| Vredesweek |
|
| Geschreven door Pastoor H.J. van Ogtrop | |
| zaterdag, 19 september 2009 | |
De macht van de liefde25e zondag d.h.jaarSchriftlezingen: Wijsheid 2,12-20 de egoisten; Marcus 9, 30-37 Jesus' tweede lijdensaankondigingDe kerken houden hun vredesweek.Een nuttig initiatief nog steeds want, helaas, het is nog niet uit de tijd om over vrede na te denken. Zeker, de oost-west verhouding is veranderd en het communisme is geen bedreiging meer: de gevaar¬lijkste wapens worden verwijderd en tussen Rus¬land en Amerika is het koek en ei. Nu nog het middenoosten, de Arabische wereld, Afrika, Noord Korea…. er is nog veel te doen. Het lijkt wel op het verhaal van de Griekse mytologie over een held die vechten moet met een monster met zes koppen. Hij is niet bang, hij gaat het monster te lijf met zijn zwaard maar iedere keer als hij er met zijn zwaard een kop heeft afgehakt komen er twee nieuwe voor in de plaats. Het ene conflict opgelost… het andere doemt op. Het heeft te maken met de grondhouding die altijd weer in mensen de kop opsteekt van het egoïstische idee: IK BEN MIJZELF GENOEG. De eerste lezing (helaas was er weer een stuk uitgelaten ) beschrijft dat egoïsme als grondhouding in een prachtige satire: We lezen in het boek der wijsheid: De goddelozen zeggen: 'Kort is ons leven en er is veel verdriet laten wij daarom zoveel mogelijk genieten van al het goede dat er is. Laten we alleen aan ons zelf denken opdat wij niets te kort komen. Geen feest mag ons ontgaan, onze vro¬lijkheid is ons behoud. Laten wij alleen aan ons zelf denken en de rechtvaardigen die het anders zeggen uitdelgen. Laten wij alleen aan onszelf denken en de weerloze wegduwen. Laten we daarom de armen en de recht¬vaardi¬gen gaan hinderen, en geen medelij¬den hebben met de zwak¬ken en de weduwe niet ontzien. Maar vooral de recht¬scha¬pene die dat wel doen moeten wij in de gaten houden want zij stellen onze levenswijze onder kritiek '. Aldus de redenering van de egoïst. En is iedereen dat eigenlijk niet van nature ? Het boek van de Wijsheid gaat verder: 'Zo redeneren zij maar ze vergissen zich. Ze hebben geen benul van Gods geheimenissen; zij weten niet dat vroomheid uiteindelijk be¬loond wordt en dat de bekro¬ning volgt. God heeft de mens immers ge¬schapen voor een onver¬gankelijk leven en heeft hem ge¬maakt tot een beeld van Zichzelf.' In duidelijke bewoordingen wordt zo gesproken over zin en onzin van het leven. De dwaas die alles najaagt wat hij krijgen kan gaat een heilloze weg. Het is de oude bekende weg de weg van het egoi¬sme die... ten dode voert. Volgens het boek van de wijsheid voelt de schijnbaar zo sterk in zijn schoenen staande egoïst zich toch een beetje onzeker. Hij ergert zich anders aan de mens die op een andere manier leven wil: de rechtvaardi¬ge. Want in iedere tijd opnieuw zijn die er ook. Naast alle monsterachtige conflicten die de kop opsteken zijn er altijd ook weer mensen die leven vanuit de liefde. Ik hoorde het deze week een Joodse vrouw zeggen een psychologe die onderzoek had gedaan naar kinderen die ondergedoken hadden gezeten en naar de houding van de ouders die hen gastvrijheid hadden verleend. Ze zei: ‘de macht van het kwaad is indrukwekkend en groot de macht van de liefde is veel klein, heel klein maar wel sterk en doordringend. Het zou goed zijn als mensen gingen ontdekken dat niemand leven kan zonder de ander. Ieder mens is in wezen eenzaam. Niemand kan in leven kan blijven als er niet een ander is die zich over hem ontfermt. Gelukkig zijn ze er altijd geweest, en zijn ze er altijd weer: mensen die de weg durven gaan met God die hen uitdaagt, die hen wegroept uit de zelfverzekerdheid die hen uitnodigt om ook zelf lief te hebben, te troosten, te dienen. God heeft ooit Zijn volk uit de wurggreep van Egypteland bevrijd en tot een nieuwe eigen verantwoordelijkheid opgeroepen door Zijn Wet te geven: Zijn opdrachten. En daarbij Zijn belofte van trouw en vriendschap omdat alles, als wij Hem durven dienen nieuw zal worden en beter. Had God niet tegen Mozes gezegd: 'je zult niet moorden.' Niet als een verbod door een tiran opgelegd: een strenge pa die met zijn vuist op de tafel slaat en zegt: je zult niet... Maar het is woord van onze Vriend met een hoofdletter ter bemoediging, een belofte een woord van troost: aan mensen die hun verantwoordelijkheid durven dragen: ‘Jullie zullen het niet meer doen... het gaat ooit over dat moorden van jullie een nieuwe toekomst kan komen; ga je weg met Mij. ’ Het is die weg die Jesus verkondigt. Het is een weg die niet zo gemak¬kelijk te volgen is. Het Marcus-evangelie waaruit we dit jaar lezen vertelt ons vaak dat Jesus' leerlingen hem niet goed begrijpen. Tot driemaal toe kondigt Jesus aan dat de weg die Hij zal gaan hem heel wat zal kosten. Dat er verzet zal komen tegen Zijn levenswijze en tegen Zijn woorden; dat de mensen Hem, -zoals er geschreven stond over de rechtvaardige in het boek der Wijsheid- liever kwijt dan rijk zijn. De leerlingen willen daar niet aan. Vlak voor het evangelie van vandaag horen we Petrus protesteren als Jesus de eerste maal over Zijn naderende lijdensweg spreekt. Vandaag horen we de tweede aankondiging en wat is de reactie... geen interesse. Ze praten gewoon heel ergens anders over; ze gaan met elkaar ruzie maken over wie er de be¬langrijkste was. Jesus vertelt dan dat het in het Koninkrijk Gods om andere dingen gaat dan daarbuiten. Belangrijk is hier niet meer je eigen gelijk, laat staan je eigen status maar of je dienstbaar bent aan de goede zaak. Om dat te illus¬treren en de onvolwassen volwassenen te beschamen haalt Jesus een kind de kring in en richt de volle aandacht op dat kind. Niet omdat kinderen vertederend zouden en lief -ze kunnen soms ellendig lastig zijn en het bloed onder je nagels vandaan trekken- maar.. ze hebben geen macht. Wij worden dus opgeroepen ruimte te schep¬pen voor de machtelozen. ja ook zelf net zo machteloos te worden. De vrede op aarde was al lang een rea¬liteit als mensen minder eigen pretenties hadden gehad em er in geslaagd wa¬ren ruimte te maken voor elkaar.. Jesus haalde het kind de kring in om ons wakker te roepen. Zelf werd Hij kind, ik bedoel weerloos, zelf deed Hij afstand van alle macht en aanzien om dienaar te zijn van de mensen. Die uiterste dienstbaarheid gedenken wij als wij straks het brood weer breken en Hem horen zeggen: DIT IS MIJN LICHAAM dit is mijn leven VOOR JULLIE. Wie in Zijn voetspoor treedt zal willen dienen en ontvangen. Hij zal iedere dag veranderen, steeds weer naar anderen luiste¬ren, goede raad ter ore nemen, van de wijsheid van anderen genieten en er zijn voordeel mee doen. Jij hebt ook gelijk een verhaaltje voor de vredesweek Vrede maken, niet eenvoudig gewone vrede, afstand doen van je gelijk dat is moeilijk! Het vraagt creativiteit en moed, het vraagt afstand kunnen doen van schijn¬baar geweldig belang¬rijke dingen: je eigen gevoel voor belang¬rijk¬heid, je idee dat jij alleen het middelpunt van de wereld bent, je eigen gelijk. Maar dat kan niet zomaar.Gelijk hebben is immers gelijk hebben. Of je hebt gelijk of je hebt geen gelijk. Daarom een klein verhaaltje om dat betrekkelijk te stellen. Twee oude vrienden die altijd samen optrokken hebben ruzie. Een derde komt er bij staan. Hij aanhoort de eerste die woedend tegen de tweede aan het fulmineren was… hij luistert aandachtig en zegt: 'jij hebt gelijk'. De eerste is zeer tevre¬den dat hij gelijk kreeg en kalmeert maar de tweede natuurlijk niet. Die begint tegen nu tegen hem te tieren en al zijn argumenten ten beste te geven waarom HIJ gelijk heeft. De bemiddelaar aanhoort ook de argumenten van de tweede en zegt, na heel lang en diep nagedacht te hebben: JIJ HEBT GELIJK. Inmiddels is er een vierde man bijgekomen die alles heeft ge¬volgd. Hij zegt: 'dat kan niet, dat er twee tegelijk gelijk hebben'. Even lijkt de bemiddelaar van zijn stuk gebracht maar dan zegt hij: 'en jij, jij hebt ook gelijk'. Een grappig verhaaltje maar het zet ons toch aan het denken. Wat moeten we nu met deze mensen die allemaal zo hartstochtelijk aan hun eigen gelijk hechten. Als ze dat blijven dan is er een patstelling. Het verhaaltje wil ons leren dat iedereen nog zo hard gelijk kan hebben maar dat dat eigen gelijk eigen¬lijk helemaal niet het be¬lang¬rijkste is. Vrede stichten kan vanuit een nieuwe creativiteit die begint met luisteren en afstand doen van jouw eigen gelijk…. bij voorbaat. De mens die afstand deed van zijn eigen gelijk zal een nieuwe mens worden, hij zal anderen tot zegen zijn. Hein Jan van Ogtrop, pastoor. |
