Sluit je aan bij de Vriendenkring van de Nieuwe Bavo •                                         info@rkbavo.nl • (023) 55.333.77

Vlak voor de oorlog E-mail
Geschreven door Pastoor H.J. van Ogtrop   
zondag, 16 maart 2003

2e zondag Veertigdagentijd: VLAK VOOR DE OORLOG?

- Genesis 22,1-18 de binding v.Isaak
- Marcus 9,2-10 Jesus met Elia en Mozes

Hierna gebeurde het dat God Abraham op de proef stelde.
Hij zei tot hem:
` Abraham. ' En hij antwoordde: ` Hier ben ik. '
Hij zei: ` Ga met Isaak, uw zoon, uw enige, die gij liefhebt,
naar het land van de Moria, en draag hem daar,
op de berg die Ik u zal aanwijzen,
als brandoffer op. ' De volgende morgen zadelde Abraham zijn ezel,
nam twee knechten en zijn zoon Isaak met zich mee,
en kloofde hout voor het brandoffer.
Daarna begaf hij zich op weg
naar de plaats die God hem aangewezen had.
Op de derde dag zag Abraham in de verte de plaats liggen.
Toen zei Abraham tot zijn knechten:
` Jullie blijven hier bij de ezel;
ik ga met de jongen daarginds heen.
Nadat wij ons in aanbidding neergebogen hebben,
komen wij weer terug. '
Daarop gaf Abraham zijn zoon Isaak
het hout voor het brandoffer te dragen;
zelf droeg hij het vuur en het offermes.
Zo gingen zij samen op weg.
Toen zei Isaak tot zijn vader Abraham: ` Vader. '
Hij antwoordde: ` Ja, mijn zoon. '
Isaak zei: ` Wij hebben wel vuur en hout,
maar waar is het offerdier? '
Abraham antwoordde:
` God zelf zal wel voor het offerdier zorgen, mijn zoon. '
En samen gingen zij verder.
Toen zij de plaats bereikt hadden die God hem had aangewezen,
bouwde Abraham daar een altaar,
stapelde er het hout op, bond zijn zoon Isaak vast
en legde hem op het altaar, boven op het hout.
Toen Abraham echter zijn hand uitstak naar het mes
om daarmee zijn zoon de keel af te snijden,
riep de engel van DE ENIGE hem van uit de hemel toe:
` Abraham, Abraham! '
En hij antwoordde: ` Hier ben ik. '
Hij zei: ` Raak de jongen met geen vinger aan
en doe hem niets! Ik weet nu dat gij god vreest,
want gij hebt Mij uw zoon, uw enige, niet willen onthouden. '
Abraham keek om zich heen en bemerkte een ram,
die met zijn horens in het struikgewas vastzat.
Hij greep de ram en droeg die als brandoffer op,
in plaats van zijn zoon.
Abraham noemde die plaats ` DE ENIGE zal erin voorzien ';
vandaar dat men nu nog zegt:
` Op de berg van DE ENIGE zal erin voorzien worden:
MOO-RIE-JAA.'

-tot zover deze eerste lezing.


I. Abraham hoort een stem:
'neem Isaak, je zoon, je eerstgeborene
en ga naar het land Moria om hem daar,
op de berg die Ik je aanwijs,
te .... ' hoort Abraham het goed:
'om hem als een brandoffer op te dragen.'

Wat een gruwelijk verhaal.
Wat voor stem zou dat zijn???
Zou dat de stem van God kunnen zijn ?
Zou Hij van mensen vragen dat ze hun kinderen offeren?

We hoeven niet zo ontsteld te doen:
mensen hebben daar niet de minste moeite mee.
Ze sturen al eeuwen lang
hun kinderen de oorlog in.
Als de grote machthebbers oorlog willen voeren
moeten de kinderen de slagvelden op
ze krijgen uniformen aan, dan lijkt het nog wat,
maar het zijn kinderen.

Bekend is het verhaal van de dolgedraaide Hitler
die toen zijn duizendjarig rijk na 4 jaar op instorten stond
jongens van 15 jaar de oorlog instuurde,
En ik herinner mij nog een bezoek, zo’n 25 jaren terug,
aan de oorlogskerkhoven in Normandië enkele jaren geleden:
onafzienbare rijen kruisen met namen van jongens,
19, 20, 21 jaren jong. De hoog bejaarde ouders
trof ik even verderop biddend aan in de dorpskerk.

Abraham gaat en zijn zoon draagt het hout op zijn schouders
-hij lijkt dan plotseling op een andere zoon
die het hout op zijn schouders droeg
op weg naar Golgotha-

Abraham ging
- met God dacht hij-.
Maar nog steeds blijft de vraag staan:
zou God dat werkelijk willen
de dood van Abrahams kind?


Abraham heeft zijn zoon vastgebonden op het hout,
hij staat met het mes in zijn hand
maar dan klinkt plotseling een ander geluid,
er staat nu duidelijker bij van wie die stem is:
van de Heer, de Enige, JAHWEH
-de naam die we eigenlijk niet mogen uitspreken-
en die zegt: STOP.
'al tislach jadcha' , vergrijp niet aan het kind.

De echte God wiens naam is: IK BEN BIJ JE
wil de dood van dit mensenkind niet.
Een ram neemt de plaats van Isaak in
en Isaak mag leven...
hij wordt als het ware
van achter de dood teruggehaald:

net zoals die ene die wij
in deze veertigdagentijd aan het volgen zijn:
Jesus, de zoon van de belofte.

II. Ontsteld hadden zijn leerlingen hem horen zeggen:
'de mensenzoon zal
in de handen van de heidenen worden overgeleverd,
hij zal aan het hout gespijkerd worden en gedood
...
Petrus roept uit: 'maar dat mag nooit gebeuren'
en ook de anderen zeggen dat.
Vroeg Israëls Heilige werkelijk van Jesus deze weg te gaan ??
Wil God zijn eigen zoon laten doden.
Is God zo hard: is God geen liefde meer ?

Ja: Hij is liefde...
maar niet op de sentimentele manier:
Hij is liefde, trouw, warmte,
troost, hoop DOOR ALLES HEEN !

Kort na Jesus lijdensaankondiging
horen we vertellen
over zijn tocht met zijn vrienden
de berg Tabor op.

En daar horen zij
een bijzonder gesprek.
Een verslag van een ontmoeting.


Elia wordt als eerste genoemd,
hij was de profeet
die geen gemakkelijke weg was gegaan;
hij had zwaar onder zijn roeping geleden
hij had er de brui aan willen geven:
'stuur maar een ander maar niet mij.'
Maar God was met hem meegegaan
en toen hij stierf was hij
met een vurige wagen door God naar de hemel gebracht...
niemand had hem ooit nog gezien.
Daarom de oude joodse droom
dat hij zou terugkomen aan het einde der tijden.

Vandaar ook de blijde verbazing
bij de leerlingen als zij Elia zien
die daar met Jesus staat te praten:
dit is kennelijk dat nieuwe begin !

En Mozes staat er ook nog bij.
Ook zijn levensweg was een weg van zorg en pijn:
'ik houd het niet meer vol'.
Maar God was met hem
en hij mocht zijn volk voorgaan,
dwars door zee en woestijn heen
de vrijheid tegemoet !

De ontmoeting is wezenlijk voor Jesus' toekomst
hij leert van hen, hij spreekt met hen
maar hij neemt wel een bijzondere positie in!!

Hij is degene die namens de mensheid
een hele bijzondere verantwoordelijkheid zal oppakken.
Wat Hij zal doen zal voor heel de wereld belangrijk zijn
en daarom staat Jesus in het volle licht, het goddelijke licht
Hij, de vriend, beter nog: de geliefde zoon van God
staat daar te glanzen in de hemelse gloria.

Petrus en Johannes
dezelfde leerlingen die later met Jesus meegaan
in de hof van olijven en Jesus daar zullen zien huilen van angst
mogen Hem hier zien in volle heerlijkheid.

Maar die duurt maar even.

Er hangt nu ook, net als in de dagen van Abraham
dreiging in de lucht:
er hangt net als in de dagen van Elia
vijandelijkheid in de lucht
er zal, net als in de dagen van Mozes
nog een zware strijd gestreden moeten worden.

In al de oude verhalen
is er ook een goede afloop:
- Abrahams God is een God van levenden en niet van doden,
- Elia's God is een God die partij kiest voor Zijn trouwe
volgelingen en die de afgoden beschaamt doet staan:
- Mozes' God is een God die redt uit slavernij:

Als de 'spot' uit is
zien de leerlingen niemand meer
dan Jesus alleen.
Het is kaal en ellendig
ze staan er weer alleen voor, alles is weer gewoon...
maar Jesus legt zijn hand op hun schouders: 'vrees niet.'

Boven op die berg hebben zij even aan het geheim geproefd
even is hun een tip van de sluier opgelicht:
deze mens, die gemarteld zal worden,
is door God geliefd: zal door de Vader
worden opgewekt uit de doden.

De leerlingen vroegen zich af wat dat was:
'opgewekt worden uit de doden'.
Wij weten het:
God heeft de dood van deze rechtvaardige niet genomen
Hem teruggeroepen uit het dodenrijk
net zoals Hij dat ooit bij Izaak gedaan had.

God hoopt dat de mensen er van geleerd hebben.
Omdat God de dood niet accepteert
de dood zoals mensen die elkaar aandoen
wordt van ons verwacht
dat wij die dood ook niet accepteren.
God heeft het offer van Abraham niet geaccepteerd
God accepteert sinds de wreedheid op Golgotha
geen enkel offer meer
wanneer dat neerkomt op moord van onschuldigen.
Dat wij ons als mensen van onze dwaasheid bekeren –het is nu actueler dan ooit-
van het slachten van duizenden en duizenden mensen
voor… ja waarvoor??
Een kind dopen is daartegen een prachtig protest.
Het is: kiezen voor de God van het leven,
voor hoop, voor toekomst.
Voor de God die heeft gezegd:
Ik ben bij je,
Ik ga met je mee
vandaag en alle dagen, AMEN.