• Leidsevaart 146
  • 023 - 532 30 77
  • info@rkbavo.nl

Preken archief

  • 23 december: Jij Bethlehem…

    [print]

    4e Zondag Advent

    Schriftlezingen:

    • Mi. 5,1-4a

    • Heb. 10,5-10

    • Luc. 1,39-45

    Er spelen nog al wat dingen deze maand:
    Brexit al of niet, Franse Hesjes, Trump en Mexico.
    Heel eigenaardig dat mensen die nieuwsitems soms leuk vinden.
    Vanuit een slecht journalistiek gevoel houden
    we allemaal een beetje van sensatie.
    Maar de hamvraag blijft: ‘Waar gaat dit naar toe?
    ‘wat zal er gaan gebeuren?’
    Het antwoord is dan vaak:
    ‘dat weet ik niet, ik ben geen profeet’
    dat betekent zoiets als: ‘ik kan niet in de toekomst kijken.’
    Kunnen profeten dat dan wel?
    Profeten komen voor in de bijbel.
    Wat doen die dan? De toekomst voorspellen
    zoals Nostradamus of een helderziende?
    Neen, niets van dat alles,
    ze voorspellen niet maar
    ze waarschuwen en geven mensen hoop: die twee dingen,

    ‘Ja maar die profeet van vandaag, Micha dan,
    die voorspelt toch maar mooi
    dat Jesus in Bethlehem zal geboren worden:
    JIJ BETHLEHEM, JIJ ZEKER NIET DE MINSTE
    VAN DE STEDEN VAN JUDA
    WANT UIT JOUW MIDDEN
    ZAL EEN LEIDER GEBOREN WORDEN’.

    Dat lijkt zo maar het is niet waar.
    Had Micha dan geen gelijk?
    Zeker hij had gelijk maar zijn tekst is geen voorspeltekst
    maar heeft een diepere zin.
    Micha leefde in de zorgelijkste tijd
    die Israël ooit gekend had.
    De tijd van David en Salomo was al lang voorbij,
    er waren koningen die van God noch gebod wilden weten
    maar die wel er prat op gingen
    dat ze van koning David afstamden en zijn troon bezetten.
    Met trots hielden zij hun hofhouding in Jeruzalem
    en gaven veel geld uit aan hun harem en aan hun paleizen.
    De profeet Micha ziet dat het zo de verkeerde kant opgaat.
    Hij ziet hoe Juda innerlijk verzwakt is,
    de regering corrupt is en hoe niemand zich nog iets aantrekt
    van Gods geboden en van zijn naaste.
    In die dagen kondigt Micha
    de komende ballingschap van Gods volk aan.
    Niet omdat hij in de toekomst kan kijken
    maar omdat hij ziet dat het zo niet langer door kàn gaan.

    Maar hij ziet niet alleen ellende.
    Hij ziet meer. Hij ziet
    dat er altijd de mogelijkheid is van een nieuw begin.
    En dan komt zijn visioen
    over het kleine herdersdorp Bethlehem.
    Het is in zijn tijd een totaal vergeten
    en verlaten oord geworden
    waar alleen nog maar wat herders rondscharrelen.

    Maar de profeet zegt:
    ‘wil het nog wat worden met Jeruzalem
    dan zal er een nieuw begin gemaakt worden,
    zoals toen in Bethlehem.
    Daar werd de kleine David,
    de herdersjongen door de profeet Samuël
    uitverkoren om herder te gaan zijn over zijn volk.

    Een koning die liederen maakte:
    ‘MIJN HERDER IS DE HEER,
    HET ZAL MIJ NOOIT AAN IETS ONTBREKEN’

    Zo’n koning, in de stijl van David, zou in staat zijn
    op te komen voor zijn mensen.
    Een koning die God eerbiedigde en de mensen wilde dienen
    zou het volk weer tot zegen kunnen zijn:
    een koning van de kleinen -zoals David dat was,-
    kan redding bieden.

    II. Enkele honderden jaren later leefde Maria,
    Mirjam heette ze echt, Mirjam van Nazareth.

    Ze droeg de naam van het zusje van Mozes.
    Die had haar broertje gered
    door hem in het riet te verstoppen in een biezen mandje
    en ze had dapper haar broer gesteund
    toen hij de joden aanvoerde weg uit het slavenland Egypte.
    Ze had gezongen met alle joodse vrouwen
    uit dankbaarheid aan de overkant van de zee.

    Mirjam was de profetes van de bevrijding,
    de zangeres van een nieuwe toekomst.

    Dat zal Mirjam van Nazareth,
    (die wij met haar Griekse naam Maria aanduiden), ook zijn.
    Met Mirjam zal een nieuw toekomst beginnen zegt de evangelist Lucas.

    Het lijkt er voor de oppervlakkige waarnemer op
    dat alles bij het oude zal blijven.
    Maar een andere geschiedenis,
    waar de profeet Micha ook van droomde, staat op doorbreken:
    Gods Koninkrijk, een toekomst die alle verwachtingen te boven gaat
    komt naderbij. Een boodschap die wij kunnen gebruiken!

    De bode -de engel van God- had het gezegd:
    ‘JE NICHT ELISABETH HEEFT IN HAAR OUDERDOM
    EEN ZOON ONTVANGEN, EN,
    OFSCHOON ZIJ ONVRUCHTBAAR HEETTE
    IS ZIJ NU IN HAAR ZESDE MAAND;
    WANT VOOR GOD IS NIETS ONMOGELIJK!

    Beloften van God zijn nooit voor niets gesproken,
    de kracht van de heilige Geest die ooit boven de chaos zweefde
    zal iedere keer opnieuw het aanschijn der aarde vernieuwen:
    Gods woord keert nooit werkeloos terug.

    Maria zal door de kracht van de Geest worden overschaduwd
    en de droom van iedere joodse vrouw
    zal aan haar in vervulling gaan:
    zij zal de moeder van de Messias mogen worden.
    Ze weet hoe wonderbaarlijk God met Israël wil omgaan
    en zegt in dankbare verwachting, namens haar volk:
    ‘ZIE DE DIENSTMAAGD DES HEREN,
    MIJ GESCHIEDE NAAR UW WOORD’.

    Daarna gaat ze vlug naar Elisabeth
    en zal met haar, -de vrouw die onvruchtbaar heette-
    als eerste getuige zingen over Gods nieuwe toekomst
    in haar Magnificat.
    Mirjam van Nazareth zal,
    bezield door de Geest van God, haar roeping trouw vervullen
    want het Koninkrijk van God vraagt niet alleen om bejubeling.
    maar vraagt om trouw en deelname.

    En trouw moet blijken.
    Uit Maria’s hele leven blijkt die trouw.
    Ze zal, overschaduwd door de Geest,
    niet alleen een kind baren maar
    overschaduwd en geholpen door die zelfde Heilige Geest,
    trouw zijn aan haar zoon tot aan het kruis.
    Ze zal daarna, met alle leerlingen samen,
    wachten tot de pinkstermorgen komt
    en de kern van Gods afwachtende volk,
    (de 12 apostelen), met haar, werkelijk overschaduwd gaat worden
    door de Heilige Geest.

    Terug naar het begin in Nazareth.
    De engel had gezegd: ‘Wees gegroet Maria
    vol van genade, de Heer is met U’.
    Toen kon de engel van God rustig van haar heengaan
    want een hechte relatie tussen hemel en aarde was tot stand gebracht.
    De bevrijding van Israël -en via Israël van heel de mensheid-
    kon gaan beginnen.

    En in het huis van Zacharias…
    Waarom wordt dat het huis van Zacharias genoemd?
    Zeker weer omdat de mannen de baas zijn.
    Neen, het gaat om zijn naam:
    Zacharia betekent: GOD DENKT AAN ONS.
    En in dat GOD DENKT AAN ONS-huis
    gaat de geschiedenis verder:
    twee vrouwen zijn bereid om met God mee te doen.

    Elisabeth zingt Maria toe:
    ‘de Heer is met jou
    en gezegend is de vrucht van je schoot.’
    En Maria stemt in:
    ‘Magnificat, mijn ziel prijst groot de Heer
    want Hij heeft grote dingen aan mij gedaan.’
    Maar het mooiste is wel dat het kleine kind
    in de schoot van Elisabeth ook meedoet,
    het danst als het ware als het opspringt in haar schoot.

    Maria, Elisabeth en de kleine Johannes
    zijn blij omdat het woord van God zal gaan doorbreken.
    Ze zijn blij omdat de groten der aarde
    die zich breed maken ten koste van anderen
    van hun tronen zullen worden gestoten.
    Ze zingen over de armen die zullen worden verzadigd,
    (dat gaat niet vanzelf, daar moeten de mensen bij helpen)
    en ze zingen over de hulp die alle mensen van goede wil
    zullen krijgen altijd weer:
    ‘Gods barmhartigheid reikt over alle generaties heen.’

    We zijn ons aan het voorbereiden vandaag op het grote kerstfeest.
    Hier is nog de rust om een beetje als Maria en Elisabeth
    het heil te verwachten van omhoog.

    Het grote feest buiten zal een feest zijn van
    toeters en bellen, helaas geen sneeuw dit jaar.
    Maar het echte feest zal plaatsvinden
    hier, in de kerk en in de huizen van ons, gewone mensen toch.
    Hier komen de echte engelen aan het woord
    de boden van God. Die spreken duidelijk genoeg.
    Ze zeggen:
    ‘God zal zijn woord gestand doen..
    voor God is niets onmogelijk’.

    En van ons wordt als reactie verwacht
    het ‘mij geschiede naar Uw woord.’
    Niet als een slaafse onderwerping aan wat God wil
    maar als een bereidheid om voor Hem te kiezen
    en voor Zijn mensen voor wie wij mogen leven.

    GEBED:
    Al kiezen de mensen voor het duister
    al stoten zij elkaar het donker in
    al is de wereld woest en leeg voor velen
    doe over deze aarde God,
    niet het scherm vallen van de nacht
    maar roep ons in het levenslicht door Jozua Messias,
    Uw zon en Uw Zoon onder de mensen voor de eeuwen der eeuwen.

    Hein Jan van Ogtrop, pastor

  • jan
  • feb
  • mrt
  • apr
  • mei
  • jun
  • jul
  • aug
  • sep
  • okt
  • nov
  • dec
  • jan
  • feb
  • mrt
  • apr
  • mei
  • jun
  • jul
  • aug
  • sep
  • okt
  • nov
  • dec