Missiezondag

Schriftlezingen:
- Jesaja 53, 1-12 een knecht die lijden moet
- Marcus 10, 32-45 de rechter en de linkerzijde

Die twee goedwillende jongens uit het evangelie van vandaag
zijn niet onsympathiek.

Ze durven wel wat !
Ze willen best wat wagen.
Ze wilden Jesus achterna,
ze willen best voor Hem opkomen
en durven de strijd met de tegenkrachten best aan
maar... wel boter bij de vis:
ereplaatsen in het Koninkrijk dat komt na de strijd,
aan Jesus' rechter- en linkerhand liefst.

Het pleit voor Jesus' zorgvuldigheid
in zijn omgang met zijn leerlingen,
als Hij de zonen van Zebedeüs totaal niet verwijt
dat hun vraag eigenlijk voortkomt uit verwaandheid en overmoed.
Het is, volgens Jesus, misschien toch een eerste stap
op de weg van God,
een jeugdig idealisme dat je niet meteen moet afsnauwen.

Hij bestraft ze dus niet maar test ze op hun echte kwaliteiten als Hij zegt:
'kunnen jullie de beker drinken die ik zal drinken
en de doop ondergaan die ik zal ondergaan'.

Als ze dan (nog steeds overmoedig) antwoorden:
'JA DAT KUNNEN WIJ'
kan Jesus dat niet zomaar laten gaan.

Konden ze maar een beetje in de toekomst kijken,
d.w.z. kenden ze zichzelf maar een klein beetje beter!
Niet meer dan vier hoofdstukken verder
zullen wij over alle leerlingen, zonder uitzondering,
horen vernemen: 'TOEN VERLIETEN ALLEN HEM EN NAMEN DE VLUCHT',
en nog later horen we wie er aan zijn rechter - en linkerhand
terecht komen: twee medeveroordeelden aan het kruis.

Over het lijden dat de rechtvaardigen overkomt
hoorden we vandaag de Jesajatekst:
‘ de Heer heeft besloten zijn dienaar
te vernederen en Hem te doen lijden.'

Heel gemakkelijk beschouwen we deze tekst als een soort noodlotstekst
het is als het ware in sterren geschreven
beter: door de Vader bevolen en door de profeet voorspeld
dat Jesus zou lijden
maar zo simpel is het niet.

In een van onze tafelgebeden staat daarom ook dat Jesus
VRIJWILLIG ZIJN LIJDEN OP ZICH NAM.
Niet dus omdat het in de sterren
of in de boeken geschreven stond.
Niet als noodlot maar.. als konsekwentie.
Eigenlijk had Jesus
-al klinkt dat een beetje vreemd in onze oren-
helemaal niet willen lijden.

Hij wilde met Zijn boodschap over God
de mensen geluk en vrijheid doorgeven....
als dat mogelijk zou zijn.

Maar.... het bleek niet mogelijk.
Door de buitenwereld werd Hij
(juist als Hij opriep tot menselijkheid,
vriendelijkheid en vrijheid)
regelmatig voor gek of 'bezeten' verklaard:
zelfs door zijn eigen familie...
En aangezien Hij wilde blijven wie Hij was en wat Hij was
wekte dat steeds meer verzet op.

Omdat Hij trouw wilde zijn aan Zijn roeping,
een roeping van trouw en solidariteit aan de mensen,
vooral aan de mensen die verdrukt werden of geminacht..
ging Hij, hoewel Hij dat niet wilde,
onafwendbaar zeker Zijn lijden tegemoet.

Een moderne psycholoog schreef eens:
'zo leek Zijn situatie op die van een patrijs
na het invallen van de winter:
Nog dragen zijn veren de bonte schut-kleuren van de zomer,
maar de eerste sneeuwval
ontneemt aan deze prachtige tooi iedere beschuttingswaarde
en op groteske wijze is hij voor alle prooizoekers
al van verre herkenbaar.'

Jesus leefde als evenbeeld van God.
Hij leefde vastberaden en overtuigd
van de waarde van Zijn voorbeeld
maar juist daarom was Hij zo kwetsbaar
een gemakkelijke prooi voor zijn tegenstanders
en daarom deed zijn innerlijke vastberadenheid
zijn leerlingen huiveren van vrees.

De kring van de leerlingen die al of niet tekort schieten
staat in het Marcus-evangelie model
voor heel de kerkgemeenschap van toen en later.

Het zal in de kerk nooit aankomen
op mooie titels of prachtige ambten
maar op consequente dienst tot het uiterste toe.

We kunnen wel zeggen dat onze Paus dat voorleeft
tot het uiterste toe, weerloos maar op zijn post.
Deze week vierden zij wijn jubileum
vandaag voor hem een hoogtepunt:
de zaligverklaring van Moeder Theresa;
uit het zelfde hout gesneden.
Ze bezocht onze kerk in Amsterdam
en wij legde een tegenbezoek af in India.
Nuchter keek ze naar de situatie van de bejaarden in Nederland.
Wij waren trots op ons bejaardenhuis in Amsterdam naast de kerk
zij vond het maar zielig: ‘kunnen die mensen niet bij hun familie wonen?’
Bij het tegenbezoek trof ons de situatie in het huis van de stervenden.
Mensen die op straat op sterven liggen worden door de gemeente
binnengebracht. Ik zag een grote Duitse jongen, bijna 2 meter lang,
met in zijn armen een hele kleine oude man.
Met grote zorg gaf hij hem een paar druppels water
en lachte naar hem.

Vandaag is het wereldmissiedag, dan
bezinnen we ons op het merkwaardige feit
dat er tot op de dag van vandaag mensen zijn die in Jesus' naam
gingen en nog steeds gaan verkondigen
wie de God van Abraham Isaak en Jacob,
(die ook de God van Jesus wilde zijn,) is
en dat Hij partij heeft gekozen
voor menselijkheid en vrijheid
en dat Hij daarom bij uitstek solidair wil zijn
met al die mensen die veracht en vervolgd worden
of gemarteld: waar ter wereld niet.

Missionarissen zijn de mensen die
-meer dan anderen wellicht-
de solidariteit waartoe wij als kerk geroepen zijn
handen en voeten hebben gegeven.
Ze hebben medicijnen aangesleept en ontwikkelingswerk gedaan
vòòr iemand nog wist dat wij dat moesten doen.

In een tijd waarin mensen vaak niet verder keken
dan hun eigen Hollandse erfje
trokken zij er al op uit
om de boodschap van de bevrijding te verkondigen
over heel de wereld.

Die boodschap zal nog wel enige tijd moeten blijven klinken
want helaas is de rol van de mensen die de vrijheid van anderen
willen belemmeren nog lang niet uitgespeeld..
en zijn er nog steeds mensen die voor een gemakkelijk leven
onderdanig aan de grote economische machten
en machthebbers kiezen.

Jesus ontmaskert de structuren van macht en geweld
die nog steeds mensen ongelukkig maken.
als Hij de manier van doen van de groten der aarde beschrijft en zegt:
'je weet hoe de groten der aarde willen regeren:
met macht en met ijzeren vuist'.

en Hij gaat verder:

'Zo moet het bij jullie er niet aan toe gaan:
wie onder jullie groot wil zijn
moet dienaar van de anderen durven wezen.'

Daarmee roept Jesus ons niet op
tot een soort zachte bescheidenheid
maar tot een daadwerkelijke dienstbaarheid
en trouw die anderen tot zegen is.
Dat zal heel wat consequenties hebben.

Over de hoofden van de twee goedwillende onnozele zonen
van Zebedeüs heen verzekert Hij iedereen
die vandaag Zijn volgeling wil zijn:
'Je zult de kelk drinken die ik drink
en de doop ondergaan die ik ondergaan zal'.

En wat zal je dat opleveren?
Allereerst een hoop zorgen,
het maakt je leven zwaarder
als je je de dingen aantrekt die gebeuren
en zelf dienstbaar wilt zijn aan de opbouw
van een wereld waar ruimte is voor allen.

Maar toch heeft Jesus eerder ook wel iets fijns gezegd:
'als je mij volgt zul je
hier al in dit leven al een overvloed aan troost zult ontvangen.'
Die troost komt niet tot je als een loon dat je verdiend hebt
maar als bevestiging dat je goed bezig bent als je gaat met God.

AMEN