| Opnieuw geboren worden |
|
| Geschreven door Pastoor H.J. van Ogtrop | |
| zondag, 18 maart 2012 | |
18 maart 2012 -ZONDAG LAETARE (4e VEERTIGDAGENTIJD)-2 Kronieken 36: uit en thuis in Jeruzalem - Johannes 3,14-21 het oordeel is het licht'Laten allen die tot het volk van de Heer horen, onder de hoede van de Heer, terugkeren naar Jeruzalem...' dat zijn de troostende woorden uit de eerste lezing vandaag, zondag Laetare; tevens de slotwoorden van de joodse bijbel. Het einde van de ballingschap in Babel wordt hier aangekondigd. DAT KENNEN WE ZO NIET.. WIJ LEVEN IN EEN VOORTDURENDE BALLINGSCHAPSIDEE... 'uw kerk in ballingschap' staat in een van onze tafelgebeden.... en we zingen maar wat graag: 'Als God ons thuisbrengt dat zal een droom zijn'.. een tekst die bij veel mensen een emotionele snaar raakt. ' Het was me wel wat geweest die ballingschap in Babel. De koning van Babel was Jeruzalem binnengevallen -dat hoorde u ook in de terugblik waarmee de eerste lezing begon- De koning doodde de jongemannen, zelfs in de tempel; hij had met niemand mededogen, of ze nu jong of oud waren, man of vrouw. Hij haalde alle voorwerpen, tot de kleinste toe, uit de tempel weg, hij legde beslag op alle tempelschatten; hij voerde alle bezittingen van de joden mee naar Babel, stak de tempel in brand. De arme joden joeg hij de wildernis in en de rijken en bestudeerden nam hij mee naar Babel voor de Arbeitseinsatz. Daar zaten ze... aan de rivieren van Babylon, en huilden. De soldaten vroegen hen om eens een liedje voor te zingen -vertelt het boek van de psalmen ons- maar ze kunnen het niet in deze situatie: 'Jeruzalem hoe kan ik jou vergeten en doen alsof er niets aan de hand is' zeggen ze. Een tekst die ook in de pop-muziek terecht gekomen is: 'At the rivers of Babylon, there we sat and wept as we remembered Sion.' Maar... ik herhaal: ER KWAM EEN EINDE AAN DE BALLINGSCHAP.. en die aankondiging, op de laatste bladzijde van de joodse Bijbel hoorden wij vandaag. En enthousiast sluit iedereen aan: 'Laten allen die tot het volk van de Heer horen, onder de hoede van de Heer, terugkeren naar Jeruzalem...' 'Als God ons thuisbrengt dat zal een droom zijn'... hadden ze jaar in jaar uit gedroomd.. en nu was het zover: er was een nieuw begin: Jerzalems tempel zou herbouwd worden en de muren weer opgericht onder Ezra en Nehemia als die namen u iets zeggen. Soms worden dromen werkelijkheid. Je kunt diezelfde tekst ook vertalen: 'Toen God ons thuisbracht uit onze ballingschap was het alsof wij droomden.' Soms gaat Gods troost je droom te boven, soms is de werkelijkheid die je mee mag maken mooier dan je ooit had kunnen denken. ----------- Maar vaak valt alles ook weer tegen. En dat was in Jeruzalem ook weer gebeurd. Inderdaad: de joden waren teruggekomen naar Jeruzalem: de tempel was er weer en functioneerde maar.. was dat nou alles: de mensen bleven even schijnheilig en even slecht dus blijft het verlangen: wanneer breekt er eindelijk een volmaakte wereld door (een verlangen dat we kunnen herkennen). We zijn hier op deze wereld nooit helemaal thuis. Of (beter gezegd) deze wereld zoals die is, is nog steeds geen goed huis voor de mensen die er wonen. Er is zoveel wat niet deugt, en er gebeuren zulke vreselijke dingen zoals deze week daar in die tunnel in Zwitserland waar een vrolijke vakantie een nachtmerrie werd. De vorige week hebben wij in het evangelie gehoord hoe Jesus op de na de ballingschap weer herbouwde tempel van Jeruzalem afdaverde en deze tempel had gereinigd omdat hij niet tegen de schijnheiligheid kon van het tempelbedrijf zelf waarbij de hogepriesters aandelen hadden in de geldwisselwinkeltjes en ook verdienden aan de provisie die hun neven die de schapen fokten die verkocht werden voor de offerdienst enzovoorts. Na Jesus' conflict met de tempelbeheerders (de Sadduceeën waren dat vooral) komt onmiddellijk iemand uit de kring van de Farizeeën op Jesus af: Nikodemus. Wil hij Jesus bij hun partij laten komen en doet hij daarom zo geheimzinnig door in de nacht te komen? We zullen het nooit weten. Het gaat trouwens over het gesprek zelf. Het is een goed gesprek. Men verstaat elkaar al met een half woord. Het onderwerp dat in deze discussie centraal staat is: hoe zal de toekomst van God er uitzien? Nikodemus ziet wat Jesus doet en vraagt zich af: zal nu alles anders worden. Zullen we nu eindelijk echt thuiskomen?? Zal Jesus zijn krachtige strijd tegen schijnheiligheid en corruptie voortzetten, zal hij misschien ook de Romeinen die het land bezet hielden gaan aanvallen? Moesten ze zich voorbereiden op een revolutie. Hoe bloedig of juist niet bloedig. Jesus verrast hem door geen pasklare oplossing te bieden. Hij legt de nadruk op de mens zelf, en ene mens, ieder individu dat zelf de toekomst in handen heeft. Hij antwoordt heel mysterieus: 'ALS IEMAND NIET OPNIEUW GEBOREN WORDT KAN HIJ HET RIJK VAN GOD NIET ZIEN.' Als wij horen spreken over wedergeboorte denken we misschien aan hele moeilijke dingen. Nikodemus kan het ook niet volgen: 'moet ik als oude man de moederschoot weer in'. Jesus denkt als een goede jood echter aan het gewone leven, aan een nieuw begin dat ieder mens persoonlijk kan maken, aan hele nuchtere dingen. Niet dat je opeens een heilige wordt maar dat je in je leven nieuwe actiepunten nu eens duidelijk op de eerste plaats zet. Het zal mij niet meer gaan om geld of gewin maar om de mensen voor wie ik leven mag, het zal mij vanaf heden gaan om de dingen die echt belangrijk zijn of niet. Opnieuw geboren worden zal een zaak moeten zijn van je hele persoonlijkheid, van water en geest... een nieuwe geboorte van jou zelf. Jesus verwijst naar de doop die alle mensen van goed wil zal verzamelen -het water- en ook naar de Geest, die als het goed is mensen zal gaan bezielen. Wat Jesus zelf allemaal zal 'voorleven' aan vernieuwing, aan inzet zal in deze wereld voor velen van belang zijn. Vandaag horen we Jesus ook al spreken over de consequenties van zijn echte manier van handelen. 'De mensenzoon zal omhoog geheven worden als de slang in de woestijn.' Ooit hadden zieke joden in de woestijn die door slangen waren gebeten op kunnen zien naar dat beeld van die koperen slang en waren ze gered geweest... nu worden wij allen als lezers van het evangelie middels dat beeld herinnerd aan het feit dat het opzien naar Jesus ons leven kan veranderen. De Romeinen en de machthebbers van Jesus dagen hebben hem de ruimte om te leven niet gegund: hij moest worden weggevaagd van deze wereld. Hij bracht teveel onrust omdat Hij geleerd had da egoïsme niet de weg is naar het echte geluk. Hij maakte de rijken nerveus omdat hij zei dat ze moesten breken en delen: 'verkoop alles maar wat je bezit en geef het weg.' Hij werd bij de oproerkraaiers en de misdadigers gerekend; omhoog geheven aan een paal net als die koperen slang in de woestijn. Maar daarmee is hij niet uitgeschakeld want iedereen kan hem dan zien als eigenste getuige van goddelijke solidariteit, van waarachtige trouw van een nieuw begin voor alle dagen. ‘Het oordeel van God kwam in de wereld, het licht heeft zich in Jesus geopenbaard/’ Een nieuwe hemel en een nieuwe aarde wanneer komen die in zicht? Als wij elkaar trouw zijn en gerechtigheid doen hier en nu, zelf... dan wordt alles anders. 'Als God ons thuisbrengt uit onze ballingschap' wanneer zal dat zijn: als wij elkaar thuis brengen en deze wereld tot een goede wereld maken voor elkaar. God bemint ons, Zijn licht wil voor ons stralen als wij maar radicaal willen uitbannen wat dat licht verduistert en alleen maar willen leven met en voor anderen onder de stralende zon van Zijn liefde, barmhartigheid en trouw. GEBED: Na de afgelopen droevige week bidden wij voor de families die bij de ramp in Zwitserland betrokken zijn. Om nieuwe moed en kracht, om toekomst die wij niet kunnen geven. Op deze zondag Laetare – wees blij betekent dat- bidden wij dat wij beseffen gaan waar de bron van onze echte blijdschap is. Dat wij ons niet ergeren aan dingen die de ergernis niet waard zijn; om ons niet op te winden over zaken die de opwinding niet waard zijn. Wij bidden U dat wij ons samen te richten op de opbouw van Uw vrede, Uw liefderijk, waarin de liefde het winnen zal van de haat de vrede het zal winnen van de oorlog de hoop de droefheid zal verdrijven. Wij bidden om een nieuw klimaat in de wereld en in de kerk, om eenheid en vertrouwen. Laat Jesus zelf het voor het zeggen krijgen die een licht wil zijn op onze weg zodat wij onze opdrachten duidelijk voor ons zien en gaan doen wat ons te doen staat. Heer, kom bij ons binnen met Uw Koninkrijk van liefde en trouw. Rond Jesus Uw Zoon die leeft en heerst in de eeuwen der eeuwen. Amen. Hein Jan van Ogtrop, pastoor. |
