Schriftlezingen:
-Jer.20, 7-9 Gij waart mij te sterk
-Mt.16,21-27 de dwarsligger

Hij groeide op, studeerde en werd priester.
Hij kwam pas in de schijnwerpers van de publieke belangstelling te staan
toen hij bisschop werd van een van de grootste bisdommen van Brazilië.

Het begon al goed:
Van hem werd verwacht dat hij zijn intrek zou nemen in het bisschoppelijk paleis
waarin zijn voorgangers hadden gewoond.
Hij weigerde: ‘veel te groot,
laten daar maar families met kinderen wonen
de hebben meer ruimte nodig dan ik.
Hij trok in een klein apartementje.

Van enkele vrienden kreeg hij een prachtig bisschopskruis aangeboden
dat hij onmiddellijk verkocht.
‘Met dat geld kan iets veel nuttigers gedaan worden’
zei hij en dat gebeurde,
zelf droeg hij een klein houten kruisje
als teken van zijn bisschoppelijke waardigheid.

Dit zijn misschien maar uiterlijke zaken
maar het ging om zijn innerlijke kracht:
zijn opkomen voor de armen
zijn verkondiging van het evangelie
als boodschap van bevrijding
niet alleen van zonde en schuld
maar hopelijk ook van onrecht en ellende
dankzij de bekering van de rijken.

Een van de twee nieuwe klokken van de Lucaskerk in Amsterdam
hebben we naar hem genoemd
de andere naar Moeder Theresa;
de oude klok die er al hing was gewijd aan de engelbewaarders:
hemel en aarde raakten zo elkaar.

Ik heb Helder Camara,
wiens 3e sterfdag we deze week herdachten
een keer gehoord in Amsterdam
hij sprak een bijna onverstaanbaar Frans
maar iedereen verstond wat hij zei
net zoals iedereen op de pinksteremorgen
Petrus begreep: het was de Geest die sprak ….en overtuigde.
…………
Helder Camara had het niet gemakkelijk
de rijken kwamen in opstand
en de kerkelijke overheden in Rome
werden zeer ongerust.

Zijn bisdom werd in drieen verdeeld
een subtiele Romeinse manier
om zijn invloed te beperken
-niets menselijks is onze kerk vreemd-
zo dacht men zijn stem te kunnen verzachten
maar zijn kracht bleef werken.
Ook in de laatste jaren
waarin hij een teruggetrokken bestaand leidde
90 jaren oud.

Ergernis wekte hij op als de grote profeten:
Jeremia die wij hoorden: ‘ik kan niet anders’.

Ergernis wekte hij op, als Jesus.
Regelmatig lezen we dat familieleden Jesus achterna reisden
en naar hem informeerden.
Ze meenden duidelijk dat Hij te ver ging
en probeerden Hem regelmatig thuis te krijgen...
'ze zijn er weer uw moeder en uw familieleden'
zeiden de mensen.

Wist Jesus niet wat Hij deed? Was Hij onbezonnen?

Neen, dat was Hij duidelijk niet.
Hij wist wat Hij deed en Hij wist
en ook wat de consequenties waren.
Dat riep verbazing op en protest.

Johannes de Doper
protesteerde al toen Jesus zich met allemaal mensen
die niet gedeugd hadden wilde laten dopen.

Als Jesus alleen in de woestijn is
slaat de twijfel toe en
krijgt Hij met zichzelf te maken.

Er wordt verteld over een vreemde figuur die Satan heet
die hem probeert te verleiden
en hem aanraadt de gemakkelijke weg te kiezen.

Van wie of wat Satan is
hebben wij vaak hele primitieve voorstellingen.
Het woord Satan betekent letterlijk: DWARSLIGGER.

Om die dwarsligger
die alle goede en nieuwe plannen tegenwerkt te ontdekken
hoef je helemaal niet ver te gaan.
Hij zit vaak in je onmiddellijke nabijheid,
in allemaal achtenswaardige mensen
die je van grote idealen af willen houden.
Hij zit meestal ook in jouzelf
in je eigen hart, in je eigen lijf, in al je vezels.

Als Jesus aan zijn vrienden uit gaat leggen wat Hem te wachten staat
als Hij zijn zending consequent gaat volgen,
door duidelijk te verklaren dat Hij gemarteld gaat worden,
is Petrus, die eerst zo dapper zei: ‘JIJ BENT DE ZOON VAN GOD’
en als de kippen bij om te zeggen: DAT NOOIT.
Met de beste bedoelingen denk ik roept hij uit:
'DAT MAG U NOOIT OVERKOMEN'...
Ja: hij haalt er zelfs heel vroom Onze Lieve Heer bij:
'dat verhoede God' zegt Petrus...
als goede vertegenwoordiger van alle mensen
met zogenaamd gezond verstand.

En dan komt het.
Jesus reaktie is niet: 'leuk dat je zo bezorgd voor mij bent'
maar: 'ga weg van mij Satan.'

Het is wel frappant dat we deze hele scene
over Petrus als tegenwerker van Jesus
zo vlak na Petrus' benoeming tot Paus
(waarover wij de vorige week nadachten) te horen krijgen.

'GA WEG VAN MIJ SATAN.'

Het zal je maar gezegd worden.
Waarom is Jesus zo fel?

Omdat het Koninkrijk van God
alleen maar gestalte zal krijgen op deze wereld
als er mensen zijn
die de grote gedurfde dingen en de moedige daden
van de werkelijk door God geïnspireerde mensen
niet zullen blokkeren.

Er is alleen maar hoop voor de wereld
als er idioten
(ik zet het woord idioot maar liever even tussen aanhalingstekens)
zijn die gedurfde, gekke dingen durven doen.

Mensen als...
en vult u dan maar namen in:
Peerke Donders, pater Damiaan, Florence Nightingale,
Bernard Lichtenberg de dwarse plebaan van Berlijn
die als een van de allereersten protesteerde
tegen de pogroms tegen de joden in Berlijn,
moeder Theresa gestorven in 1997,
Helder Camara drie jaar geleden overleden…
of misschien wat minder bekend maar wel belangrijk:
jongeren die de wereld intrekken om te werken in de missie,
als ontwikkelingswerker of voor dokters zonder grenzen:
mensen die zich met heel hun wezen wilden en willen inzetten
voor de menselijke waardigheid, voor het leven.

--- Petrus was zo ver nog niet...
Petrus die rots moest zijn,
rots, man van beneden,
stevig aan de basis; dicht bij zijn Heer.

Petrus kon zijn roeping niet direct aan
maar pas op: kijk niet te diep op hem neer.
Wij zijn die Petrus.
Wij hebben allemaal iets in ons
van de mens die enthousiast is maar moeite heeft met volharding,
de mens die graag op wil komen voor de goede zaak
maar het moet niet te veel kosten.

Toch is er wel hoop voor Petrus en voor ons,
als wij vasthouden aan Hem, onze Heer.
We kunnen het niet volhouden
zonder te denken aan Zijn inzet met heel zijn wezen...

We mogen dankbaar zijn dat Hij zelf
niet hoog en ver wilde zijn
maar nog steeds tot ons spreekt
en ons bemoedigen wil
in de tekenen van Brood en Wijn:
zijn eigenste Lichaam, zijn eigen bloed.

--- Soms kunnen wij misschien wat terneergeslagen worden.
Ondanks al zijn steun lijkt Hij toch ver van ons af,
Of beter gezegd: wij staan nog zo ver af van Hem.
Dan worden wij door Hem getroost:

Jesus zal het ondanks de uitval van vandaag
(het in ons hart nog natrillende: 'ga weg van mij Satan')
toch met Petrus gaan doen en met niemand anders.

Het is goed dat er dappere mensen zijn:
mensen wier namen ik noemde
mensen die hun roeping serieus hebben genomen.
Het is goed dat ze er zijn om ons te corrigeren.
Maar ze willen ons niet moedeloos maken.

Jesus zal Zijn rijk opbouwen met gewone mensen
die aarzelen zoals u en ik...
Hij wil het doen met ons:
- mensen die wel enthousiast zijn
maar het moet niet te lang duren,
- mensen die zich wel willen inzetten
maar het moet ons niet te veel kosten.