Jes.7,10-14, Mt.1, 1-24
4e zondag Advent

'De geboorte van Jesus geschiedde aldus...
zo valt Matteüs met de deur in huis.'
en dan begint hij met een hele lijst namen
die we afgelopen donderdag samen in de morgen eucharistie lazen.

Abraham verwekte Isaak, Isaak verwekte Jacok om te beginnen
Jakob verwekte Juda en zijn broers.
En zo gaat het maar door.

Soms worden er vrouwen even bij genoemd,
merkwaardig genoeg allemaal vrouwen
die een beetje bijzonder waren:
Tamar, Rachab, Ruth, -
opvallend dat twee van de drie vrouwen geen joodse vrouwen
waren maar buitenlandse vrouwen,
wij zouden zeggen gastarbeidsvrouwen

Geen angst dus voor buitenlanders!
Wie weet hoe wij over 50 jaar bijvoorbeeld
- met verbazing terugkijkend naar de onrust in 2004-
hun inbreng in onze cultuur dankbaar zullen weten te waarderen.

De hele geschiedenis passeert de revue;
het volk gaat Egypte in, en Egypte weer uit,

David komen we tegen en Salomo,
de koning van de vrede,
maar ook ellendelingen:
Achab, Manasse, Amon
De geschiedenis van Gods volk gaat verder.

het volk gaat de ballingschap in
en ook weer uit.

Daarna gaat alles weer door
alsof er niet gebeurd is:
die verwekte die en zie verwekte die.
We horen namen, heel veel namen.
Allemaal namen van mannen
Mannen die zoals u weet de geschiedenis maken
allemaal namen van mannen die de politiek maken
en de macht in handen hebben...
allemaal verwekken ze rustig door,
28 generaties lang,
de mannelijke potentie werkt goed… tot
er opeens een kink in de kabel komt
aan het einde van de geslachtslijst van Jesus:

Eliud verwekte Eleazar, Eleazer verwekte Mathan,
Matan verwekte Jakob, Jakob verwekte Jozef
-en dan stokt het-

die de man was van Maria!

Het is niet 'vader en zoon en dat gaat maar door'
zoals een modern kerklied zingt
want de geboorte van Jesus de Messias
wordt door Matteüs voorgesteld als een totaal nieuwe gebeurtenis:
zie, ik maak alles nieuw!

De geboorte van deze mens is een totaal nieuwe gebeurtenis,
alles wordt anders: God is hier bezig.

Vandaar dat Jozef even opzij moet gaan staan
en als verwekker niet genoemd wordt.
Want: deze nieuwe mens, Gods eigenste zoon
wordt
'niet uit de wil van het vlees,
of uit de wil van de man
maar uit God geboren!'

Jozef is in het evangelie van vandaag uitgeschakeld.
Niet om hem als man te beledigen
maar om aan te geven dat de gewone gang van zaken
in onze geschiedenis,
zo van 'alles gaat zoals het gaat'
doorbroken moet worden.

De hele macho-wereld wordt opzij geschoven
er moet ruimte komen voor God
en voor zijn koninkrijk.
In de mens die nu geboren zal worden
zal een nieuwe werkelijkheid zichtbaar worden.
Niet op de eerste plaats: mannelijke fierheid en macht
maar de solidariteit van God met de mensen,
die partij kiest voor de kleinen.

En Jozef zal die mens mogen benoemen:
Jesus: God redt!
-------------------------
De profeet Jesaja , naar wie we zo graag luisteren in de advent,
had ook over die nieuwe werkelijkheid gesproken
van het Koninkrijk van God.

Hij sprak in een tijd toen het slecht ging met Israël.
Davids nakomelingen die we in het evangelie ook hoorden noemen
wilden niet deugen.
Sommigen waren eigenwijs en autoritair
anderen moesten het hoofd boven water zien te houden
in donkere tijden.

Eén van die nakomelingen was Achaz
die ook genoemd wordt in die lijst van Matteüs
die aan het evangelie van vandaag voorafging.
Achaz was koning
toen het rijk van David in tweeën was gespleten,
de bezetting door de koning van Babel stond voor de deur,
het einde van de geschiedenis van God leek nabij..
er was geen redden meer aan.
En dan komt Jesaja bij hem op bezoek
en vertelt over de maagd die een kind zal krijgen
en over die zoon die geboren zal worden
de zoon met de wonderlijke naam Emmanuël.

In tijden van wanhoop biedt God zijn troost:

Hij wil Emmanuël zijn, een God met ons.
---------------------------------------
Later zullen we die naam weer horen noemen,
in de dagen van keizer Augustus
en koning Herodes.

Een tijd van wanhoop, zoals zo vaak,
maar ook een tijd van verwachting.

Als de kink in de kabel is gekomen
en de mannelijke verwekkingsdrang even opzij gezet is
horen we de bode van God zeggen:
'Je zult Hem Jesus noemen', GOD HELPT.

De bode herinnert aan de oude woorden van Jesaja
en kondigt de geboorte van Jesus aan
als de vervulling van de belofte:
'zie de maagd zal een zoon ter wereld brengen
en je zult hem noemen: Immanuel: GOD IS MET ONS.
Na het genoemd hebben van deze namen:
GOD HELPT -Jesus' en GOD IS MET JULLIE Immanuel,
kan de engel weg gaan
en Jozef alleen achterlaten.

Jozef zal als het kind geboren is
keurig doen wat de engel gezegd heeft.
En dat is dan alles wat Matteüs ons over de geboorten van Jesus vertelt,

Misschien vertelt Matteüs ons met opzet niets
over de geboorte van het kind
om ons te leren dat het eigenlijk helemaal niet
om een geboorte toen en toen gaat
maar om de openheid die mensen zullen moeten kunnen bieden
voor de geboorte hier en nu
in ons eigen leven
van de Messias.
……..
De aanslagen blijven elkaar opvolgen in Irak,
problemen in Nederland over de vreemdling in ons midden.
een mislukte conferentie over het klimaat in Argentinië.
Zit er nog enige vooruitgang in onze geschiedenis?
Een Jeruzalemse theoloog zei eens:
ja er is vooruitgang.
Niet direct merkbaar.
Als je lekkage hebt van je riool
moet je om alles goed te repareren
wel even in de rommel en de stank zitten
om alles goed te krijgen.

Daarom is er nodig dat wij tot een goede analyse komen
van de problemen in onze tijd
voor de goede reparaties kunnen worden verricht
is er bezinning nodig en inkeer.

Kerstmis betekent vaak drukte en geren
vandaag even rust -u gaat toch geen boodschappen doen vanmiddag?-
om voor te bereiden op de grote dingen die komen gaan;

en één ding is duidelijk:
alleen bouwen op de kracht van de mens is geen oplossing
zo komen we er niet:
het komt op openheid aan van ons hart
op een andere manier van mens zijn
zoals Hij ons dat voorleefde
vriendelijk, open, kwetsbaar
ruimte biedend voor God en Zijn mensen
open voor de komst van Immanuel
in onze dagen hier en nu. AMEN.

Gebed:
Al kiezen de mensen voor het duister
al stoten zij elkaar het donker in
al is de wereld woest en leeg voor velen
doe over deze aarde God,
niet het scherm vallen van de nacht
maar roep ons in het levenslicht
door Jozua Messias,
Uw zon en Uw Zoon onder de mensen
voor de eeuwen der eeuwen. AMEN.