• Leidsevaart 146
  • 023 - 532 30 77
  • info@rkbavo.nl
In Preken

12 augustus: We kunnen volhouden!

[print]

19e Zondag door het Jaar

Schriftlezingen:

  • 1 Koningen 19,4-8

  • Efesiërs 4,30-5,2

  • Johannes 6,41-51

Wat gebeurt er toch veel in onze parochie!
Er hebben zich weer bruidsparen gemeld
heel serieus zijn ze zich aan het bezinnen op hun levensopdracht.
Deze week heb ik weer een ziekenzalving toegediend:
een ernstige zieke, in een medische krisis
mensen in moeilijke dagen in hun leven
omringd door familie en vrienden bidden om steun
en krijgen die van elkaar maar dat is niet genoeg
samen kunnen ze niet zonder de kracht van God.
We denken na over vragen als:
heeft het zin dat ik besta? Waar leef ik voor?
En iedere keer vinden we –merkwaardig genoeg-
weer steun in de oude verhalen van de Bijbel.
De Bijbel, geen systematisch handboek van het geloof
Gelukkig maar zeg ik, al stelt dat sommige mensen
met een overdreven gevoel voor orde en netheid teleur.
De Bijbel is nu eenmaal geen systematisch handboek
maar een groot en veelkleurig document van menselijk zwoegen,
van angst en twijfel, van mistasten en tot inkeer komen.

Van steeds weer afdwalen maar ook
van steeds weer opnieuw op weg gaan en je aangesproken weten
door de woorden van oudsher,
eigenlijk door die Ene hoofdpersoon van het boek:
God die in gesprek gaat met mensen,
ze roept en uitdaagt om antwoord te geven
en hun leven zinvol op te bouwen en -indien nodig- te veranderen.

Het is een groot dramatisch verhaal
over een volk dat in alle verwarring
toch wil leven vanuit het echte,
vanuit het geloof dat het voor Iemand staat
die ze de ENIGE noemen.

Een bladzijde uit dat goede oude boek die wij vandaag opsloegen
gaat over een mens die probeert met God te leven.
ELIA was zijn naam.
Zijn naam betekent: GOD IS VOOR MIJ DE ENIGE…
Dat mag waar zijn maar voor hem was dat niet altijd even duidelijk.

Hij ligt in het verhaal van vandaag
onder een bremstruik te slapen.
Hij heeft zijn best gedaan.
Hij is opgekomen voor de naam van God.
Hij heeft , met enig succes, de valse profeten van zijn dagen,
de Baälspriesters bestreden.

Maar in plaats van dat de God die hij zo trouw gediend heeft
hem nu een veilig een rustig bestaan levert
is zijn leven nu in gevaar.
Hij is op de vlucht voor koningin Izebel en Achab
die in Samaria de dienst uitmaken en dat
-ondanks alle tekenen die Elia namens God heeft mogen tonen,-
op hun eigen slechte wijze willen blijven doen…

Alles gaat, zoals dat wel vaker gaat op deze wereld…
gewoon op de oude voet door…
wat er ook voor krachtige en authentieke goede verkondiging
mag klinken van de kant van de profeten
of andere geïnspireerde goede mensen.

Elia wil het opgeven:
het heeft geen zin meer… en hij heeft geen zin meer.
Hij wil liever sterven in zijn slaap
en niet langer profeet meer zijn.
Een herkenbaar gevoel:
‘ik zie het niet meer zitten’
is de vreselijke uitdrukking die mensen dan gebruiken.

In het verhaal gebeurt er dan iets heel merkwaardigs.
Hij wordt in zijn pessimistische zwartgalligheid
en in zijn zelfmedelijden gestoord.
Hij mag niet rustig kwaad liggen te zijn,
hij mag niet blijven verlangen naar de dood…
Hij wordt wreed gestoord in zijn gebrek aan vertrouwen in de toekomst
-net als Jona die gepreekt had in Ninive
en geen enkel vertrouwen had
in het succes van zijn woorden.

Een bode van God stoot Elia aan.
En als hij zijn ogen opslaat
staat aan zijn hoofdeinde een kruik met water en een brood.
‘Sta op en eet’ luidt het bevel !
Door de engel Gods opgejut
staat hij op en eet en hij zal daarna
-volgens dit prachtige verhaal-
veertig dagen lopen door de kracht van dit brood gesterkt
om te komen tot aan de berg van God, de Sinaï.

Het brood om weer op weg te kunnen gaan
werd hem van Godswege aangereikt.
Brood betekent hier: een teken van
de volstrekte solidariteit van God met de mens onderweg.
God is niet alleen de God van het leven na de dood
maar ook nu al onze Herder.
Er is niet alleen maar een fraai einddoel van ons leven
(in het verhaal de berg van God)
maar we worden ook onderweg regelmatig ‘opgepept’.

Het einddoel is zo ver
en de weg daarheen is lang en moeizaam
en voor mensen onderweg is de bekoring groot om af te haken:
‘laat mij slapen onder de bremstruik,
laat mij maar met rust’.

Deze week herdachten we ook nog
het feest van Jesus die zijn vrienden bemoedigt op de berg Tabor.
Hij wist dat zijn weg een weg was naar de aardse dood.
Dan neemt Hij ze mee een berg op
en daarboven gebeurt het: stralend licht
en Hij spreekt met Mozes EN MET ELIA!
Waarover? Dat vertelt alleen Lucas:
over zijn uittocht, zijn doortocht door de dood
zijn voorgaan naar het nieuwe leven.
Dit lichtvisioen duurt maar eventjes,
als de leerlingen tenten willen bouwen voor Mozes en Elia
is het afgelopen. Het wordt weer donker
en ze moeten alleen met Jesus verder
maar alles is toch anders.

Elia hoorde: sta op, eet, loop en…ik ben bij je.
En wij?
Wat krijgen wij deze te horen?

Wij horen deze zondag

IK BEN HET BROOD DES LEVENS.
Dat zegt Hij, de Zoon, Jesus van Nazareth,
Hij roept niet alleen maar wat mooie woorden uit.
en wijst niet alleen door prachtige adviezen de weg
zoals wijze goeroes dat zo prachtig kunnen………
maar op de lange tocht is Hij ZELF dichtbij
als het brood dat je opeet en in je opneemt.

Het is moeilijk om je een voorstelling te maken
van die innige nabijheid.

Het lijkt op de nabijheid van een vriend of vriendin
die achter je staat: die je leven leefbaar maakt
en die de gewone weg van dag tot dag glans verleent.
Maar de vriend of de vriendin blijft toch ook een ander,
een vreemde. Hij/zij heeft een eigen gedachtenwereld,
eigen zorgen en verwachtingen.
Je kunt je naaste heel nabij komen
maar tot het diepste in de andere mens heb je geen toegang.

Als het over Jesus (die ons levensbrood wil zijn) gaat
is dat anders.
Hij ziet mij aan met het oog van de Schepper,
Hij kan doordringen tot op het punt waarop mijn bestaan begint.

Hij heeft niets achter gehouden,
Hij gaf Zichzelf voor het leven van de wereld.
Niets leidt Hem af:
Hij kan totaal aanwezig zijn in ons bestaan
zonder enige beperking.

We kunnen ons eigen leven voorstellen
als een schakeltje in een lange reeks.
Dan zijn wij niets meer dan één moment
in een biologische keten en zijn wij als individu
weinig verschillend van andere levende wezens.
Maar in dit natuurgebeuren BREEKT HIJ IN.

En wanneer een mens HEM in vrijheid opneemt en aanvaardt
houdt de mens op een natuurprodukt te zijn.
Hij wordt op een nieuwe wijze mens,
hij wordt op een nieuwe manier levend.
Dat leren we uit de levens van de heiligen en de profeten:
Edith Stein en Elia.
Het lot en het noodlot hebben niet meer het laatste woord,
ja zelfs de dood kan die vernieuwde mens niet meer raken
want Hij neemt ons op in de onverwoestbare intimiteit
van Zijn eigen leven.

De mensen die Jesus hoorden,
morden over die woorden over het levende brood
dat Jesus wilde zijn. Geen wonder, wij morren ook.
Het is moeilijk om vrij te komen
uit de beklemming van ons eigen ik.

Alles in ons is er op gericht om zelf stand te houden.
Alleen door alles te verliezen,
ons leven te verankeren in Hem,
vinden wij -volgens het evangelie- de laatste vrijheid
waaraan zelfs de dood niets meer af kan doen.

Het komt er op aan dat wij het er met Hem op wagen.

De echte gelovige sluit de ogen
en stort zich in de handen van Hem die heeft gezegd
IK ZAL ER ZIJN.

Han Fortman voegde daar ooit aan toe:
‘ze sluiten hun ogen
omdat en opdat ze zullen weten,
dat als de nacht gevallen is,
het ware Licht zal opgaan en zal blijven stralen,
heel hun leven door, VOOR GOED!

Hein Jan van Ogtrop, pastoor