Onze gewone geschiedenis, soms slaat je de angst om het hart.
Deze dagen hoor je hier en daar al wat vuurwerk knallen.
Vorige jaren let ik er niet op maar nu!
Nu denk ik iedere keer als ik zo'n knal hoor,
aan alle aanslagen waardoor vele onschuldige mensen
dit jaar werden opgeschrikt.
Ik denk aan het geweld dat losbarstte
in Irak, in Tel Aviv, in Gaza, in Istanboel....

Nog geen drie jaar geleden
toen het jaar 2000 aanbrak leek alles nieuw te worden.
De Berlijnse muur was gevallen,
de communistische dictatuur in elkaar gezegen:
'stil maar, wacht maar, alles wordt nieuw!'
De blijde verwachtingen van toen zijn een beetje verdwenen
er is al zoveel gebeurd in die drie jaren dat ons milennium jong is.

De grote geschiedenis van de mensheid
is nog steeds een geschiedenis van geweld en fanatisme,
de rijken zijn nog steeds rijk en de armen worden steeds armen.
Er is nog steeds geen plaats in de herberg voor de vreemdeling:
je hoort de vreemdste dingen zeggen over wat vreemdelingen
allemaal mogen en niet mogen:
in Frankrijk worden alle mensen geëgaliseerd:
geen hoofddoekjes, geen keppeltjes en ook geen kruisjes
en in Nederland mogen de gemeenten
de mensen die zomaar op straat komen
niet meer opvangen. Wat een schandaal!

'Het was in de dagen van keizer Augustus' zo begint het kerstverhaal
'dat er een volkstelling moest worden gehouden over heel de wereld.'
Daar ga je dan, arme Joseph. Je vrouw is zwanger,
niets mee te maken: vooruit... op reis.
Daar gaat Jozef dan, met Maria.
Ze moeten zich laten inschrijven in het land van herkomst:
dat was het land van Bethlehem.
Maar daar was geen plaats voor hen.
Net zoals er geen plaats meer is
voor asielzoekers die al negen jaar in Nederland wonen
in het land waar ze oorspronkelijk vandaan komen.
Mijn collega zei deze maand aan tafel,
onthutst door het strakke vreemdelingenbeleid in Nederland:
'je gaat er toch wel even goed tegen te keer' in je kerstpreek!
Ik zei: 'graag, bij deze.'
Maar laat ik niet te politiek worden:
het gaat om de mens en zijn geloof.
Maar helaas: het kerstverhaal is zo politiek.
Augustus maakt goede sier.
Hij wil laten zien dat hij de baas is over heel de wereld.
En dus moeten de arme onderdanen er aan geloven.
Het verhaal van Lucas is heel sarcastisch geschreven:
Augustus beval.... ook Jozef ging op weg.
Wat een prachtig contrast: de grote keizer en de kleine man Jozef.
Het bijzondere van het kerstverhaal
zit hem in de aandacht voor het gewone.

Om aan te geven dat het gewone bijzonder is
zijn zelfs engelen nodig die dat komen vertellen.
Neen, niet in de salons van Jeruzalem
maar op de velden van Efrata
aan de herders die door iedereen geminacht werden.
Aan hen wordt bekend gemaakt dat er een kind geboren is
tussen de armen in
en dat hij degene zal zijn die de geschiedenis van de mensheid
in een nieuwe fase zal brengen.
Dat zal hij niet doen met geweld.
Hij heeft geen legers
hij heeft alleen maar de belofte van God de Vader
dat hij zijn geliefde zoon is
en dat Hij, de Vader spreekt door hem.

Hij, de Vader, spreekt door de woorden die Jesus zal spreken
en Hij de Vader, laat zien wie hij is,
door de dingen die Jesus zal doen.
En dat zijn geen grootse dingen
maar tekenen van Gods solidariteit met
en zijn steun aan: de zieken, de verlatenen;
de mensen die geen echte herders hebben
om voor hen te zorgen.

De dag van vandaag, kerstmis,
die wij deze avond al inzetten,
is belangrijk en heeft een bijzondere boodschap
die voor alle mensen bestemd is.

Wij zijn niet alleen,
er is Iemand in de buurt.
Ons leven, het leven van u en van mij,
het leven van allen die u dierbaar zijn,
maakt deel uit van een grote geschiedenis:
die van God en de mensen op weg naar de vrede.

'De aarde zal met vrede bedekt zijn'
hoorden wij in de eerste lezing:
'de wolf zal slapen met het lam
en de zuigeling zal zijn handje kunnen steken
in het hol van de adder.'

In het tekstboekje leest u nog veel meer
over die Jesajalezing die ik hier alleen maar even noem.

Alles wat wij gaan doen, vanaf vandaag
maakt weer deel uit van die belangrijke geschiedenis van God.
Ieder individu is belangrijk
en alles wat wij doen of zeggen is van grote waarde
want het kan de echt doorbraak beteken van het Koninkrijk van God.

Ik heb hoop.
Ik zie een nieuwe generatie.
Ik zie de jongeren, misschien niet allemaal zo kerks,
maar ik zie toch hoe dit jaar vele, zeer vele jonge ouders,
hun pasgeborenen de kerk binnendroegen om ze te laten dopen.
Ik denkt aan de bruidsparen die rond kerstmis trouwen .

Ik kijk naar de kinderen van de parochianen die ik steeds meemaak
-toch ook even een pluim op de hoed van de honderden
die hier iedere week komen. Ik zeg dat niet om de anderen te beschamen
maar omdat we hen niet kunnen missen om deze kerk open te houden
en het maatschappelijk werk, de diaconie, het vredeswerk,
het bezoekwerk en noem het maar op, hier mogelijk te maken.
U trof trouwens ook een kaart aan bij uw boekje
waarop u zich ook kunt opgeven als vrijwilliger:
wij zullen u met open armen ontvangen.

Ik kijk naar de kinderen van de parochianen die ik ken
-zo begon ik mijn zin-
en ik zie hoe zij zijn: goede mensen
soms zelfs nog beter dan hun ouders;
en ik heb hoop.

Hoop omdat ieder die hier gekomen is
toch iets heeft met het kind van Bethlehem.
En wij hopen en bidden
-om meister Eckhart weer eens te citeren-
dat de wij de Christus ook, niet alleen in Bethlehem,
maar ook in ons eigen hart geboren laten worden.

Wel heeft het kind van Bethlehem,
dat later man werd veel helpers nodig.
Het heeft, hij heeft om navolgers gevraagd
opdat zij, net als Hij, op de mensen afgaan;
troosten wie troost nodig hebben,
bemoedigend wie bemoediging nodig hebben.

Als wij die mensen durven zijn
zullen wij ontdekken dat wij
die allemaal op zoek zijn naar vastheid,
naar de zingeving van ons bestaan
ontdekken dat, terwijl wij naar Hem aan het zoeken zijn,
Hij ons al gevonden heeft en zegt:
JIJ....en vult u dan uw eigen naam maar in...
ik ken jou wel, ik heb jou nodig,
jij, die bent zoals je bent, mag er zijn zoals je bent:
je mag er zijn. AMEN.

Maar voor we het Credo zullen aanheffen
een gebed, het staat op naam van Franciscus,
die de eerste kerststallen heeft gebouwd
om de gewone mensen van zijn tijd
het verhaal van Gods solidariteit met de mensen duidelijk te maken:

Heer, maak mij tot een werktuig van UW vrede,
laat mij er meer op uit zijn te troosten
dan om getroost te worden,
te begrijpen dan om begrepen te worden
te beminnen, dan om bemind te worden.
Laat mij waar haat is, liefde brengen,
waar verharding is
-is er nog iemand met een verborgen conflict hier-
tot vergeving stemmen.
Laat mij waar verdeeldheid is eendracht stichten
-wij danken God voor de groeiende oecumene-
waar dwaling is waarachtigheid tonen,
waar wanhoop is hoop wekken,
waar droefheid is vreugde brengen
waar duisternis is licht ontsteken:
want wie geeft wordt rijk
wie durft verliezen vindt
wie vergeeft krijgt vergeving
en wie sterft zal leven.

AMEN