| Witte Donderdag |
|
| Geschreven door Pastoor H.J. van Ogtrop | |
| donderdag, 5 april 2012 | |
Lezingen Exodus 12,1-14 (Pasen in Egypte), Johannes 13,1-15 de VoetwassingAls het eerste verhaal dat we vandaag lazen begintis het nacht in Egypte; een duisternis zoals er nog nooit geweest is; een geschrei klinkt op: de eerstgeborenen gaan dood. Het is ook nacht, maar anders, voor anderen, niet-Egyptenaren: dé nacht, vol spanning. Het volk van de joden viert feest in hun hutjes. Het volk van de slaven. Ze hebben het getal van 430 jaren slavernij vol gemaakt, en houden die nacht van Egypte hun lampen brandend: de bruidegom komt ! Zij hebben de lendenen omgord, de staf in de hand: de Heer komt ons bevrijden ! Ze eten het paaslam blij en dankbaar want, - u hoorde dat vertellen in de eerste lezing vertellen-. dit is hun laatste avond in Egypte: daarna komt de bevrijding. Zover is het nog niet: wel krijgen ze de opdracht nu al om iedere jaar deze avond te gedenken en ieder jaar een paasmaal te houden: (morgenavond gaan onze joodse broeders en zusters dat weer doen) samen in spanning wachtend op God die zal komen om zijn volk te bevrijden. -------------------------------------------- “Deze maaltijd zal door iedereen van jullie volk en alle eeuwen door gehouden worden” lazen we bij Mozes. Dus deed Jesus dat ook met zijn vrienden. 'ik heb mij verheugd met u Pasen, feest van Gods bevrijding uit de slavernij te vieren. Maar voor ze aan tafel gaan gebeurt er iets vreemds. Iets dat alleen Johannes, de jongste leerling vertelt. Het is een tekst die de groten der aarde bevreemden moet. De groten, die paleizen en standbeelden voor zichzelf laten oprichten waar de armen –ik denk even aan Noord Korea- voor moeten buigen, -en ze doen het nog ook, ze zijn murw gemaakt - . Ze bouwen paleizen met aan de wanden wanstaltige schilderstukken en laten het hele land -in Syrië zien we dat ook- vol bouwen met standbeelden ieder jaar weer tientallen meer: de leider, hoog te paard, machtig, sterk……. deze dagen grijpt hij zijn laatste kans er zijn al standbeelden gesneuveld maar nog even goed moorden tot dinsdag de wapenstilstand komt. Een schriller contrast met die grootheidswaan is niet denkbaar als Jesus voor zijn vrienden neerknielt, op de grond kruipt als een dier neen: als een slaaf. Hij speelt slaaf, neen: Hij is slaaf, een slaaf die zijn vrienden de voeten wast. Een slaaf die zich vernedert en die doet wat een gewone slaaf niet eens hoeft te doen: -je kon namelijk een slaaf in die dagen nooit opdragen je voeten te wassen dat was een te vies klusje -. Door dat toch te doen laat Jesus zien dat hij vrijwillig dienstbaar is dienstbaar is tot het uiterste. Weerloos ook.. Hij had geen leger. En ook hier weer geldt: een schriller contrast is niet denkbaar tussen de weerloze Jesus en de machtige legers die wij op de been kunnen brengen. Er wordt een nieuwe wereld zichtbaar in deze mens totaal anders dan de anderen. Hij gaat een eigen weg, anders dan wij logisch vinden: de weg van de dienstbaarheid en de weerloosheid. En deze weg wordt ons voorgehouden als DE weg, de enige echte weg naar bevrijding, naar Gods Koninkrijk, naar een nieuwe toekomst. Als Jesus de voeten van zijn vrienden gewassen heeft, pas dan, gaat hij met zijn leerlingen samen het paasmaal houden waarbij het verhaal verteld wordt van toen: van de slaven in Egypte die vrije mensen worden en die op weg gingen naar een nieuwe toekomst. Het zal met hem een beetje anders gaan als toen in Egypte. In Egypte hadden de legers van farao het nakijken en ontsnapten de joden aan hun wapens en hun paarden, ze zouden dwars door de zee gaan op weg naar het nieuwe leven. Maar Jesus ? Het brood zal hij breken en we horen hem zeggen: “mijn leven geef ik voor jullie.” De lijdenskelk zal hem niet voorbijgaan, Hij zal hem drinken, tot de bodem. En we horen hem zeggen: “dit is mijn bloed. “ Hij schenkt zich uit, hij geeft zich voor allen opdat wij aan de kringloop van het kwaad zouden ontsnappen en in een nieuwe fase van onze geschiedenis zouden terecht komen. God heeft ons, in Jesus laten zien, hoe Hij ons nabij is God heeft - in Jezus - gekozen voor de treurenden, voor de bedroefden en de zieken, voor de verschoppelingen, wat dat Hem ook kosten gaat. God heeft zich geopenbaard; eerst aan farao in Egypte: Ik kies voor mijn lijdende volk, mijn lijdende knecht, en dat gaat - het spijt me - ten koste van jouw macht. Maar Hij gaat verder met zijn plan. 'Ik kies vanuit Israël voor àllen die lijden. Alle pijn, alle vergoten bloed gaat mij aan. Ik geef mijn eigen zoon als teken; zo ben ik. om jullie mensen met je moordlust te beschamen en vanaf heden al jullie haatcomplexen, al jullie trots, al jullie moordlust staken.' Bij het joodse paasmaal, stelt het jongste kind altijd de vraag: ' waarom is deze avond anders dan andere avonden ' en als antwoord wordt dan het verhaal van de bevrijding uit Egypte verteld. Wij als volwassenen zouden die vraag ook kunnen stellen: waarom vieren wij eigenlijk Pasen ? Ook voor ons tot op de dag van vandaag een actuele vraag. Heeft het paasverhaal nog wel kracht? Zijn we inderdaad sinds Jesus' dood in een nieuwe fase van de geschiedenis gekomen ? Leven wij niet in een tijd waarin alles weer door elkaar gelopen is en Farao's heerschappij, de macht van het kwade weer in volle glorie is hersteld ? ------------------------------- Wij zijn hier bijeen omdat we dat weigeren te geloven: Ubi Caritas et amor, Deus ibi est: waar liefde is en vriendschap daar is God. Wij geloven dat God eigenste zoon - en na de paaswake zullen we dat helemaal gaan geloven- inmiddels de macht van de farao’s die er in alle tijden weer opstaan, heeft overgenomen. Neen, voor Hem gingen de zeeën niet zomaar opzij, zijn weg werd niet schoongeveegd door Gods adem. Zijn weg ging door volstrekte eenzaamheid, zijn weg ging regelrecht de diepte in. 'God, heb je mij verlaten' zullen wij hem morgen horen roepen, maar daarna roept hij ook door alle pijn heen: 'in Uw handen, Vader, leg ik mijn geest.' Het zal blijken dat Hij dat niet tevergeefs heeft gedaan want God zal Hem bijstaan en Hem redden uit de dood. Hij, de God die zijn trouw aan zijn Zoon trouw bewees en dat ook zal doen aan allen die in Zijn voetspoor durven gaan: zijn kleine kudde, de mensen die voor de liefde kiezen en de nieuwe levensstijl die Hij voorleefde. Zijn kerk heeft heel uitdrukkelijk die levensstijl te verdedigen. Nooit meer triomfantelijk optredend maar bescheiden en dienend, neerknielend naast de gewonden treurend met de bedroefden bescheiden merkend dat wij allemaal kunnen falen maar ook hopend dat wij mensen het ooit toch beter gaan doen. Laten we onze verbondenheid met Hem vieren vanavond wetend dat God het werk van Zijn handen niet loslaat en ook ons, Zijn gemeenschap niet. Onze vreugdes viert Hij mee ons verdriet lijdt hij mee, onze fouten veegt hij weg, ons bescheiden pogen het beter te doen ondersteunt Hij. Hij zal ons vanaf deze tafel altijd bijstaan als wij tegen alle wanhoop en twijfel in proberen vol te houden. En deze dagen is Hij wel heel nabij als wij op proberen te gaan naar Pasen om dan het licht op de kandelaar plaatsen en Alleluia te gaan zingen om ons geloof te vieren in Zijn Verrijzenis en ons eeuwigdurend leven. Hij laat ons niet los, dus komt het ooit goed met ons Hij gaat immers met ons mee. Hein Jan van Ogtrop, pastoor. |
