De slotwoorden van Jesus zijn allemaal verhalen en parabels
over het einde van zijn leven maar ook van de hele menselijke geschiedenis.
Kennelijk houdt hem dat al bezig net zoals ons dat zelf bezig zou houden
als we bij de laatste hoofdstukken van ons leven bezig zijn.
Jesus´laatste woorden
-vlak voor zijn lijden uitgesproken-
woorden zijn die oproepen tot waakzaamheid
omdat niemand weet wanneer en hoe dat einde daar zal zijn

Kerk
De momenten waarop de kerk,
vaak in de gedaante van enkelingen of kleine groepen,
werkelijk duidelijke taal durft te spreken,
worden vrijwel altijd als evangelische momenten herkend.
Helaas meestal te laat.
Wanneer de duidelijke getuigenissen klinken,
worden ze door tijdgenoten als hinderlijk ervaren.

De Nederlandse bisschoppen en andere bisschoppen
riepen Amerika op GEEN OORLOG TEGEN IRAK TE BEGINNEN.
Daar hadden velen moeite mee.

De Duitse kerk had er GEEN moeite mee in 1914,
toen de keizer manschappen opriep voor ´zijn´ oorlog,
in de kerken te laten lezen:
´Geef de keizer wat des keizers is´.
We zeiden, toen dit evangelie aan de orde was enkele weken terug
dat het vervolg: ´maar geef God wat van God is´ - dat is eigenlijk alles -
buiten beschouwing werd gelaten.

Diezelfde Duitse kerken hadden later de grootste moeite
om zich openlijk te verzetten tegen Hitler
met zijn afschuwelijke plannen.
Dat liet men aan een kleine groep over, de zgn. ´Bekennende Kirche´.

Het gaat er hier niet om een soort ´chronique scandaleuse´ aan te leggen,
hoewel er nog tientallen voorbeelden kunnen worden genoemd.
De bedoeling van mij is om ons, mensen die aan de basis,
in ´gewone´parochies of gemeentes, bezig zijn
te wijzen op het belang van de kleine groep voor de grote kerkgemeenschap.

Dat de Nederlandse bisschoppen in de oorlog,
aangevoerd door de stugge Amelander kardinaal De Jong,
hun mond luid en duidelijk open deden is iets om dankbaar voor te zijn
en een teken van de naderende nieuwe tijd
van geestelijke volwassenheid van de gelovigen.

Dat alles klinkt mee in de evangelielezing van deze zondag.

Wijs of dwaas
De parabel klonk een beetje afstandelijk
door de oude vertaling 'de wijze en de dwaze maagden'
die nog in ons hoofd zit.
Het woord maagd is plechtig, de woorden dwaas en wijs evenzeer.
Het citaat uit het Boek der Wijsheid
dat deze zondag klinken mag, bevestigt dit beeld.
Gelukkig kunnen we het woord ´wijs´ ook vervangen
door een beter woord dat bovendien nog Hebreeuws is ook: ´goochem´.
Het is wat in waarde gedevalueerd
maar heeft het oorspronkelijke karakter
van het Hebreeuwse ´chakôm´ goed bewaard.
Het is een woord dat met het handelen hier en nu te maken heeft.

De wijze maagden, liever gewoon vrouwen, van onze parabel
zijn geen vroom schrijdende prinsessen
maar eigenlijk 'goocheme meiden'
om het een beetje eigentijds te zeggen,
vrouwen die ter zake zijn en doen wat er gedaan moet worden.
Zeg nu niet 'wat zielig voor die anderen
die niet naar binnen mochten' want het is een parabel
en dat moet er duidelijk gesproken worden.

Vooral als wij letten op wat volgt:

de slaperige mannen

in het volgende hoofdstuk horen we immers spreken
over de slaperige mannen, de apostelen van Jesus
die als het er op aan komt allemaal in slaap vallen.
Gelukkig zijn er dan ook vrouwen, wijze vrouwen
die met hem meegaan tot onder aan het kruis
en op de paasmorgen, nog voor dat de mannen wakker zijn
bij het graf van Jesus aanwezig zullen zijn
en de boodschap zullen horen: de bruidegom leeft!

Het laatste oordeel
In veel commentaren wordt deze parabel uitgelegd
als een oproep tot waakzaamheid
als de Heer komt bij zijn laatste oordeel.
Veel mensen denken dan… dat maak ik niet meer mee.
Maar het zou wel eens dichterbij kunnen zijn dan wij denken.

Waakzaamheid is geen luxe
Als iemand zijn of haar stem niet verheft
kiest hij of zij voor een voortbestaan van alles
dat is zoals het is.
De gelovige heeft echter een roeping om op te komen voor recht en vrede
omdat -zoals de Bijbel dat zo mooi zegt in het boek Exodus-
er één is er die zeker niet slaapt!

De Ene die niet slaapt
Dat is die Ene die zich aan Mozes bekend maakte
met de naam ´Ik zal er zijn´.
Hij zei: ´Ik heb het kermen van de verdrukten gehoord,
Mozes, ja jij, ga naar de farao en zeg: Laat dit volk gaan !´

profeten
Mensen die wakker in hun tijd stonden waren de profeten die uitzagen
naar een nieuwe wereld.
´Wachter, hoever is de nacht ?´ roept Jesaja smekend uit.
Een profeet ziet uit (Jes. 21, 11) naar Gods nieuwe toekomst.
Hij staat open voor zijn vernieuwing.
Hij wekt zijn hoorders op waakzaam te zijn.

Dat lukt niet altijd. Jesaja zegt:
´De rechtvaardige komt om
en er is niemand die zich er iets van aantrekt.´(Jes. 57, 1)
'Liever dromen mensen weg,
ze hebben de sluimering lief.´(Jes. 56, 10 e.v.)

Het rijk der hemelen
In heel Matteüs´ evangelie gaat het om het Rijk der hemelen.
Dat komt niet uit de lucht vallen, maar vraagt actie, dynamiek.
God heeft - wil dat Koninkrijk komen- een wakkere kerk nodig.
En, als er over de laatste dingen gesproken wordt in het evangelie
is het alleen maar om ons er aan te herinneren
dat het uiteindelijk slagen van Gods Schepping
afhangt van onze benutting
van de kansen hier en nu.

Van onze keus vandaag hangt het af
of de Heer ons onder de rechtvaardigen kan rangschikken of niet.

conclusie:
Het evangelie van vandaag verteld ons twee dingen.
ten eerste dat we ons aan het voorbereiden zijn op iets leuks:
het einde waar wij op wachten iets niets droevigs
maar een bruiloftsfeest.

Ons leven is één grote voorbereiding
op een feest... gezellig toch.

Het tweede punt is
dat de beste voorbereiding voor het feest
de nuchtere waakzaamheid is hier en nu.

Ze zult 'olie in je lampje moeten hebben'
je zult wakker moeten zijn en actief
al je dagen.

Gesuft wordt er genoeg.
Gesuft door de verenigde naties
die nu er duizenden slachtoffers in Afrika vallen
omdat de grenzen in Afrika nog uit de koloniale tijd
zo kunstmatig zijn dat ze het niet houden...
terwijl duizenden en duizenden mensen sterven
eindelijk zenuwachtig worden
en aan het bakkeleien slaan
of ze wel of niet
iets zouden kunnen en moeten gaan doen.

Gesuft wordt er teveel
door mensen die aarzelen,
niet tot een besluit komen
wachten, wachten en nog eens wachten.

De joodse rabbijnen leren ons:
'het is niet erg als we bij wat we doen fouten maken
het enige wat echt hopeloos is
als we niets doen.'

Nu wij
De Messias is verschenen, de Bergrede heeft geklonken.
De nieuwe wereld is zichtbaar geworden rond Jesus
in zijn geneeskracht, in wat er met verblinden en verlamden is gebeurd.
Via Willibrord, (wiens feestdag wij morgen gaan vieren)
en de zijnen is de boodschap van Jesus
ook tot onze streken doorgedrongen
en zo zijn ook wij opgeroepen
zijn woord serieus te nemen,
te horen en te doen
en wakker te zijn in deze onze tijd.

Wachet auf
'Wachet auf ruft uns dei Stimme'
is door Bach gecomponeerd voor deze zondag
we zullen het koraal vandaag horen
onder de Communie als wij naar voren komen
om de bruidegom te ontmoeten.

De wakkere lichtdraagsters van vandaag zijn ons voorbeeld
om wakker onze roeping te dragen
hun licht brandt ons ten voorbeeld
ook in de donkere nacht.

Want donker is de nacht als mensen versuffen:
daarover dicht een moderne schrijver:

Toen de joden door antisemitisme vervolgd werden
heb ik niets gedaan... want ik ben geen jood.

toen vrouwen werden gediskrimineerd
heb ik niets gedaan... want ik ben geen vrouw

toen homo's in elkaar werden geslagen
heb ik niets gedaan... want ik ben geen homo

Toen de buitenlanders werden weggestuurd
heb ik niets gedaan... want ik ben geen buitenlander

en dan komt het huiveringwekkende slot:
toen was ik zelf aan de beurt om vervolgd te worden
en er was niemand die protesteerde.

Zo moge het niet zijn AMEN