het is een oerangst van mensen. Dat de chaos ons zal overmeesteren.
Want ergens weten we, dat we allemaal kwetsbaar zijn.

We proberen ons leven goed te regelen.
We verzekeren ons ook, tegen brand en diefstal en zo.
Maar wat als er een overstroming komt, of misschien wel een oorlog.
Wat als mijn liefste mij ontvalt, wat moet ik dan?

Het is een erg troostende gedachte te weten dat het
-hoewel wij anders zouden verwachten-
Jesus zelf niet altijd zo gemakkelijk afging.
Zijn leven was een leven van geloof
maar ook van twijfel
(al klinkt dat Godslasterlijk),
van zekerheid èn onzekerheid,
van een warme goede relatie met de Vader
maar ook van beproevingen en van
God mijn God waarom hebt U mij verlaten.

Troostrijk is het te weten
dat Hij ook beproefd is,
dat Hij ook gekweld werd
door de Satan die Hem voorstelde de gemakkelijke weg te kiezen.

Daarover horen we iedere eerste zondag van de vasten spreken.
Ieder jaar door een andere evangelist.
Dit jaar is Marcus aan de beurt.

Hij is een evangelist van weinig woorden.
Hij valt vaak ‘met de deur in huis.’
Zo begint hij deze zondag:
Jesus werd terstond door de Geest naar de woestijn geleid.
De woestijn is bij alle evangelisten de plaats
waar de beproevingen van Jesus worden beschreven.
In de woestijn.
Was de woestijn niet bij uitstek de plek
van hoop en wanhoop, van geloof en twijfel:
pelgrimstocht der mensen veertig jaar woestijn.

Mozes, bij uitstek de leraar in de woestijn,
had in de woestijn de tien geboden gehoord
die zijn mensen zouden moeten gaan vervullen.

Het viel niet mee om de mensen aan dat woord te houden.
Veertig jaar woestijn was
veertig jaar hoop en vertrouwen in een nieuwe toekomst
veertig jaar je best doen
maar ook veertig jaar wanhoop en teleurstelling.
Als Mozes oud is en de tocht door de woestijn voltooid is
kijkt hij terug en hij zegt:

de Heer heeft je misschien vernederd
en op de proef gesteld..
maar dat diende niet om je te pijnigen
maar om je gezindheid te leren kennen.
Hij heeft je vernederd en je misschien honger laten lijden
maar je ook het Manna (het brood uit de hemel)
te eten gegeven en zo hebt je kunnen volharden.

Zo kijkt Mozes terug
op alle zorgen en angsten van de lange woestijntocht.
In alle beproevingen is de mens die met God mocht wandelen
steeds op de been gebleven.
Hij heeft kunnen leven van het Woord van God,
het ware brood dat uit de hemel ons is gegeven.
Daardoor is de mens rijker geworden volgens hem
en meer mens, meer kind van God ook,
volwassener partner in het Verbond.

Arme mensen die het alleen maar moeten doen
met het gewone brood:
die geen opdracht of roeping in hun leven erkennen
die niet kunnen breken en delen,
die denken dat alle geluk afhangt van mooie spullen.,
arme mensen die zich alles kunnen en willen permitteren,
arme mensen die alleen maar de kruimels
die overblijven willen geven aan de armen,
arme mens die nooit een ander ontmoet heeft en
nooit gekeken heeft in de ogen van de ongelukkigen

en zalig de mensen die zoeken,
die zoeken, die verlagen, die dromen van een nieuwe wereld,
die verdriet hebben omdat die er nog niet is.

De Heer jullie God -zei Mozes aan de rand van de woestijn-
heeft je opgevoed zoals een man zijn eigen zoon opvoedt.

‘Jesus werd terstond naar de woestijn geleid
en verbleef bij de wilde dieren.’
In sobere bewoordingen roept Marcus door de woestijn te noemen:
de oude geschiedenis van het volk Israël in herinnering.
Dan klinkt er heel wat mee: hoop, wanhoop, geloof en twijfel,
zekerheid en aarzeling.

Het Koninkrijk dat nabij is volgens Jesus’ verkondiging bleef ver weg.
Alles ging door zoals het altijd gegaan was.

Aan wilde dieren en teleurstellingen geen gebrek
maar -en dat horen we ook in die paar verzen uit het evange­lie van vandaag-
God zal toch getrouw zijn en Hem er doorheen halen.

Er is een happy end -geen goedkoop happy end- in zicht.
De tegenkrachten, de machthebbers om hem heen
zullen Hem niet klein krijgen.
De Satan zal het niet winnen: Jesus komt er doorheen
want God zal naar Hem toekomen.

Hij verbleef bij de wilde dieren
zeker, het werd goede vrijdag, er was pijn, onzekerheid en angst
maar de engelen dienden hem daarna:

de engelen gaan hem dienen op de paasmorgen
en zullen het leerlingen melden:
Hij is niet hier Hij gaat voor jullie uit.

De regenboog
-waarover wij in de eerste lezing hoorden spreken-
staat als een teken van hoop aan de hemel:
God zal er voor waken
als het aan Hem ligt zal de aarde nooit, nooit ten onder gaan.

Hoezeer de zorgen ons mogen beknellen
en hoe droevig de dingen soms zijn die wij door moeten maken
Hij staat aan onze kant en geeft ons hoop.

Wij gaan niet alleen de woestijn door,
we hoeven niet te zwichten voor de bekoring.
Als wij een beproeving meemaken
kunnen we bedenken:
Hij is hier ook geweest.
Als het ons tegenvalt kunnen wij bedenken:
het is Hem ook tegengevallen.
Als wij angstig zijn:
Hij is ook angstig geweest.
In die solidariteit was Hij de gezant van Israëls trouwe God
de God die met zijn volk meetrekt alle jaren door.

Mensen die veel moeten meemaken hebben dat soms ervaren
en als ze als gelovigen terugkijken op hun levensweg
zeggen ze met Mozes mee:
inderdaad: onze voeten zijn niet gezwollen al die veertig jaren
en de kleren aan ons lijf zijn niet versleten.
We hebben het vol kunnen houden
en altijd is er wel iemand geweest
die ons troostte en weer op de been hielp.

En voor ieder van ons geldt
ook als we ooit wel eens een beetje beproefd zijn:
Altijd is er wel een engel geweest
die ons gediend heeft op dat moeilijke uur.
We zullen dus samen kunnen volharden
Hem achterna.

Hein Jan van Ogtrop, pastoor