(zondag Laetare)

1 Samuël 16,1-13 de zalving van David
Johannes 9,1-41, de blinde ziet.

'Laat je het licht een beetje aan'
hoor ik kinderen vaak roepen naar hun ouders
als ze de trap afgaan na het in bed leggen.
Donker is eng.
Op vakantie liep ik een keer in de Ardennen
het was donker… helemaal zwart.
ik verliet het hotel en liep een donker weg op
het werd steeds donkerder
het was inktzwart.
Ik liep het donker even in
maar keerde toch gauw terug
naar het licht van het hotel…
Soms draaide ik me even om:
inktzwart was het achter mij.
Ik liep steeds vlugger..
gelukkig zag niemand mij..
angstig weglopend van het donker.

Johannes wil ons, door deze ontmoeting te vertellen,
iets duidelijk maken over ons eigen leven.
Hij wil ons vertellen dat niemand kan leven zonder het licht.
Zonder het ware licht wel te verstaan, het licht van God en van zijn zoon.

Vlak bij de plek waar Jesus met de blindgeborene staat
had ooit de profeet Jesaja gestaan.
Hij had gesproken tot het volk van God maar had weinig gehoor gevonden.
Toen had hij in zijn woede gezegd:
'je kunt hun oren net zo goed dichtstoppen, ze luisteren niet,
je kunt hun ogen net zo goed dichtsmeren.. ze zien toch niet.'
Het is die tekst die in het genezingsverhaal van vandaag in herinnering wordt geroepen
als Jesus met deze blindgeborene aan de gang gaat.

De omstanders hebben een eenvoudige oplossing
voor het mysterie van zijn blindheid:
'zijn ouders of hijzelf hebben zeker flink gezondigd.'
Maar Jesus ontkent dat.
Jesus vertelt dat deze blindheid alleen maar dient
'opdat de werken Gods aan het licht zullen komen.'
Hij zal deze blindgeborene -die nog nooit een sprankje licht gezien heeft-
als een soort levend lesmateriaal gaan gebruiken om de omstanders te verkondigen
dat God het ware licht is
en hoe pijnlijk de blindheid is, de verblinding eigenlijk,
van al degenen die dat niet willen zien.
---
De profeet Samuël kijkt naar de zonen van Isai (Jesse).
Hij ziet de oudste: krachtig en groot:
'dit is een geschikte koning voor Israël.
Maar gelukkig kijkt hij verder
Tot hij uiteindelijk de kleine David ziet
en hem tot koning zalft van Gods eigen volk.

Terug naar het verhaal van vandaag.
Jesus ontmoet de blinde… Hij zal hem gaan genezen.
Daartoe gaat hij de ogen van de blind eerst dichtsmeren:
We weten nu waarom
we hoorden dat door Jesaja noemen.
Daarna zegt Jesus: 'ga je wassen in de vijver Siloam,
(de vijver waarin de heilige vaten van de tempel gewassen worden) en...
de blinde komt terug en ziet.
…..Jesus zelf is nu even uit het zicht.

De ex-blinde wordt van alle kanten aangevallen...
mensen schijnen daar altijd een genoegen in te hebben
om één mens aan te vallen.
De ex-blinde, hij was ooit blind en hoorde dus blind te blijven.
Hardnekkig blijft iedereen hem 'de blinde noemen'.

Maar de man ziet... en hoe!
Hij getuigt dapper tegen alle roddel in:
'het is nog nooit vertoond dat een blindgeborene
genezen wordt,
de man die dat teweeg gebracht heeft
moet toch wel een bijzonder mens zijn!! '
Hij preekt prachtig over Jesus als degene
die mensen altijd nieuwe kansen geeft,
mensen vernieuwt en verandert.
En nu wordt langzamerhand duidelijk
wie de echte blinden zijn:
de mensen die dit teken niet willen zien.

Terecht had de profeet Jesaja eens geschreven:
'terwijl ze horen, horen ze niet
en terwijl ze kunnen zien zijn ze als blinden...
--------------
Als Jesus aan het einde van het verhaal
de ex-blinde weer ontmoet sluit Jesus bij de woorden van de profeet aan:
'ik ben tot een oordeel in de wereld gekomen
-en dan komt een hele eigenaardige zin-
opdat de niet-zienden zouden zien
en de zienden blind worden.'

Het is duidelijk dat Jesus niet alleen spreekt
over het zien met je gewone ogen
maar het verder kijken dan je met die gewone ogen doet...
het zien naar wat het ware licht dat God je openbaren wil.

Als Jesus zegt dat hij tot een oordeel is gekomen
opdat de niet-zienden zouden zien
en de zienden blind zouden blijken te zijn
roept dat een diepe verontwaardiging op bij de omstanders:
'Zijn wij soms blind?' vragen zij ...

Wat hebben ze hem goed begrepen.
Je zou verwachten dat Jesus zegt:
'ja, jullie hoeven niet meer mee te doen.
jullie zijn hopeloze gevallen.'
Maar dat is niet in Jesus' stijl:
Hij schrijft hen en niemand af en zegt:
'als jullie werkelijk blind waren
zou je geen schuld hebben
maar nu je voorgeeft te zien, nu wel!'
Zelfs de meest verstokte ongelovigen wil Hij nog een kans geven...
misschien zullen ze de les nog zien en zich bekeren.
Het licht van God wil ieder mens tegemoet treden
en ook ons leven verlichten.
God geeft ons allen nieuwe kansen,
en voor zover er dingen in ons leven mislukt zijn
is Hij, in deze weken bijzonder,
een God van vergeving en mildheid.

Wij worden uitgenodigd naar Hem op te zien.

De vorige week spraken wij over het levende water
waarmee wij besprenkeld zullen worden en vernieuwd,
nu denken wij eraan dat in de Paasnach
in ons midden het licht zal worden ontstoken
en het Exsultet worden aangeheven:
opdat wij ziende zullen zien
en horende zullen gaan doen
waartoe Hij ons uitdaagt
onze Koning en Herder: Jesus.

'Eens kwam de rebbe van Krakau de kamer in
waar zijn zoon in diep gebed verzonken was.
In de hoek stond een wieg met een huilend kind.
De rebbe vroeg zijn zoon: Hoor je niet dat het kind ligt te huilen?
De zoon zei: 'Vader, ik was in God verzonken'.
Toen zei de rebbe:
'Wie in God verzonken is,
hoort het als er een blad van de boom valt
en ziet zelfs de vlieg die op de muur kruipt.'

Echt zien in de bijbelse zin van het woord
is niet altijd prettig,
het betekent: weten, betrokken zijn,
de knop niet omdraaien,
je blik niet afwenden.
Alles aanzien, terwijl je het soms niet kunt aanzien.
Een zien dat aanzet tot daden.

Met een ander verhaal uit de Joodse traditie wil ik eindigen.
Er was eens een oude rabbi die de vraag stelde
wanneer de nacht eindigde en de dag begint.
Zijn leerlingen dachten er diep over na,
maar geen van hen kon hem het juiste antwoord geven.

Toen zei de rabbi:
'Wanneer je een mens in het gezicht kunt kijken
en je ziet je broeder of zuster, dan is het dag.
Kun je dat niet dan is het nog nacht om je heen.'

Onze opdracht is duidelijk:
Zien wat we moeten zien
en voorzover nodig
elkaar het licht doorgeven,
opdat wij allemaal gaan zien, troosten en genezen.

Dan is het de grote zondag Laetare
de dag door de Heer aan ons gegeven
laat ons hem danken verheugd dat wij leven.