2e zondag Veertigdagentijd: VLAK VOOR DE OORLOG? - Genesis 22,1-18 de binding v.Isaak - Marcus 9,2-10 Jesus met Elia en MozesHierna gebeurde het dat God Abraham op de proef stelde. Hij zei tot hem: ` Abraham. ' En hij antwoordde: ` Hier ben ik. ' Hij zei: ` Ga met Isaak, uw zoon, uw enige, die gij liefhebt, naar het land van de Moria, en draag hem daar, op de berg die Ik u zal aanwijzen, als brandoffer op. '
De volgende morgen zadelde Abraham zijn ezel, nam twee knechten en zijn zoon Isaak met zich mee, en kloofde hout voor het brandoffer. Daarna begaf hij zich op weg naar de plaats die God hem aangewezen had. Op de derde dag zag Abraham in de verte de plaats liggen. Toen zei Abraham tot zijn knechten: ` Jullie blijven hier bij de ezel; ik ga met de jongen daarginds heen. Nadat wij ons in aanbidding neergebogen hebben, komen wij weer terug. ' Daarop gaf Abraham zijn zoon Isaak het hout voor het brandoffer te dragen; zelf droeg hij het vuur en het offermes. Zo gingen zij samen op weg. Toen zei Isaak tot zijn vader Abraham: ` Vader. ' Hij antwoordde: ` Ja, mijn zoon. ' Isaak zei: ` Wij hebben wel vuur en hout, maar waar is het offerdier? ' Abraham antwoordde: ` God zelf zal wel voor het offerdier zorgen, mijn zoon. ' En samen gingen zij verder. Toen zij de plaats bereikt hadden die God hem had aangewezen, bouwde Abraham daar een altaar, stapelde er het hout op, bond zijn zoon Isaak vast en legde hem op het altaar, boven op het hout. Toen Abraham echter zijn hand uitstak naar het mes om daarmee zijn zoon de keel af te snijden, riep de engel van DE ENIGE hem van uit de hemel toe: ` Abraham, Abraham! ' En hij antwoordde: ` Hier ben ik. ' Hij zei: ` Raak de jongen met geen vinger aan en doe hem niets! Ik weet nu dat gij god vreest, want gij hebt Mij uw zoon, uw enige, niet willen onthouden. ' Abraham keek om zich heen en bemerkte een ram, die met zijn horens in het struikgewas vastzat. Hij greep de ram en droeg die als brandoffer op, in plaats van zijn zoon. Abraham noemde die plaats ` DE ENIGE zal erin voorzien '; vandaar dat men nu nog zegt: ` Op de berg van DE ENIGE zal erin voorzien worden: MOO-RIE-JAA.' -tot zover deze eerste lezing. I. Abraham hoort een stem: 'neem Isaak, je zoon, je eerstgeborene en ga naar het land Moria om hem daar, op de berg die Ik je aanwijs, te .... ' hoort Abraham het goed: 'om hem als een brandoffer op te dragen.' Wat een gruwelijk verhaal. Wat voor stem zou dat zijn??? Zou dat de stem van God kunnen zijn ? Zou Hij van mensen vragen dat ze hun kinderen offeren? We hoeven niet zo ontsteld te doen: mensen hebben daar niet de minste moeite mee. Ze sturen al eeuwen lang hun kinderen de oorlog in. Als de grote machthebbers oorlog willen voeren moeten de kinderen de slagvelden op ze krijgen uniformen aan, dan lijkt het nog wat, maar het zijn kinderen. Bekend is het verhaal van de dolgedraaide Hitler die toen zijn duizendjarig rijk na 4 jaar op instorten stond jongens van 15 jaar de oorlog instuurde, En ik herinner mij nog een bezoek, zo’n 25 jaren terug, aan de oorlogskerkhoven in Normandië enkele jaren geleden: onafzienbare rijen kruisen met namen van jongens, 19, 20, 21 jaren jong. De hoog bejaarde ouders trof ik even verderop biddend aan in de dorpskerk. Abraham gaat en zijn zoon draagt het hout op zijn schouders -hij lijkt dan plotseling op een andere zoon die het hout op zijn schouders droeg op weg naar Golgotha- Abraham ging - met God dacht hij-. Maar nog steeds blijft de vraag staan: zou God dat werkelijk willen de dood van Abrahams kind? Abraham heeft zijn zoon vastgebonden op het hout, hij staat met het mes in zijn hand maar dan klinkt plotseling een ander geluid, er staat nu duidelijker bij van wie die stem is: van de Heer, de Enige, JAHWEH -de naam die we eigenlijk niet mogen uitspreken- en die zegt: STOP. 'al tislach jadcha' , vergrijp niet aan het kind. De echte God wiens naam is: IK BEN BIJ JE wil de dood van dit mensenkind niet. Een ram neemt de plaats van Isaak in en Isaak mag leven... hij wordt als het ware van achter de dood teruggehaald: net zoals die ene die wij in deze veertigdagentijd aan het volgen zijn: Jesus, de zoon van de belofte. II. Ontsteld hadden zijn leerlingen hem horen zeggen: 'de mensenzoon zal in de handen van de heidenen worden overgeleverd, hij zal aan het hout gespijkerd worden en gedood ... Petrus roept uit: 'maar dat mag nooit gebeuren' en ook de anderen zeggen dat. Vroeg Israëls Heilige werkelijk van Jesus deze weg te gaan ?? Wil God zijn eigen zoon laten doden. Is God zo hard: is God geen liefde meer ? Ja: Hij is liefde... maar niet op de sentimentele manier: Hij is liefde, trouw, warmte, troost, hoop DOOR ALLES HEEN ! Kort na Jesus lijdensaankondiging horen we vertellen over zijn tocht met zijn vrienden de berg Tabor op. En daar horen zij een bijzonder gesprek. Een verslag van een ontmoeting. Elia wordt als eerste genoemd, hij was de profeet die geen gemakkelijke weg was gegaan; hij had zwaar onder zijn roeping geleden hij had er de brui aan willen geven: 'stuur maar een ander maar niet mij.' Maar God was met hem meegegaan en toen hij stierf was hij met een vurige wagen door God naar de hemel gebracht... niemand had hem ooit nog gezien. Daarom de oude joodse droom dat hij zou terugkomen aan het einde der tijden. Vandaar ook de blijde verbazing bij de leerlingen als zij Elia zien die daar met Jesus staat te praten: dit is kennelijk dat nieuwe begin ! En Mozes staat er ook nog bij. Ook zijn levensweg was een weg van zorg en pijn: 'ik houd het niet meer vol'. Maar God was met hem en hij mocht zijn volk voorgaan, dwars door zee en woestijn heen de vrijheid tegemoet ! De ontmoeting is wezenlijk voor Jesus' toekomst hij leert van hen, hij spreekt met hen maar hij neemt wel een bijzondere positie in!! Hij is degene die namens de mensheid een hele bijzondere verantwoordelijkheid zal oppakken. Wat Hij zal doen zal voor heel de wereld belangrijk zijn en daarom staat Jesus in het volle licht, het goddelijke licht Hij, de vriend, beter nog: de geliefde zoon van God staat daar te glanzen in de hemelse gloria. Petrus en Johannes dezelfde leerlingen die later met Jesus meegaan in de hof van olijven en Jesus daar zullen zien huilen van angst mogen Hem hier zien in volle heerlijkheid. Maar die duurt maar even. Er hangt nu ook, net als in de dagen van Abraham dreiging in de lucht: er hangt net als in de dagen van Elia vijandelijkheid in de lucht er zal, net als in de dagen van Mozes nog een zware strijd gestreden moeten worden. In al de oude verhalen is er ook een goede afloop: - Abrahams God is een God van levenden en niet van doden, - Elia's God is een God die partij kiest voor Zijn trouwe volgelingen en die de afgoden beschaamt doet staan: - Mozes' God is een God die redt uit slavernij: Als de 'spot' uit is zien de leerlingen niemand meer dan Jesus alleen. Het is kaal en ellendig ze staan er weer alleen voor, alles is weer gewoon... maar Jesus legt zijn hand op hun schouders: 'vrees niet.' Boven op die berg hebben zij even aan het geheim geproefd even is hun een tip van de sluier opgelicht: deze mens, die gemarteld zal worden, is door God geliefd: zal door de Vader worden opgewekt uit de doden. De leerlingen vroegen zich af wat dat was: 'opgewekt worden uit de doden'. Wij weten het: God heeft de dood van deze rechtvaardige niet genomen Hem teruggeroepen uit het dodenrijk net zoals Hij dat ooit bij Izaak gedaan had. God hoopt dat de mensen er van geleerd hebben. Omdat God de dood niet accepteert de dood zoals mensen die elkaar aandoen wordt van ons verwacht dat wij die dood ook niet accepteren. God heeft het offer van Abraham niet geaccepteerd God accepteert sinds de wreedheid op Golgotha geen enkel offer meer wanneer dat neerkomt op moord van onschuldigen. Dat wij ons als mensen van onze dwaasheid bekeren –het is nu actueler dan ooit- van het slachten van duizenden en duizenden mensen voor… ja waarvoor?? Een kind dopen is daartegen een prachtig protest. Het is: kiezen voor de God van het leven, voor hoop, voor toekomst. Voor de God die heeft gezegd: Ik ben bij je, Ik ga met je mee vandaag en alle dagen, AMEN. |