| Een moeilijke boodschap |
|
| Geschreven door Pastoor H.J. van Ogtrop | |
| zondag, 5 april 2009 | |
Palmzondag. Schriftlezingen:Jesaja 50,4-7, Mc.14,1-15,47 het lijdensverhaalMarcus was een energieke jongen. Toen hij Petrus hoorde preken wilde hij graag van de partij zijn. Zijn naam was flink genoeg: Marcus = 'zoon van Mars' (de God van de strijd) ! En strijden wilde Marcus graag, net als Petrus in zijn jonge jaren. Maar Petrus had hem een vreemd geheim onthuld. Dat het hem niet zat in de kracht... als je Jesus wilde volgen. In de ordinaire kracht van het geweld. Wel in een andere kracht, de macht van de weerloze liefde. En die liefde breekt zich op een bijzondere wijze baan. Kwetsbaar en schijnbaar overwinnelijk. Als Jesus Jeruzalem binnen gaat wordt dat door de collega-evangelisten van Marcus prachtig beschreven. Enthousiast roept iedereen uit: 'gezegend de zoon van David.' Bij Marcus is het meer een 'op weg naar het einde' alle gejubel ten spijt. We weten dat de leerlingen Jesus niet goed begrepen. We weten hoe Jesus hen dan maar adviseert niet te praten over de dingen die ze zien gebeuren. De mensen zullen het toch alleen maar verkeerd kunnen verstaan. Vandaag lazen we ook gedeelten uit het lijdensverhaal volgens Marcus. Merkwaardig genoeg zelden op muziek gezet. Dat is niet zonder reden. Het verhaal is te droevig. Bij Lucas zien wij Jesus met koninklijke waardigheid door het lijden heen schrijden. En daar zegt Hij ook van die prachtige dingen: 'Vader vergeef het hun' en 'heden zult gij met mij zijn in het paradijs.' Mattheüs de schriftgeleerde beschrijft Jesus' 'passion' als één groot gebeuren 'opdat de Schriften vervuld worden.' Bij Marcus horen we alleen maar spreken over een vreselijke ontluistering van een leven dat zo veelbelovend begon. We horen meerdere malen vertellen dat Hij werd bespot, dat Hij echt van God verlaten was en Hij schreeuwt het uit als Hij zijn laatste levensadem uitblaast. Het is moeilijk te vatten (daarom vatten de leerlingen het ook niet) dat Gods almacht zich in onmacht openbaart. Hoe paniekerig waren ze niet weggevlucht. Een van hen had zelfs zijn kleed achtergelaten. 'Zij lieten Hem in de steek en vluchtten allemaal weg ' horen we (in Mc.14,50). Dat wordt niet voor niets vermeld. Maar één ding is zeker niet de bedoeling: dat wij op hen zouden neerzien en denken dat wijzelf veel betere volgelingen zijn. Neen, het tekort schieten van de leerlingen staat model voor het voortdurend bezwijken van de kerkgemeenschap van alle tijden. Marcus' hoofdthema is de openbaring van de God van Israël als de God die solidair is met de lijdenden. 'Ik heb het geschrei van de kinderen Israëls gehoord' zei God bij het brandende braambos. De openbaring van die God is alleen voor de mensen die zelf van het lijden weten (of het lijden van anderen mee kunnen voelen) en die de diepe troost weten te waarderen van een God die zich niet openbaart als een 'glamour-God' maar als een God die verschijnt in de diepste onmacht van een mens die gekruisigd is. Abel Herzberg vertelt een ontroerend verhaal. Een oud man in Auschwitz wordt tot bloedens toe geslagen en ligt machteloos op de grond. Een jonge man kan zijn verontwaardiging niet voor zich houden en roept uit: 'waar is God.' Een wijze oude man kijkt hem aan en zegt: 'daar is God, Hij wordt bijna dood geslagen.' Op witte Donderdag zullen wij zingen: 'ubi caritas et amor ibi Deus est' ( waar liefde is en vriendschap daar is God) . Wij worden naar die blijde boodschap toe geleid door het vreselijke verhaal van vandaag: waar een mens is nood is, waar mensen gekwetst worden en mishandeld...daar is God. De mensen die volgens Marcus bij de kerk van Jesus willen gaan horen zullen moeten beseffen dat dat inhoudt: een weg gaan van vernedering, lijden en dood. De kerk van Marcus is een bedreigde kerk die het geheim van de komst van het Koninkrijk Gods verkondigt. Dat Koninkrijk is nabij gekomen in een mens die leed en stierf. Deze gekruisigde volgen is onze enige hoop. Dat is geen triomfantelijke verkondiging maar een boodschap die moeilijk te verstaan is. Als de vrouwen op de Paasmorgen te horen krijgen dat Jesus de Nazarener de gekruisigde verrezen is worden zij niet blij maar we lezen dat schrik en ontsteltenis hen bevingen en niemand er iets van vertelden (Mc. 16,8). Dat wij het toch weten hebben wij te danken aan de strijdbare Marcus die alles voor ons opgeschreven heeft opdat wij onze eigen conclusies zouden trekken. Neen, Jesus volgen zoals Marcus ons dat beschrijft is niet gemakkelijk. Er wordt echte solidariteit gevraagd. Het is een geheim van licht en donker. Alleen wie het gegeven is het geheim van het Koninkrijk dat ondanks alles zal doorbreken, zal begrijpen waar het om gaat. Als wij door Marcus' mysterieuze en uitdagende verteltrant begrepen hebben dat het eigenlijk niet te begrijpen is, hebben we iets van het geheim verstaan. Leven als mensen die deze Jesus willen volgen is leven als iemand die durft te kiezen, iemand die volhardt. Strijdbaar zijn als Marcus die opkwam voor zijn geloof en -net als velen van zijn gemeente- werd gemarteld en gedood. Velen zouden nog volgen. Marcus wil ze bemoedigen. Net als de man in het Chili van Pinochet die vanuit de gevangenis schreef: 'als ze je zeggen dat ik gevangen zit (of niet gevangen zit), geloof ze niet. Als ze vertellen dat ik mijn land verraden heb, valse passen tonen, mijn handtekening laten zien of een foto... geloof ze niet. Als ze zeggen dat de maan de maan is, een boom een boom... geloof niets van ze zeggen, niets van wat ze je zweren, geloof ze niet. En als eindelijk de dag zal komen dat ze je vragen binnen te komen om het lijk te herkennen en je ziet me daar...ik ben het niet. En als ze zeggen: ... wij hebben hem gedood, hij bezweek onder onze martelingen... als zeggen dat ik helemaal, absoluut dood ben.. geloof ze niet.. geloof ze niet.' Wij zouden het kunnen uitbreiden in Marcus' geest: 'als ze je zeggen dat de haat het gewonnen heeft van de liefde.. geloof ze niet; als ze je zeggen dat de oorlog het gewonnen heeft van de vrede... geloof ze niet; als ze je zeggen dat het donker het licht heeft weggejaagd... geloof ze niet want: het licht zal het winnen van de duisternis, de liefde zal het winnen van de haat! Dat alles hoort bij het programma van onze Messias die voor en met ons stierf maar die nu leeft en die ons voorgaat naar Galilea. Marcus bedankt voor je moeilijke boodschap. Het is niet goed jouw evangelie op muziek te zetten we kunnen in plaats van te zingen beter die ene mens gaan volgen in doen en laten, de Godsmens die echt de moeite waard is: Jesus die gekruisigd is en gestorven. Hem gaan wij achterna. Hein Jan van Ogtrop, pastoor. |
Maar het belangrijkste is toch wel dat de kathedraal het huis is van een gemeenschap van mensen: de St. Bavo-parochie. Zonder al de mensen die zich daar mee verbonden weten, daar samenkomen en ook veel werk verzetten zou het bovenstaande niet eens allemaal in de kathedraal kunnen!
