| 2e Kerstdag: Een sterke band |
|
| Geschreven door Pastoor H.J. van Ogtrop | |
| zaterdag, 25 december 2010 | |
2e Kerstdag/ H.Familie.Schriftlezingen: Sirach 3, 2-14, Matteus 2,13-23Vandaag, vallen de tweede kerstdag en de eerste zondag na kerstmis samen.De tweede kerstdag is vanouds de feestdag van Stefanus de martelaar maar die moet vandaag opzij: de zondag gaat voor. Daarom vieren wij nu, het feest van de eerste zondag na kerstmis, het feest van de heilige familie. Ik kan mij herinneren dat in onze oude parochiekerk dan altijd een beeld op het priesterkoor werd gezet van het heilig huisgezin: Jesus als klein knaapje wandelend tussen Maria en Jozef. Een heel rustig en goed gezinnetje, de drie in goede harmonie bijeen. Hele romantische beelden hebben we als we denken aan de jeugd van Jesus. Maar romantisch was het allerminst! We horen vandaag spreken over het kind als een kleine vluchteling. Hij moet zelfs helemaal naar Egypte toe en de evangelist van vandaag denkt dan natuurlijk aan zijn mede-joden die ooit in Egypte als slaven dienst deden. Neen romantisch was het niet! Na het eerste vluchten uit Bethlehem gaan ze na terugkomst toch niet gewoon naar huis maar vluchten naar Nazareth… zo vertelt Matteus het. Er hangt dreiging in de lucht en onzekerheid. Maar in die dreiging was er wel een soort geheime kracht waaruit dit gezin leefde: de kracht van het geloof. De ouders gingen hun kind voor in het geloof. Hij wordt op de achtste dag, als ieder joods jongetje besneden en zo ingevoerd in het verbond tussen God en de mensen. Ze brengen hem tot tweemaal toe naar de tempel, 40 dagen jong en 12 jaren oud. Over de verhoudingen binnen het gezin zelf horen we weinig: men spreekt dan ook over Jesus' verborgen leven. Er zijn zelfs mensen die zeggen dat Jesus in die tijd als jong-volwassene ook nog in India geweest is om met goeroes te praten maar dat lijken mij sterke verhalen. Het enige zinnetje dat we horen als Jesus twaalf jaar oud is, is: 'en Hij was hen onderdanig.' Dat is een uitspraak die ons niet zo ligt, onderdanigheid wordt niet als een deugd ervaren. Trouwens is heel dat spreken van de Schrift -we hoorden daar een voorbeeld van in de eerste lezing- over de verhouding van ouders tegenover kinderen wel bij de tijd? We hoorden zeggen: 'wie zijn vader eert zal kracht ontvangen en wie zijn moeder eert zal weldaden ontvangen.' Dat doet denken aan een van de tien geboden: 'eert uw vader en uw moeder..., opdat het je wel zal gaan.' Is dat allemaal niet autoritair gedacht? Moeten die ouders die kinderen dan niet in ere houden opdat het hen welgaat? Ja natuurlijk. Maar als de Bijbel spreekt over vaders, moeders die in ere gehouden moeten worden gaat het niet alleen maar om een fatsoensmoraal. Er wordt niet bedoeld dat ouders hun autoriteit koste wat het koste mogen doordrukken, en zeker ook niet zoiets bedoeld als het moederdag-gebeuren... laat staan het vaderdag echec. Je vader en moeder staan voor iets veel belangrijkers dan twee al of niet autoritaire personen. Ze staan voor de hele traditie waaruit je bent voortgekomen. Niemand van ons komt zo maar ter wereld. Fysiek, lichamelijk niet maar ook geestelijk niet. ieder mens wordt gevormd, mag genieten van wat de voorgaande generaties aan goeds hebben opgebracht. We hoeven niet van een nulpunt te beginnen. Met 'je vader en je moeder eren' is vooral bedoeld het serieus nemen van je traditie. Met alles wat daarbij hoort. Onze ouders hebben ons geleerd dat wij er niet alleen maar zijn om aan onszelf te denken bijvoorbeeld. Natuurlijk, ook vaders en moeders hebben hun zwakke kanten.. maar daar gaat het nu niet om. Met 'je vader en moeder eren' is bedoeld dat je de goede dingen die ze je door alles heen hebben aangereikt oppikt en serieus neemt. Met 'je vader en moeder eren' is bedoeld dat je probeert te begrijpen wat het wezenlijke is wat ze je hebben voorgeleefd. Nooit is daarmee bedoeld dat je een kopie moet worden van je vader of je moeder. Juist niet. Je zult wat zij je hebben voorgeleefd op een hele eigen manier moeten gaan beleven. Vaak eer je ze het beste door dingen misschien compleet anders te gaan doen dan zij het deden. Dat hoort allemaal bij dat eren. Vandaag het feest van de Familie. a) De familie, het gezin. Daar moet het gebeuren. Daar vallen de beslissingen voor later. Het gezin is kostbaar, het gezin waar je uit geboren bent. De meesten van u zijn hier in de kerk omdat je in een bepaald gezin geboren bent en de grote waarden hebt meegekregen van het menselijk leven; de waarden die de inhoud van ons leven bepalen en richting geven. Zo zijn we er toe gekomen allemaal een taak op ons te nemen waar wij van zeggen: die willen wij zo beleven ook al schieten wij tekort. b)We leven in een situatie waarin het gezin in een crisis hete te zijn en ook vaak echt is. Ouders die vanuit de diepste impulsen van geloof hebben voorgeleefd zijn niet altijd bij machte om de rijkdom van het geloof over te dragen. Er zijn machten die sterker zijn dan wij. Dat gaat met veel pijn, leed en verdriet gepaard. Het gezin is gedevalueerd. Nu mogen we niet al te somber zijn. De maatschappij is open. De tijd van het gesloten gezin is voorbij. Maar het gezin zelf niet. Daar worden de bouwstenen gelegd om een toekomst te bouwen voor de levende God. Zijn bekommernis krijgt daar gestalte. Er is veel leed bij ouders die zich afvragen: 'het ik het misschien niet goed gedaan?' De schuldvraag stellen heeft geen zin. We kunnen zaaien maar geloof is een persoonlijke zaak en je moet zelf ja zeggen. Alles is opengebroken. De beveiliging is weg. Alles komt bij ons in huis. We worden meer van onszelf weggetrokken dan dat we ons verzamelen kunnen. Maar bij ieder mens leeft het verlangen naar het begin, naar de oorsprong. Opvallend is dat het gebod om je vader en moeder te eren een van de weinige geboden is van de 10 die positief geformuleerd is. Naast de ruimte voor God, de Sabbath, is (en dat gebod hangt daar ook mee samen) er ruimte en aandacht nodig voor de ouders voor de vorige generatie(s) die ons het geloof in God doorgaven. Jesus is bij uitstek trouw aan zijn vader en moeder in de zin van: trouw aan Zijn traditie. Hij is onderdanig aan de Wet van Mozes als geen ander. Hij verstaat waarom de wet van Mozes ons gegeven is. Hij wil die woorden niet veranderen: 'geen tittel of jota wil ik aan de wet veranderen en wie -al is het maar een van de kleinste- een van n deze geboden afschaft, is de minste in het rijk der hemelen. Jesus stelt zich niet los van zijn volk. Hij is onderdanig aan Zijn ouders, trouw aan de wet van Mozes en solidair met Zijn volk. Dat wordt in het evangelie gezegd als Hij naar Egypte wordt gevoerd. Naar Egypte, omdat Hij daar nog het geween kan horen van de slaven die daar gevangen zaten. 'Uit Egypte heb ik mijn zoon geroepen' staat er in de Schrift. Dat woord wordt op Jesus, de Mensenzoon, toegepast. Hij is solidair met alle vluchtelingen als Hij, eenmaal terug in de streek van Jeruzalem WEER haastig moet wegvluchten voor de zoon van Herodes die nog erger blijkt te zijn dan zijn vader. 'Eert uw vader en uw moeder' betekent ook: VERGEET HUN LIJDEN NIET, vergeet niet wat hen is aangedaan. Vergeet nooit wat iemand is aangedaan. 'Je vader en moeder eren' betekent: je geschiedenis niet vergeten. En daarom is het zo verheugend dat jongelui zich tegenwoordig nog steeds interesseren voor wat hun ouders en hun tijdgenoten is aangedaan in de jaren 40-45 van de vorige eeuw. Een volk dat vergeten wil zal gemakkelijk in de oude fouten vervallen. Met grote bewondering zie ik dat er ook nu nog -ondanks alle tegenkrachten- in het Duitsland velen zijn die dat verleden niet weg willen poetsen. Je kunt niet goed verder leven als je je verleden niet hebt verwerkt. Bij dat alles is er ook een vertrouwen in de toekomst. Het vertrouwen dat de waarheid het wint van de leugen, dat de ernst het zal winnen van de oppervlakkigheid, dat datgene wat waarde heeft toch zal blijken duurzamer te zijn dan het waardeloze dat vlug vergaat. Een mens mag leven vanuit een middelpunt. Hij zal zich steeds moeten afvragen: waar leef ik voor, wat is mijn opdracht. Dan zal hij niet zo maar van het ene in het andere jaar rollen. Macht hebben we maar heel weinig. Wat belangrijk is, is het concrete leven van mensen. Ik heb nog nooit iemand tot het katholieke geloof begeleid of er was altijd een man of een vrouw die bepalend was voor die keuze. Een mens wordt niet katholiek door grote redeneringen maar door mensen die iets voorleven van geloof, hoop en liefde. God schrijft Zijn geschiedenis met mensen, met U en met mij. God geve ons de kracht om ons geloof vast te houden. En geve ons tegelijk de moed om bij het vasthouden aan het kostbare wat ons is overgeleverd ook tegelijk afscheid te durven nemen van wat verdwijnen moet. Zo zal de Heer ons aan het einde van het oude en het begin van het nieuwe jaar aantreffen als wakkere medewerkers van Zijn Koninkrijk die elkaar trouw zijn en die er voor zorgen dat er niemand verloren loopt. Wij zijn als het goed is samen één grote familie, een familie van geroepenen en volhardenden; een heilige familie in deze grote wereld; een familie van mensen die het met elkaar kunnen vinden en die weten wat hun te doen staat. En zo is de Heilige Familie veel groter dan wij denken: wij horen daar allemaal bij als kinderen van Zijn hemelse Vader die met welgevallen naar ons kijkt en Maria, zijn aardse moeder blijft in de buurt om ons bij te staan. God zegene ons allen, Hein Jan van Ogtrop, pastoor. |
Maar het belangrijkste is toch wel dat de kathedraal het huis is van een gemeenschap van mensen: de St. Bavo-parochie. Zonder al de mensen die zich daar mee verbonden weten, daar samenkomen en ook veel werk verzetten zou het bovenstaande niet eens allemaal in de kathedraal kunnen!
